Môn TIẾNG VIỆT 4
Tuần 12
Bài 12A
NHỮNG CON NGƯỜI GIÀU NGHỊ LỰC

Giáo viên: Thạch Phi Na
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP RẠCH GIÁ
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN NHẬT DUẬT
Thứ hai, ngày tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 12A
Những con người giàu nghị lực
MỤC TIÊU
Đọc – hiểu bài “Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi.
Mở rộng vốn từ: Ý chí – Nghị lực.
Nghe – viết đúng đoạn văn: viết đúng từ ngữ chứa tiếng bắt đầu bằng tr/ch, từ chứa tiếng có vần ươn.ương.
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Trao đổi để trả lời các câu hỏi:
- Người giàu nghị lực là người như thế nào?
- Nêu ví dụ về người được coi là giàu nghị lực?
Kết luận:
Người giàu nghị lực là người tự bản thân họ vươn lên, nỗ lực hết mình, chịu khó lao động làm để thành công. Những người nghị lực thường có ý chí kiên định, đã quyết làm việc gì thì sẽ làm cho đến nơi đến chốn; dù cho phải đương đầu với khó khăn nào, họ cũng sẽ vượt qua.
Ví dụ về người được coi là giàu nghị lực: Nguyễn Ngọc Ký, Nguyễn Hiền. 
2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Bạch Thái Bưởi (1874 – 22 tháng 7 năm 1932) là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi).
Vài nét về Bạch Thái Bưởi
“Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi

Bưởi mồ côi cha từ nhỏ, phải theo mẹ quẩy gánh hàng rong. Thấy em khôi ngô, nhà họ Bạch nhận làm con nuôi và cho ăn học.
Năm 21 tuổi, Bạch Thái Bưởi làm thư kí cho một hãng buôn. Chẳng bao lâu, anh đứng ra kinh doanh độc lập, trải đủ mọi nghề: buôn gỗ, buôn ngô, mở hiệu cầm đồ, lập nhà in, khai thác mỏ,... Có lúc mất trắng tay, anh vẫn không nản chí.
Bạch Thái Bưởi mở công ti vận tải đường thủy vào lúc những con tàu của người Hoa đã độc chiếm các đường sông miền Bắc. Ông cho người đến các bến tàu diễn thuyết. Trên mỗi chiếc tàu, ông dán dòng chữ "Người ta thì đi tàu ta" và treo một cái ống để khách nào đồng tình với ông thì vui lòng bỏ ống tiếp sức cho chủ tàu. Khi bổ ống, tiền đồng rất nhiều, tiền hào, tiền xu thì vô kể. Khách đi tàu của ông ngày một đông. Nhiều chủ tàu người Hoa, người Pháp phải bán lại tàu cho ông. Rồi ông mua xưởng sửa chữa tàu, thuê kĩ sư giỏi trông nom. Lúc thịnh vượng nhất, công ti của Bạch Thái Bưởi có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ mang những cái tên lịch sử: Hồng Bàng, Lạc Long, Trưng Trắc, Trưng Nhị,...
Chỉ trong mười năm, Bạch Thái Bưởi đã trở thành "một bậc anh hùng kinh tế" như đánh giá của người cùng thời.
(Theo Từ điển Nhân vật lịch sử Việt Nam)
3. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A:
4.Cùng luyện đọc
Mỗi em đọc một đoạn, tiếp nối nhau đến hết bài
“Vua tàu thủy” Bạch Thái Bưởi

Bưởi mồ côi cha từ nhỏ, phải theo mẹ quẩy gánh hàng rong. Thấy em khôi ngô, nhà họ Bạch nhận làm con nuôi và cho ăn học.
Năm 21 tuổi, Bạch Thái Bưởi làm thư kí cho một hãng buôn. Chẳng bao lâu, anh đứng ra kinh doanh độc lập, trải đủ mọi nghề: buôn gỗ, buôn ngô, mở hiệu cầm đồ, lập nhà in, khai thác mỏ,... Có lúc mất trắng tay, anh vẫn không nản chí.
