Chủ đề 6: ỨNG DỤNG DI TRUYỀN
TIẾT 19 – BÀI 19:
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I- TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP
GÂY ĐỘT BIẾN
II- TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Công nghệ tế bào thực vật
2. Công nghệ tế bào động vật
Câu 1: Chọn giống vật nuôi và cây trồng dựa trên nguồn biến dị tổ hợp áp dụng hiệu quả với đối tượng nào?
A. Cây trồng, vi sinh vật. B. Bào tử, hạt phấn.
C. Vật nuôi, vi sinh vật. D. Vật nuôi, cây trồng.
Câu 2: Sắp xếp thứ tự các bước trong quy trình tạo giống dựa trên nguồn biến dị tổ hợp
1. Chọn lọc ra những tổ hợp gen mong muốn
2. Lai giống tạo ra tổ hợp gen khác nhau
3. Những tổ hợp gen mong muốn sẽ được cho tự thụ phấn hoặc giao phối gần để tạo giống thuần chủng
4. Tạo ra các dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau
A. 1 – 2 – 3- 4 B. 4 – 2 – 1 - 3 C. 4 -2-3-1 D. 1 – 3 – 2- 4
Câu 3 : Sơ đồ nào giải thích cho cơ sở di truyền của ưu thế lai?
AA < Aa > aa B. AA < Aa < aa
C. AA > Aa > aa D. AA < aa
KIỂM TRA BÀI CŨ
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Tiết 19 - Bài 19
I.TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Quy trình
Nguyên nhân chung phát sinh đột biến.
B1: Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến
B2: Chọn lọc các cá thể đột biến có kiểu hình mong muốn
B3: Tạo dòng thuần chủng
Trong các bước trên, bước nào có tính quyết định nhất?
Để thực hiện bước này cần lưu ý những gì?
Vì sao phải lựa chọn như vậy?
Đột biến phần lớn là có hại vì thế không chọn được tác nhân đột biến cũng như liều lượng và thời gian xử lý thích hợp thì đối tượng sinh vật bị xử lí có thể bị chết hoặc giảm sức sống và khả năng sinh sản.
Phương pháp này được sử dụng phổ biến ở nhóm sinh vật nào?
I.TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Quy trình
B1: Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến
B2: Chọn lọc các cá thể đột biến có kiểu hình mong muốn
B3: Tạo dòng thuần chủng
2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
Ở VSV: Xử lí bào tử nấm Penicllium  chủng Penicillum có hoạt tính Peniciline tăng gấp 200 lần dạng ban đầu.
I- TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Quy trình
B1: Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến
B2: Chọn lọc các cá thể đột biến có kiểu hình mong muốn
B3: Tạo dòng thuần chủng
2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
Tạo ra nhiều chủng vi sinh vật, giống cây trồng có đặc điểm quý hiếm
II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
CÔNG NGHỆ
TẾ BÀO THỰC VẬT
CÔNG NGHỆ
TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
1. Công nghệ tế bào thực vật
Nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm để hoàn thành bảng sau:
1. Công nghệ tế bào thực vật
Dung hợp 2 tế bào trần khác loài
2n= 24
(2n)
Cây lai
72 NST (24+48)
TB lai
72 NST (24+48)
Dung hợp tế bào chất, nhân
Loại bỏ thành xenlulozo
(2n)
2n= 48
Nuôi cấy tế bào
lai
1. Công nghệ tế bào thực vật
AABBccDD
?
Nuôi cấy hạt phấn (hoặc noãn)
1. Công nghệ tế bào thực vật
II- CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
CÔNG NGHỆ
TẾ BÀO THỰC VẬT
CÔNG NGHỆ
TẾ BÀO ĐỘNG VẬT
I- PHƯƠNG PHÁP ĐỘT BIẾN
a. Nhân bản vô tính ở động vật
Tuyến vú (2n)
trứng
nhân
phôi
Cấy phôi
Kết quả: Cừu Dolly có kiểu hình giống cừu cho nhân
Có 3 bà mẹ:
- Mẹ cho nhân: Finn Dorsett
- Mẹ mang thai
- Mẹ cho noãn: Blackface
Trứng;
