Tổ
VẬT LÝ
TRƯỜNG THPT LÊ TRUNG ĐÌNH
GIÁO VIÊN:LÊ ĐÌNH THUẤN
Trái Đất
Vệ tinh nhân tạo
Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất?
QUAN SÁT THỰC TẾ
Tại sao đường ô tô và đường sắt ở những đoạn cong thường phải làm nghiêng về phía tâm cong? Tại sao khi các vận động viên đua xe đến khúc cua phải nghiêng người?
Cầu Mỹ Thuận
Tại sao khi làm cầu, người ta phải làm cong, vị trí cao nhất ở giữa cầu?
ĐỂ TRẢ LỜI CÁC VẤN ĐỀ TRÊN………..!
LỰC HƯỚNG TÂM
CHỦ ĐỀ 5 : NỘI DUNG 3
NHẮC LẠI KIẾN THỨC CŨ
Câu hỏi 1: Nêu những đặc điểm và viết công thức tính gia tốc hướng tâm trong chuyển động tròn đều?
Câu hỏi 2: Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Niu – Tơn?
Câu hỏi 1: Nêu những đặc điểm và viết công thức tính gia tốc hướng tâm trong chuyển động tròn đều?
Trả lời:
- Đặc điểm: Gia tốc trong chuyển động tròn đều luôn hướng vào tâm của quỹ đạo nên gọi là gia tốc hướng tâm.
NHẮC LẠI KIẾN THỨC CŨ
- Công thức:
Câu hỏi 2: Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Niu – Tơn?
Trả lời:
Gia tốc của một vật cùng hướng với lực tác dụng lên vật. Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật.
Hệ thức:
Độ lớn:
NHẮC LẠI KIẾN THỨC CŨ
LỰC HƯỚNG TÂM
O
Khi vật chuyển động tròn đều thì gia tốc của chuyển động có hướng như thế nào?
Để gây ra gia tốc hướng tâm cho vật theo định luật II Niu tơn thì lực tác dụng lên vật phải có hướng như thế nào?
Hãy nêu định nghĩa của
lực hướng tâm?
I. LỰC HƯỚNG TÂM
1. Định nghĩa
Lực (hay hợp lực của các lực) tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều và gây ra cho vật gia tốc hướng tâm gọi là lực hướng tâm.
Lực hướng tâm có đặc điểm gì?
2. Công thức
Đặc điểm: Lực hướng tâm luôn hướng
vào tâm quỹ đạo.
Áp dụng định luật II Niu – Tơn, viết công thức tính lực hướng tâm?
Fht
aht
m: Khối lượng của vật (kg)
v: Tốc độ dài (m/s)
: Tốc độ góc (rad/s)
r: Bán kính quỹ đạo (m)
Fht: Lực hướng tâm (N)
Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất thì lực nào đã gây ra gia tốc hướng tâm cho vệ tinh ?
Trái Đất
Vệ tinh nhân tạo
Lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?
3. Ví dụ
Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất?
Lực hấp dẫn
Trái Đất
Vệ tinh nhân tạo
Lực hấp dẫn hướng về tâm trái đất giữ cho vật chuyển động tròn  Lực hấp dẫn đóng vai trò là lực hướng tâm
3. Ví dụ
Cái gì giữ cho quả tạ chuyển động tròn ?
3. Ví dụ
Lực căng của dây hướng về tâm quay giữ cho quả tạ chuyển động tròn.
=> Lực căng dây đóng vai trò lực hướng tâm.
3. Ví dụ
 
 
3. Ví dụ
Chuyển động của một vật được đặt trên bàn quay. Khi vật còn ở trên bàn quay thì lực n�o gi? cho v?t chuy?n d?ng trịn tr�n m?t b�n?
3. Ví dụ
Fht = Fmsn
Fmsn
P
N
3. Ví dụ
Tại sao ở những đoạn đường cong mặt đường phải làm nghiêng?
Khi xe chuyển động trên mặt đường nghiêng lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?
3. Ví dụ












000000
3. Ví dụ
3. Ví dụ
O
T
P
Fht

Lực hướng tâm có phải là một loại lực mới không?