Bạch Thái Bưởi mở công ti vận tải đường thủy vào lúc những con tàu của người Hoa đã độc chiếm các đường sông miền Bắc. Ông cho người đến các bến tàu diễn thuyết. Trên mỗi chiếc tàu, ông dán dòng chữ "Người ta thì đi tàu ta" và treo một cái ống để khách nào đồng tình với ông thì vui lòng bỏ ống tiếp sức cho chủ tàu. Khi bổ ống, tiền đồng rất nhiều, tiền hào, tiền xu thì vô kể. Khách đi tàu của ông ngày một đông. Nhiều chủ tàu người Hoa, người Pháp phải bán lại tàu cho ông. Rồi ông mua xưởng sửa chữa tàu, thuê kĩ sư giỏi trông nom. Lúc thịnh vượng nhất, công ti của Bạch Thái Bưởi có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ mang những cái tên lịch sử: Hồng Bàng, Lạc Long, Trưng Trắc, Trưng Nhị,...
Chỉ trong mười năm, Bạch Thái Bưởi đã trở thành "một bậc anh hùng kinh tế" như đánh giá của người cùng thời.
(Theo Từ điển Nhân vật lịch sử Việt Nam)
5. Cùng tìm hiểu bài
a) Trước khi mở công ty vận tải đường thủy, Bạch Thái Bưởi đã làm những công việc gì?
b) Bạch Thái Bưởi đã thắng trong cuộc cạnh tranh không ngang sức với các chủ tàu nước ngoài như thế nào ?
c) Em hiểu thế nào là “Một bậc anh hùng kinh tế”?
TL: Đầu tiên Bạch Thái Bưởi làm thư kí cho một hãng buôn. Sau đó ông kinh doanh độc lập, trải đủ mọi nghề: buôn gỗ, buôn ngô, mở hiệu cầm đồ, lập nhà in, khai thác mỏ,…
TL: Bạch Thái Bưởi cho người đến các bến tàu để diễn thuyết, kêu gọi hành khách với khẩu hiệu “Người ta thì đi tàu ta”. Khách đi tàu của ông ngày một đông. Nhiều chủ tàu người Hoa, người Pháp phải bán lại tàu cho ông. Rồi ông mua xưởng sửa chữa tàu, thuê kĩ sư giỏi trông nom.
TL: Bạch Thái Bưởi cho người đến các bến tàu để diễn thuyết, kêu gọi hành khách với khẩu hiệu “Người ta thì đi tàu ta”. Khách đi tàu của ông ngày một đông. Nhiều chủ tàu người Hoa, người Pháp phải bán lại tàu cho ông. Rồi ông mua xưởng sửa chữa tàu, thuê kĩ sư giỏi trông nom.
4) Theo bạn, Bạch Thái Bưởi đã thành công nhờ những lí do gì?
a. Nhờ chí vươn lên, thất bại không nản lòng
b. Biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc của hành khách người Việt
c. Có vốn lớn và may mắn trong kinh doanh
d. Biết tổ chức công việc kinh doanh
4) Theo bạn, Bạch Thái Bưởi đã thành công nhờ những lí do gì?
a. Nhờ chí vươn lên, thất bại không nản lòng
b. Biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc của hành khách người Việt
c. Có vốn lớn và may mắn trong kinh doanh
d. Biết tổ chức công việc kinh doanh
Vậy nội sung bài nói lên điều gì ?
Nội dung chính:
Ca ngợi Bạch Thái Bưởi từ một cậu bé mồ côi cha, nhờ giàu nghị lực và ý chí vươn lên đã trở thành một nhà kinh doanh tên tuổi lừng lẩy.
A. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Xếp các thẻ từ có tiếng chí vào hai nhóm:
a) Chí có nghĩa là rất, hết sức (biểu thị mức độ cao nhất).
b) Chí có nghĩa là ý muốn bền bỉ theo đuổi một mục đích tốt đẹp.
