MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
Tập làm văn
Thứ Năm ngày 16 tháng 12 năm 2021
Tập làm văn
MỞ BÀI TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
Tranh vẽ gì?
I/ NHẬN XÉT:
1. Đọc truyện Rùa và Thỏ
Rùa và thỏ
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy. Một con thỏ thấy thế, liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn.
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó!
Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh. Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: “Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình phóng theo cũng thừa sức thắng cuộc.” Vì vậy, nó cứ nhởn nhơ nhìn trời, mây, cây cỏ.
Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, nên vắt chân lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.
 Theo LA PHÔNG-TEN
Rùa và thỏ

Một con thỏ thấy thế, liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy.
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn.
Thỏ ngạc nhiên:
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa đường đó!
Rùa không nói gì. Biết mình chậm chạp, nó dốc sức chạy thật nhanh. Thỏ nhìn theo, mỉm cười. Nó nghĩ: “Chả việc gì mà vội, rùa gần tới đích, mình phóng theo cũng thừa sức thắng cuộc.” Vì vậy, nó cứ nhởn nhơ nhìn trời, mây, cây cỏ.
Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, nó thấy rùa đã gần tới đích, nên vắt chân lên cổ mà chạy. Nhưng muộn mất rồi. Rùa đã tới đích trước nó.
2/ Tìm đoạn mở bài trong truyện: Rùa và thỏ
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Mở bài
* Hãy đọc mở bài sau đây:
Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà có một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
Hai cách mở bài trên có gì khác nhau?

Trong muôn loài, rùa vốn nổi tiếng là chậm chạp, còn thỏ thì chạy nhanh như bay. Thế mà một con rùa dám chạy thi với thỏ và thắng cả thỏ. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy? Sau đây, em xin kể đầu đuôi câu chuyện ấy.
Mở bài trực tiếp
Kể ngay
vào sự việc mở đầu
câu chuyện
Mở bài gián tiếp
Nói chuyện khác
để dẫn vào câu chuyện
định kể
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tập chạy.
Có hai cách mở bài:
1. Mở bài trực tiếp:
2. Mở bài gián tiếp:
kể ngay vào sự việc mở đầu
câu chuyện.
nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
Ghi nhớ
III/ LUYỆN TẬP

1/ Đọc các mở bài sau và cho biết đó là những cách mở bài nào?
a. Có một con rùa sống bên sông. Biết mình chậm chạp nên hôm nào cũng vậy, vừa sáng sớm tinh mơ, nó đã ra bờ sông tập chạy.

Kể ngay vào sự việc mở đầu câu chuyện
Mở bài trực tiếp
b. Xưa nay, người cậy tài cậy giỏi mà chủ quan, biếng nhác thì chẳng làm nên việc gì. Ngược lại, sức có kém nhưng quyết tâm, nhẫn nại ắt thành công. Câu chuyện Rùa và thỏ chứng minh điều đó.

Nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể
Mở bài gián tiếp
c. Đầu năm học vừa qua, lớp em có mấy bạn vì chủ quan, lười biếng nên kết quả học tập sút kém hẳn so với hồi lớp ba. Cô giáo bèn kể chuyện Rùa và thỏ để khuyên các bạn phải cố gắng, chăm chỉ. Câu chuyện này như sau:

Nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể
Mở bài gián tiếp
d. Trong các loài thú, mấy ai chạy nhanh bằng bọn thỏ chúng tôi? Thấy bóng chúng tôi trên đường đua thì hươu, nai còn phải kiêng dè, chưa nói gì tới bác trâu hay chị lợn. Thế mà có lần thỏ tôi phải ngậm đắng nuốt cay chịu thua anh chàng rùa nổi tiếng lù đù, chậm chạp. Câu chuyện ấy dạy cho tôi một bài học nhớ đời. Đầu đuôi thế này:

Nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể
Mở bài gián tiếp
2/ Đọc câu chuyện “ Hai bàn tay “ sách giáo khoa trang 114 và cho biết mở bài theo cách nào?
Hai bàn tay


Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê:
- Anh có yêu nước không?
Bác Lê trả lời:
- Có chứ!
- Anh có thể giữ bí mật không?
- Có!
- Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào. Sau đó, trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có muốn đi với tôi không?
Bác Lê sửng sốt:
- Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?
- Đây, tiền đây!
Vừa nói. Bác Hồ vừa giơ hai tay ra và tiếp:
- Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ?
Theo Trần Dân Tiên
Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
Mở bài trực tiếp
3/ Kể lại phần mở đầu câu chuyện trên theo cách mở bài gián tiếp.

Làm VBT Tiếng Việt trang 80.
VD: Tất cả chúng ta ai cũng mong muốn có người bạn thân cùng chia sẻ mọi vui buồn trong cuộc sống, trong sự nghiệp và trong lý tưởng cuộc đời. Bác Hồ của chúng ta khi ra đi tìm đường cứu nước cũng mong muốn có người đi cùng. Người bạn mà Bác Hồ thuyết phục ra đi lúc ấy chính là bác Lê.
VD: Con người khi muốn bắt đầu làm một việc gì nhất thiết phải có lòng tin. Câu chuyện về Bác Hồ vĩ đại của chúng ta sau đây là một ví dụ về lòng quyết tâm và lòng tin vô bờ bến.
mở bài bằng lời của người dẫn chuyện
VD: Tôi luôn luôn tự hào rằng tôi là người diễm phúc được làm người bạn thân thiết thời thanh niên của Bác Hồ. Bác Hồ của chúng ta là người phi thường. Tôi xin kể cho mọi người nghe câu chuyện giữa tôi và Bác Hồ lúc ấy.
mở bài bằng lời của bác Lê
Có 2 cách mở bài
Củng cố
1. Mở bài trực tiếp
kể ngay vào sự việc mở đầu
câu chuyện.
2. Mở bài gián tiếp
nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
Dặn dò
- Hoàn thành bài 3 trong vở bài tập TV.
- Học thuộc ghi nhớ.
- Xem trước bài: Kết bài trong bài văn kể chuyện.