Nhận xét: Lực hướng tâm không phải là một loại lực mới mà chỉ là một trong các lực chúng ta đã học hay hợp lực của các lực đó, nó gây ra gia tốc hướng tâm nên được gọi là lực hướng tâm.
LỰC HƯỚNG TÂM
II.Chuyển động li tâm (Đọc thêm)
2. Ứng dụng
Máy vắt li tâm.
2. Hệ thức
I. LỰC HƯỚNG TÂM
1. Định nghĩa
3. Ví dụ
II. CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
1. Định nghĩa
CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM– Đọc thêm
Câu 1: Lực nào sau đây có thể là lực hướng tâm?
A. Lực ma sát.
B. Lực đàn hồi.
C. Lực hấp dẫn.
D. Cả ba đáp án trên
Bài tập củng cố

Câu 2: Biểu thức đúng của lực hướng tâm là:

Fht = mv/r B. Fht = mω2/r
C. Fht = mv2/r D. Fht = mωr2
C. Fht = mv2/r

Câu 3: Ở những đoạn đường vòng, mặt đường được làm nghiêng. Việc làm này nhằm mục đích nào sau đây?
A. Giới hạn vận tốc của xe.
C. Tăng lực ma sát.
B. Tạo lực hướng tâm.
D. Cho nước mưa thoát dễ dàng.
Câu 4: Chọn phát biểu sai.
A. Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất do lực hấp dẫn đóng vai trò lực hướng tâm.
C. Xe chuyển động đều trên đỉnh một cầu võng, hợp lực của trọng lực và phản lực vuông góc đóng vai trò lực hướng tâm.
B. Xe chuyển động vào một đoạn đường cong (khúc cua), lực đóng vai trò hướng tâm luôn là lực ma sát.
D. Vật nằm yên đối với mặt bàn nằm ngang đang quay đều quanh trục thẳng đứng thì lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực hướng tâm.
BÀI 1
Cho m = 1 tấn; r =150m, vận tốc xe v =15m/s. Tính Fht và so sánh trọng lượng của xe với áp lực của xe vào mặt cầu tại điểm cao nhất
Fht
 
Chọn chiều dương hướng vào tâm quĩ đạo:Fht = P – N
 N = P – Fht  N < P  Giảm áp lực đè lên mặt cầu
Chuyển động của ô tô tên mặt cầu lõm:
Ta cĩ: N - P = maht

=> N = P + maht
C?u M? Thu?n
Tại sao khi làm cầu, người ta phải làm cong, vị trí cao nhất ở giữa cầu!
Ta thường xây cầu vồng lên để giảm áp lực của xe lên cầu.
Ý TƯỞNG CỦA NIU-TƠN
Việc phóng vệ tinh nhân tạo của Trái Đất dựa trên cơ sở khoa học nào?
A
B
C
EM CÓ BIẾT
LỰC HƯỚNG TÂM
Nếu đặt được một khẩu súng đại bác trên đỉnh của một ngọn núi rất cao, vượt ra ngoài tầng khí quyển của Trái đất và nếu súng đủ mạnh thì có thể phóng viên đạn đại bác bay vào qũy đạo vòng quanh Trái đất. Khi đó đạn trở thành một vệ tinh nhân tạo của Trái đất vì lực hấp dẫn giữa nó và Trái đất là lực hướng tâm.
Ý tưởng của Niu-Tơn và vệ tinh nhân tạo của Trái Đất
Tìm vận tốc của vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất? (Biết vệ tinh nhân tạo được phóng ở gần mặt đất và lấy g = 9,8 m/s2, bán kính Trái Đất R = 6,4.106 m).
MỞ RỘNG
Tóm tắt:
h << R
g = 9,8 m/s2
R = 6,4.106 m
Tìm:
v = ?
Giải:
Khi vệ tinh chuyển động tròn đều quanh Trái Đất, lực hấp dẫn của Trái Đất đóng vai trò là lực hướng tâm
Vì vệ tinh nhân tạo được phóng ở gần mặt đất nên h << R
Mà:
Đây là vận tốc vũ trụ cấp I
Nhiệm vụ học tập ở nhà
- Làm các bài tập 4;5;6;7 tr82-83 SGK.
- Ôn lại các công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều và chuyển động rơi tự do; Định luật II Niutơn, hệ tọa độ
Đọc trước bài 15: (bài toán về chuyển động ném ngang)
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÍ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH