Thứ năm, ngày 9 tháng 12 năm 2021
Toán
Bài 32: Trừ hai số thập phân (tiết 1)
MỤC TIÊU
Em biết :
- Trừ hai số thập phân
- Tìm một thành phần chưa biết của phép cộng, phép trừ các số thập phân.
- Cách trừ một số cho một tổng.
- Giải bài toán với phép trừ các số thập phân.
HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
Toán
Bài 32: Trừ hai số thập phân (tiết 1)
HĐCB1: Chơi trò chơi “Giúp bạn qua cầu”. Quan sát hình vẽ dưới đây :
Các bạn Voi, Gấu, Sư tử, Bò, Ngựa muốn qua cầu, nhưng chiếc cầu chỉ có thể chịu được không quá 5 tạ.
Suy nghĩ cách qua cầu giúp các bạn Voi, Gấu, Sư tử, Bò, Ngựa qua cầu nhanh và an toàn nhất. Viết kết quả vào bảng sau:
Toán
Bài 32: Trừ hai số thập phân (tiết 1)
Phương pháp : Quan sát hình vẽ và xác định cân nặng của mỗi con vật. Tính nhẩm tổng cân nặng của 2 hoặc 3 con vật, nếu cân nặng không quá 5 tạ thì có thể qua cầu. Tính toán để số lần qua cầu ít nhất.
Cách giải : Để qua cầu nhanh và an toàn nhất ta có thể đi theo cách sau :
a) Đọc bài toán :
    Bài toán: Đường gấp khúc ABC có độ dài 4,29m, trong đó đoạn thẳng AB dài 1,36m. Hỏi đoạn thẳng BC dài bao nhiêu mét?
HĐCB2: Thực hiện lần lượt các hoạt động sau :
Ta có :      429cm – 136cm = 293cm.
• Đổi :      293cm = 2,93m.
  Vậy :     4,29 – 1,36 = 2,93 (m).
429
136
-
3
9
2
b) Suy nghĩ tìm cách giải bài toán :
- Để tính độ dài đoạn thẳng BC ta phải thực hiện phép tính gì?
- Suy nghĩ cách thực hiện phép tính.
- Nói với bạn cách thực hiện phép tính:
• Đổi :              4,29m = 429cm
                        1,36m = 136cm Tính:
c) Đọc kĩ nội dung sau :
Để tính 4,29 – 1,36 =  ?, thông thường ta đặt tính rồi làm như sau :
HĐCB2: Thực hiện lần lượt các hoạt động sau :
d) Đặt tính rồi tính :  34,82 – 6,37.
,
34,82
6,37
-
5
4
8
2
HĐCB3: Thực hành lần lượt các hoạt động sau :
a) Suy nghĩ cách đặt tính rồi tính :  46,7 – 29,43.
b) Đọc kĩ nội dung sau :
Để tính 46,7 – 29,43 = ?, thông thường ta đặt tính rồi làm như sau :
c) Đặt tính rồi tính : 57,3 – 9,15.
- Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng ở cột với nhau.
- Coi 57,3 là 57,30 rồi thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.
,
57,3
9,15
-
5
1
8
4
0
HĐCB4: Thực hành lần lượt các hoạt động sau :
a) Đọc kĩ nội dung sau :
Muốn trừ một số thập phân cho một số thập phân ta làm như sau:
- Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng ở cột với nhau.
- Thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.
Chú ý : Nếu số chữ số ở phần thập phân của số bị trừ ít hơn số chữ số ở phần thập phân của số trừ, thì ta có thể thêm một số chữ số 0 thích hợp vào bên phải phần thập phân của số bị trừ, rồi thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên.
b) Nói với bạn cách trừ hai số thập phân, lấy ví dụ minh họa.
Ví dụ: 25,34 – 10,135. Ta thực hiện như sau:
25,34
10,135
-
15,205
0
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
HĐTH1: (trang 89 ). Tính:
36,7
13,8
-
29,4
3,21
-
12,34
10,125
-
22,9
26,19
2,215
a)
c)
b)
29,4 = 29,40
12,34 = 12,340
KIẾN THỨC CẦN GHI NHỚ


 Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số
ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau .
 Thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên .
 Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với dấu phẩy
của số bị trừ và số trừ.
Muốn trừ một số thập cho một số thập phân ta làm như thế nào ?
HĐTH2 (trang 89). Đặt tính rồi tính:
a. 21,3 – 10,7     b. 15,53 – 6,44 c. 13,5 – 11,98         d. 50 – 26,83.
21,3
10,7
10,6
-
15,53
6,44
9,09
-
13,5
11,98
1,52
-
50
26,83
23,17
-
13,5 = 13,50
50 = 50,00
HĐTH3 (trang 89). Giải bài toán sau: 
Một thùng đựng 26,75kg gạo. Người ta lấy từ thùng đó ra 10,5kg gạo, sau đó lại lấy ra 9kg gạo nữa. Hỏi trong thùng còn bao nhiêu ki-lô-gam gạo ?
Cách 1:
Bài giải
Người ta đã lấy ra tất cả số ki-lô-gam gạo là:
10,5 + 9 = 19,5 (kg)
Trong thùng còn số ki-lô-gam gạo là :
 26,75 – 19,5 = 7,25 (kg)
                        Đáp số : 7,25kg gạo.
Cách 2:
Bài giải
Số gạo còn lại trong thùng sau khi người ta lấy lần thứ nhất là:
               26,75 - 10,5 = 16,25 (kg)
Số ki-lô-gam gạo còn lại trong thùng là :   16,25 - 9 = 7,25 (kg)
                      Đáp số: 7,25 kg gạo.
Hoặc: Số ki-lô-gam gạo còn lại trong thùng là: 26,75 – 10,5 – 9 = 7,25 (kg)
Đáp số : 7,25 kg gạo.
Hoặc: Số ki-lô-gam gạo còn lại trong thùng là:
26,75 – (10,5 + 9) = 7,25 (kg)
Đáp số : 7,25 kg gạo.
HĐTH4 (trang 89). Tìm x, biết:
a. x + 5,34 = 7,65           b. 7,95 + x = 10,29


c. x – 3,78 = 6,49            d. 8,4 – x = 3,6
x = 7,65 – 5,34   
  x = 2,31.
x = 10,29 – 7,95   
  x = 2,34.
x = 6,49 + 3,78   
  x = 10,27.
x = 8,4 – 3,6   
  x = 4,8.
HĐTH5 (trang 89)
a. Tính rồi so sánh giá trị a – b – c và a – (b+ c):
9,8 – 5,4 – 1,2
= 4,4 - 1,2 = 3,2.
9,8 – (5,4 + 1,2)
= 9,8 – 6,6 = 3,2.
26,38 – 7,5 – 3,16
= 18,88 – 3,16 = 15,72. 
26,38 – (7,5 + 3,16)
= 26,38 – 10,66 = 15,72.
37,86 – 9,2 – 4,8
= 28,66 – 4,8 = 23,86.
37,86 – (9,2 + 4,8)
= 37,86 – 14 = 23,86.
b) Tính bằng hai cách :
Nhận xét: a – b – c = a – (b+ c)
b. Tính bằng hai cách:
C1. 9,4 – 2,5 – 4,7     
  = 6,9 – 4,7
= 2,2                     
C2. 9,4 – 2,5 – 4,7     
  = 9,4 – (2,5 + 4,7)
= 9,4 – 7,2
= 2,2                     
C1. 23,58 – (6,38 + 12,4)    
  = 23,58 – 18,78
= 4,8.             
C2. 23,58 – (6,38 + 12,4)
  = 23, 58 – 6,38 – 12,4
 = 17,2 – 12,4
= 4,8.            
Nhận xét: a – b – c = a – (b+ c)
HĐTH6: (trang 90). Giải bài toán sau:
Ba quả bí cân nặng 13,5 kg. Quả thứ nhất nặng 5,9 kg, quả thứ hai nhẹ hơn quả thứ nhất 1,5kg. Hỏi quả thứ ba nặng bao nhiêu ki-lô-gam?
Bài giải
Cách 1:
Quả thứ hai nặng số ki-lô-gam là :
5,9 – 1,5 = 4,4 (kg)
Quả thứ ba nặng số ki-lô-gam là :
13,5 – (5,9 + 4,4) = 3,2 (kg)
                        Đáp số: 3,2kg.
Gợi ý:- Cân nặng quả thứ hai = cân nặng quả thứ nhất – 1,5kg.
- Cân nặng quả thứ ba = cân nặng của cả ba quả – (cân nặng quả thứ nhất + cân nặng quả thứ hai).
HĐTH6: (trang 90). Giải bài toán sau:
Ba quả bí cân nặng 13,5 kg. Quả thứ nhất nặng 5,9 kg, quả thứ hai nhẹ hơn quả thứ nhất 1,5kg. Hỏi quả thứ ba nặng bao nhiêu ki-lô-gam?
Bài giải
Cách 2:
Quả thứ hai nặng số ki-lô-gam là :
5,9 – 1,5 = 4,4 (kg)
Quả thứ ba nặng số ki-lô-gam là :
13,5 – 5,9 - 4,4 = 3,2 (kg)
                        Đáp số: 3,2kg.
Gợi ý:- Cân nặng quả thứ hai = cân nặng quả thứ nhất – 1,5kg.
- Cân nặng quả thứ ba = cân nặng của cả ba quả – (cân nặng quả thứ nhất + cân nặng quả thứ hai).


 Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số
ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau.
 Thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên.
 Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với dấu phẩy
của số bị trừ và số trừ.
Muốn trừ một số thập cho một số thập phân ta làm như thế nào ?