Phôi;
Nhân;
Chuyển phôi;
Tuyến vú.
a. Nhân bản vô tính
b. Cấy truyền phôi
1. Hợp tử
* Ý nghĩa: Phát triển nhanh số lượng và chất lượng đàn vật nuôi giống, rút ngắn thời gian nhân giống
Nêu ý nghĩa của công nghệ cấy truyền phôi.
I.TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN
TẠO GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN VÀ CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Quy trình
B1: Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến
B2: Chọn lọc các cá thể đột biến có kiểu hình mong muốn
B3: Tạo dòng thuần chủng
2. Một số thành tựu tạo giống ở Việt Nam
Tạo ra nhiều chủng vi sinh vật, giống cây trồng có đặc điểm quý hiếm
II. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
1. Công nghệ tế bào thực vật
2. Công nghệ tế bào động vật
a. Nhân bản vô tính ở động vật
b. Cấy truyền phôi
- Chia cắt phôi thành nhiều phôi nhỏ
- Cấy phôi vào tử cung của các con vật khác nhau
 Nhiều con có kiểu gen giống nhau
DO YOU KNOW ?
ST 25 và cơ hội vàng cho ngành lúa gạo Việt Nam
Gạo ST 25 do nhóm nhà khoa học tỉnh Sóc Trăng gồm: Kỹ sư Hồ Quang Cua, Tiến sĩ Trần Tấn Phương và Kỹ sư Nguyễn Thị Thu Hương lai tạo, phát triển vừa được công nhận là "Gạo ngon nhất thế giới 2019" tại Hội nghị Thương mại gạo thế giới lần thứ 11 tổ chức tại Philippines.
Vậy quy trình tạo ra loại gạo ngon nhất thế giới như thế nào ?
DO YOU KNOW ?
Vậy quy trình tạo ra loại gạo ngon nhất thế giới ST 25 như thế nào ?
Để tạo ra được những giống lúa thơm mới như ST 25, các nhà khoa học phải thực hiện phép lai giữa rất nhiều giống lúa bố mẹ để tạo ra nhiều dòng lúa phức tạp về kiểu gen, sau cùng sẽ sử dụng phép lai hồi giao cải tiến với dòng ST tân tiến nhất để tạo ra sản phẩm cuối cùng.
Các giống lúa ST, mà mới nhất là ST 25, ngoài thơm ngon hơn, còn có các đặc tính vượt trội về phòng bệnh, kháng mặn và đặc biệt là có thể sản xuất được nhiều vụ trong năm (3 tháng/ 1 vụ).
CỦNG CỐ
Bài tập 1. Giả sử có một giống cây cà chua có gen A quy định tính trạng không mong muốn (dễ mắc bệnh X). Hãy sắp xếp lại quy trình tạo thể đột biến mang kiểu gen aa có khả năng kháng bệnh X.
CỦNG CỐ
Bài tập 2. Nếu nhân bản cây cà rốt, tất cả các cây con thu được đem trồng chúng có giống hệt nhau không? Tại sao?
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
- Kể từ khi con cừu Dolly ra đời tại Scotland, con vật được nhân bản đầu tiên, gây chấn động toàn cầu.
- Cô nàng cũng làm dấy lên một loạt những hy vọng, nhưng cũng là mối lo ngại: đó là cả một cuộc bút chiến về đạo đức mà đến giờ vẫn chưa ngã ngũ.
Sự tài trợ về nhân bản vô tính ở động vật luôn nhận được những ý kiến trái chiều: TƯƠNG LAI CỦA NHÂN BẢN VÔ TÍNH VÀ VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC. Tại sao những ý kiến bốc đồng về chủ đề này lại luôn nóng bỏng như vậy?
Hãy tìm những quan điểm ủng hộ và phản đối với các nghiên cứu liên quan đến điều này và nêu quan điểm của riêng bạn đối với vấn đề được đưa ra.
DẶN DÒ
húc thầy cô và các em
mạnh khoẻ - thành công
Công nghệ tạo cừu Đôly
a- Nuôi trứng đã được cấy nhân trong ống nghiệm tạo phôi

b- Lấy nhân của TB tuyến vú của cừu cho nhân

c- Đưa nhân của TB tuyến vú vào TB trứng đã loại bỏ nhân

d- Lấy trứng của cừu cho TB trứng ra khỏi cơ thể và tách bỏ nhân của TB trứng

e- Cấy phôi vào tử cung của con cừu khác để phôi phát triển và sinh nở bình thường Sinh cừu Dolly.

B1

B2

B3


B4

B5
B