Phần Hai
KĨ THUẬT ĐIỆN TỬ
1
BÀI 23:
Chương 5
MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
Mục tiêu:
Hiểu được nguồn điện ba pha và các đại lượng đặc trưng của mạch điện ba pha.
Biết cách nối nguồn điện và tải thành hình sao, tam giác và quan hệ giữa đại lượng dây và pha.
2
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
3
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
4
- Dòng điện xoay chiều ba pha được sử dụng rộng rãi trong sản xuất.
- Mạch điện xoay chiều ba pha gồm:
Nguồn điện ba pha
Đường dây
Tải ba pha
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
5
- Để tạo ra dòng điện xoay chiều ba pha, người ta dùng máy phát điện xoay chiều ba pha.
- Máy phát điện xoay chiều ba pha gồm:
Stator
Rotor
1. Nguồn điện ba pha:
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
6
Stator: gồm ba dây quấn giống nhau có cùng số vòng dây đặt lệch nhau một góc 2𝜋/3.
Dây quấn pha A kí hiệu: AX
Dây quấn pha B kí hiệu: BY
Dây quấn pha C kí hiệu: CZ
Rotor: Nam châm điện
1. Nguồn điện ba pha:
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
7
1. Nguồn điện ba pha:
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
8
 
1. Nguồn điện ba pha:
I – KHÁI NIỆM:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
9
- Tải ba pha thường là các động cơ điện ba pha, các lò điện ba pha.
2. Tải ba pha:
- Tổng trở của các pha A, B, C, của tải là ZA, ZB, ZC.
II – CÁCH NỐI NGUỒN ĐIỆN VÀ TẢI BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
10
- Người ta nối ba pha của nguồn điện, ba pha của tải thành hình sao hoặc tam giác:
+ Khi nối hình sao thì ba điểm cuối X, Y, Z của ba pha nối với nhau tạo thành điểm trung tính O.
+ Khi nối tam giác thì đầu pha này nối cuối pha kia theo thứ tự pha.
- Nếu mỗi pha của máy phát điện nối riêng với mỗi tải, thì ta có mạch điện ba pha không liên hệ với nhau. (ít dùng: Vì điện áp giữa các pha không ổn định khi thay đổi, hơn nữa lại dùng nhiều dây dẫn)
II – CÁCH NỐI NGUỒN ĐIỆN VÀ TẢI BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
11
1. Cách nối nguồn điện ba pha:
II – CÁCH NỐI NGUỒN ĐIỆN VÀ TẢI BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
12
2. Cách nối tải ba pha:
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
13
1. Sơ đồ mạch điện ba pha:
- Dây pha: dây dẫn nối các điểm đầu ba pha nguồn A,B,C với các điểm đầu ba pha tải A’,B’,C’
- Dây trung tính: dây dẫn nối điểm trung tính O của nguồn với điểm trung tính O’ của tải.
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
14
1. Sơ đồ mạch điện ba pha:
a. Nguồn điện nối hình sao, tải nối hình sao
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
15
1. Sơ đồ mạch điện ba pha:
b. Nguồn điện và tải nối hình sao có dây trung tính:
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
16
1. Sơ đồ mạch điện ba pha:
c. Nguồn điện nối hình sao, tải nối hình tam giác:
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
17
1. Sơ đồ mạch điện ba pha:
Ví dụ: Nguồn điện và các tải ba pha được nối hình gì?
Tải 1: Nối hình sao không có dây trung tính.
Tải 2: Nối hình tam giác.
Tải 3: Nối hình sao có dây trung tính.
Nguồn điện: Nối hình sao có dây trung tính.
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
18
2. Quan hệ giữa đại lượng dây và đại lượng pha:
a./ Khi nối hình sao:
Id=Ip
b./ Khi nối hình tam giác:
Ud=Up
 
 
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
19
2. Quan hệ giữa đại lượng dây và đại lượng pha:
Ví dụ 1: Một máy phát điện 3 pha có điện áp mỗi dây quấn pha là 220 V
 
   Khi nối nguồn điện hình sao sẽ cho 2 giá trị điện áp nên ta có thể đấu nối các tải ở 2 cấp điện áp khác nhau. (SH-SX)
III – SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
20
2. Quan hệ giữa đại lượng dây và đại lượng pha:
Ví dụ 2: Một tải 3 pha gồm 3 điện trở R=10Ω nối hình tam giác, đấu vào nguồn điện ba pha có Ud=380 V. Tính dòng điện pha và dây?
 
Giải:
IV – ƯU ĐIỂM CỦA MẠCH BA PHA BỐN DÂY:
Bài 23: MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
21
- Tạo ra hai trị số điện áp khác nhau: điện áp dây và điện áp pha, vì thế thuận tiện cho việc sử dụng thiết bị điện
- Tải điện sinh hoạt thường không đối xứng, nhờ dây trung tính nên điện áp pha trên các tải không vượt quá điện áp định mức
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
Công suất của mạch điện ba pha
Công suất tác dụng P (kW)
Công suất tác dụng ( hay còn gọi là công suất hiệu dụng ) là phần công suất điện có thể biến đổi thành các dạng công suất khác (cơ, nhiệt, hay hóa)
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
 
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
 
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
 
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
Công suất của mạch điện ba pha
Công suất phản kháng Q (kVAR)
Là công suất vô ích, gây ra do tính cảm ứng của các loại phụ tải như: động cơ, máy biến áp
- Về kỹ thuật: 
Rất quan trọng với các tải cảm, tạo nên từ trường trong quá trình khởi động.
Công suất phản kháng gây ra sụt áp và tổn thất công suất trên đường truyền.
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA
 
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA PHA
28
K?T TH�C
Mở rộng