M: y chí
a) Chí có nghĩa là rất, hết sức: chí phải, chí lí, chí thân, chí tình, chí công.
b) Chí có nghĩa là ý muốn bền bỉ theo đuổi một mục đích tốt đẹp: ý chí, chí khí, chí hướng, quyết chí
2. Dòng nào sau đây nêu đúng nghĩa của từ nghị lực?
a) Làm việc liên tục, bền bỉ
b) Sức mạnh tinh thần làm cho con người kiên quyết trong hành động, không lùi bước trước khó khăn
c) Chắc chắn, bền vững, khó phá vỡ
d) Có tình cảm chân tình, sâu sắc.
b) Sức mạnh tinh thần làm cho con người kiên quyết trong hành động, không lùi bước trước khó khăn
3. Chon từ cho trong ngoặc đơn để điền vào chỗ trống cho thích hợp:
(nghị lực, quyết tâm, nản chí, quyết chí, kiên nhẫn, nguyện vọng) để điền vào ô trống?
Nguyễn Ngọc Ký là một thiếu niên giàu ..... Bị liệt cả hai tay, em buồn nhưng không ....... Ở nhà em tự tập viết bằng chân. ...... của em làm cô giáo cảm động, nhận em vào học. Trong quá trình học tập, cũng có lúc Ký thiếu......, nhưng được cô giáo và các bạn luôn tận tình giúp đỡ, em càng ...... học hành. Cuối cùng, Ký đã vượt qua mọi khó khăn. Tốt nghiệp một trường đại học danh tiếng, Nguyễn Ngọc Ký đạt ...... trở thành thầy giáo và được tặng danh hiệu cao quý Nhà giáo Ưu tú.
Nguyễn Ngọc Ký là một thiếu niên giàu nghị lực. Bị liệt cả hai tay, em buồn nhưng không nản chí. Ở nhà em tự tập viết bằng chân. Quyết tâm của em làm cô giáo cảm động, nhận em vào học. Trong quá trình học tập, cũng có lúc Ký thiếu , nhưng được cô giáo và các bạn luôn tận tình giúp đỡ, em càng quyết chí kiên nhẫnhọc hành. Cuối cùng, Ký đã vượt qua mọi khó khăn. Tốt nghiệp một trường đại học danh tiếng, Nguyễn Ngọc Ký đạt nguyện vọng trở thành thầy giáo và được tặng danh hiệu cao quý Nhà giáo Ưu tú.
4. Chọn nghĩa thích hợp cho mỗi câu tục ngữ:
1. Phải vất vả mới có lúc được nhàn nhã, có ngày thành đạt
2. Vất vả, gian nan rèn luyện cho con người vững vàng, cứng cỏi hơn
3. Những người từ tay trắng làm nên sự nghiệp thật đáng kính trọng, khâm phục.
Cơ đồ: Sự nghiệp
Ngoan: khôn ngoan, giỏi giang; ngoan cường.
Tàn: đồ dung để che cho vua chúa, che kiệu trong các đám rước, có cán dài có khung
hình tròn bọc một tấm vải nhiễu, xung quanh có tua rủ.
Đáp án
5. a) Nghe - viết:
Người chiến sĩ giàu nghị lực
Trong trận chiến đấu giải phóng Sài Gòn cuối tháng 4 năm 1975, Lê Duy Ứng bị thương nặng. Anh đã quệt máu chảy từ đôi mắt bị thương vẽ một bức chân dung Bác Hồ. Tác phẩm của người thương binh hỏng mắt đã gây xúc động cho đồng bào cả nước. Từ đó đến nay, họa sĩ Lê Duy Ứng đã có hơn 30 triển lãm tranh, tượng; đoạt 5 giải thưởng mĩ thuật quốc gia và quốc tế. Nhiều tác phẩm của anh được đặt trân trọng trong các bảo tàng lớn của đất nước.
(Theo báo Lao động)
b) Đổi vở cho bạn để soát và sữa lỗi.
Thứ ba ngày tháng 12 năm 2021
Nghe - viết
Người chiến sĩ giàu nghị lực
…Lỗi
Trong trận chiến đấu giải phóng Sài Gòn cuối tháng 4 năm 1975
trong các bảo tàng lớn của đất nước.
(Theo báo Lao động)
6. Điền vào chỗ trống (chọn a hoặc b):
a. tr hay ch ?
