ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN CỦ CHI
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN PHÚ TRUNG
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
GV: Ngô Đình Diễm Thúy
Lớp: 4/2
Năm học: 2021 - 2022
MỤC TIÊU: Giúp HS
Kiến thức: Biết được một số tác dụng phụ của câu hỏi (Nội dung Ghi nhớ). Nhận biết được tác dụng của câu hỏi (BT 1).
Kĩ năng: Bước đầu biết dùng câu hỏi để thể hiện thái độ khen, chê, sự khẳng định, phủ định hoặc yêu cầu, mong muốn trong những tình huống cụ thể (BT 2, mục III). Học sinh khá, giỏi nêu được một vài tình huống có thể dùng câu hỏi vào mục đích khác (BT 3, mục III).
3. Thái độ: Biết đặt câu hỏi lịch sự với người khác.
Thứ năm ngày 23 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Thứ năm ngày 23 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
a. Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung:
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
I. Nhận xét
b) Nhận xét:
- Mỗi câu hỏi của ông Hòn Rấm có thể thay bằng một câu kể hoặc một câu cảm mà nghĩa của câu không bị thay đổi không?
- Mỗi câu hỏi của ông Hòn Rấm có thể thay bằng một câu kể hoặc một câu cảm mà nghĩa của câu không thay đổi.
Ví dụ: + Sao chú mày nhát thế? - Chú mày nhát quá đấy!
+ Chứ sao? - Tất nhiên!
2. Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết không? Chúng được dùng làm gì?
Sao chú mày nhát thế?
Câu hỏi này không được dùng để hỏi về điều chưa biết.
Để chê cu Đất.
Chứ sao?
Câu hỏi này không
được dùng để hỏi điều chưa biết.
Câu hỏi này dùng để khẳng định: Đất có thể nung trong lửa.
3. Trong Nhà văn hoá, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
- Câu hỏi dùng để nêu yêu cầu, mong muốn.
Thứ năm ngày 23 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
II. Ghi nhớ:
Nhiều khi ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…
Thứ năm ngày 23 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
III. Luyện tập
a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
c. Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không? ”
Mẹ yêu cầu em bé nín khóc.
Thể hiện chê trách.
Chị chê em vẽ ngựa không giống.
Bà cụ yêu cầu giúp đỡ.
1. Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a) Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
- Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
b) Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, Đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.
- Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
2. Thi đặt câu hỏi tình huống
2. Thi đặt câu hỏi tình huống
c) Trong giờ kiểm tra, em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
- Sao lúc làm kiểm tra mình không nghĩ ra nhỉ?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
- Choi di?u cung thỳ v? d?y ch??
3. Nêu tình huống dùng câu hỏi
- Tối qua, bé rất nghịch, bôi mực hết sách của em. Em tức quá, kêu lên: “ Sao em hư thế nhỉ? Anh không chơi với em nữa”.
Một bạn chỉ thích ăn táo. Em nói với bạn: “Ăn mận cũng ngon đấy chứ?”
Em trai em nhảy nhót trên giường lúc em đang chăm chú học bài. Em bảo: “Em ra ngoài để chị học bài được không?”
II. Ghi nhớ:
Nhiều khi ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…
Thứ năm ngày 23 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
III. Luyện tập: Làm bài 2/ sách Tiếng Việt 4 trang 143.
Dặn dò: Làm bài tập và coi trước bài “Mở rộng vốn từ: Đồ chơi – Trò chơi” trang 147/ Tiếng Việt 4
Chúc các em
chăm ngoan, học giỏi.