Ngu Công dời núi
Ngày xưa, ở ...ung Quốc có một cụ già ...ín mươi tuổi tên là Ngu Công. Bực mình vì hai ....ái núi Thái Hàng và Vương Ốc ....ắn ngang đường vào nhà, Ngu Công hàng ngày mang cuốc ra đào núi đổ đi.
Có người ....ê cười cụ làm vậy uổng công. Cụ nói:” Ngày nào tôi cũng đào. Tôi ....ết thì con tôi đào. Con tôi chết thì .....áu tôi đào, ....áu tôi chết, còn có .....ắt của tôi đào. Họ hàng nhà tôi ....uyền nhau đời này đến đời khác đào. Núi .....ẳng thể mọc cao hơn được nên nhất định sẽ có ngày bị san bằng”.
.....ời nghe cụ già nói vậy, liền đẩy hai .....ái núi ra xa để cụ có chỗ đi lại.
Theo NGỤ NGÔN TRUNG QUỐC
6. Điền vào chỗ trống (chọn a hoặc b):
Ngu Công dời núi
Ngày xưa, ở Trung Quốc có một cụ già chín mươi tuổi tên là Ngu Công. Bực mình vì hai trái núi Thái Hàng và Vương Ốc chắn ngang đường vào nhà, Ngu Công hàng ngày mang cuốc ra đào núi đổ đi.
Có người chê cười cụ làm vậy uổng công. Cụ nói:” Ngày nào tôi cũng đào. Tôi chết thì con tôi đào. Con tôi chết thì cháu tôi đào, cháu tôi chết, còn có chắt của tôi đào. Họ hàng nhà tôi truyền nhau đời này đến đời khác đào. Núi chẳng thể mọc cao hơn được nên nhất định sẽ có ngày bị san bằng”.
Trời nghe cụ già nói vậy, liền đẩy hai trái núi ra xa để cụ có chỗ đi lại.
Theo NGỤ NGÔN TRUNG QUỐC
6. Điền vào chỗ trống (chọn a hoặc b):
b. Tiếng có vần ươn hay ương:
Bạch Thái Bưởi luôn có ý chí .... lên, không bao giờ buồn nản, chán chường trước thất bại. Vì vậy, ông đã thành đạt trên thương ..... Cuộc cạnh tranh với những chủ tàu người Hoa từ sau ngày khai ...... công ty vận tải .... thủy chứng tỏ tài kinh doanh của ông. Tỏ tường tâm lí khách hàng, biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong mỗi người Việt, ông đã thắng các chủ tàu người Hoa, lập được một công ty lúc thịnh ..... có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ. Ông xứng đáng với danh hiệu "bậc anh hùng kinh tế" mà người đương thời khen tặng.
6. Điền vào chỗ trống (chọn a hoặc b):
b. Tiếng có vần ươn hay ương:
Bạch Thái Bưởi luôn có ý chí vươn lên, không bao giờ buồn nản, chán chường trước thất bại. Vì vậy, ông đã thành đạt trên thương trường. Cuộc cạnh tranh với những chủ tàu người Hoa từ sau ngày khai trương công ty vận tải đường thủy chứng tỏ tài kinh doanh của ông. Tỏ tường tâm lí khách hàng, biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong mỗi người Việt, ông đã thắng các chủ tàu người Hoa, lập được một công ty lúc thịnh vượng có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ. Ông xứng đáng với danh hiệu "bậc anh hùng kinh tế" mà người đương thời khen tặng.
7. Chơi trò chơi: Thi tìm các từ chỉ sự vật (chọn a hoặc b):
a) Chứa tiếng có âm đầu là ch M: cái chổi
b) Chứa tiếng có vần ương. M: cái gường
a) tiếng có âm đầu là ch: cái chậu, cái chổi, cái chiếu) Chứa , cái chăn, cái chõng, cái chum, cái chổi....
Bài làm
b) Chứa tiếng có vần ương: cái gương, cái giường, cái rương, ngôi trường, bức tường, hạt sương, hoa phượng, con phượng, bức tượng,.....