Bài 5 TRÒ CHUYỆN CÙNG THIÊN NHIÊN (13 tiết)
ĐỌC: LAO XAO NGÀY HÈ
- ĐỌC KẾT NỐI: ĐÁNH THỨC TRẦU - ĐỌC MỞ RỘNG THỂ LOẠI: MỘT NĂM Ở TIỂU HỌC
TIẾNG VIỆT: THỰC HÀNH VỀ ẤN DỤ VÀ HOÁN DỤ
NÓI VÀ NGHE: TRÌNH BÀY VỀ MỘT CẢNH SINH HOẠT
ÔN TẬP
Lao xao
Trích "Tuổi thơ im lặng"- Duy Khán
Văn bản 1
Tri thức văn học
1. Kí:
Kí là thể loại văn học coi trọng sự thật và những trải nghiệm, chứng kiến của người viết. Trong kí có những tác phầm theein về kể sự việc như hồi kí, du kí, có những tác phẩm thiên về biểu cảm như tùy bút, tản văn.
2. Hồi kí:
Chủ yếu kể lại những sự việc mà người viết đã từng tham dự hoặc chứng kiến trong quá khứ. Các sự việc trong hồi kí thường được theo trình tự thời gian, gắn với một hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc đời của tác giả.
3. Du kí:
Chủ yếu kể về những sự việc mới diễn ra hoặc đang diễn ra gắn với các chặng đường trong hành trình tìm hiểu những vùng đất nước kỳ thú của Việt Nam và thế giới. Nhân vật xưng tôi trong hồi kí và du kí là hình ảnh tác giả.
II. Tìm hiểu văn bản Lao xao ngày hè.
1. Chuẩn bị đọc
Theo em, vì sao học sinh thường yêu thích và trông đợi mùa hè? Hãy nói về vẻ đẹp của thiên nhiên hoặc một trải nghiệm đáng nhớ từ một kỳ nghỉ hè đã qua.
2. Trải nghiệm cùng văn bản
3. Suy ngẫm và phản hồi.
3.1. Tìm hiểu chung Phiếu bài tập số 1
- Duy Khán (1934 -1995)
- Quê: Quế Võ – Bắc Ninh
- Là nhà văn trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
Hồi ký
Ngôi thứ nhất
Thể hiện tình yêu thiên nhiên, cuộc sống ngày hè qua chuỗi hồi ức của tác giả.
3.2. Cách kể chuyện
3.2.1: Kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm khi kể chuyện
Chúng tôi tụ hội ở góc sân. Mỗi chúng tôi bời tiếp cho nó hòn đất.
Anh em chúng tôi rủ nhau đi tắm ở suối sau nhà.
Tối, cái Bảng giải chiếu manh giữa sân.
Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên.
Quả chin đỏ, đầy ụ như mâm xôi gấc.
Chim cắt cánh nhọn như dao chọc tiết lợn.
Ôi, con suối; con suối khi nó nẩn ngơ.
Ôi cái mùa hè hiếm hoi.
Tôi khao khát thầm ước: Mùa hè nào cũng được như mùa hè này.
3.2.2: Kết hợp âm thanh, hình ảnh.
- Tiếng kêu của các loài chim mỗi loài một kiểu âm thanh riêng.
- Tiếng trò chuyện “râm ran” của nhóm trẻ.
- Tiếng nước suối chảy ào ào.
- Tiếng sáo diều…
- Cây cối um tùm.
- Cây hoa lan nở hoa trắng xóa.
- Hoa dẻ từng chum mảnh dẻ.
Thính giác

Thị giác
- Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín.
- Cả làng thơm
Khứu giác+ Thị giác
Chúng tôi no nê
Ngày lao xao, đêm cũng lao xao.
Kết hợp nhiều giác quan tinh tế cảm nhận
Xúc giác
 Nghệ thuật nhân hóa, phương thức tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm, sử dụng tính từ động từ và từ láy làm cho thiên nhiên và loài vật hiện lên đẹp và sống động.
 Cảnh làng quê đẹp, thanh bình, mát mẻ, đầy sức sống và âm thanh lao xao, rộn ràng của các loài vật.
b. Nhóm chim ác
Bồ các, sáo, tu hú, nhạn... luôn mang đến niềm vui.
Thế giới loài chim: Phong phú, đẹp đẽ, có cả chim hiền lẫn chim ác.
Diều hâu, quạ, cắt,... bắt gà con, xỉa chết bồ câu.
c. Chim trị kẻ ác: chèo bẻo
3.3. Thế giới các loài chim
a. Nhóm chim hiền
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Viết một đoạn văn ngắn từ 3 đến 5 câu miêu tả cảnh buổi sáng chớm hè ở quê em.
nội dung
nghệ thuật

Miêu tả tự nhiên, sinh động, hấp dẫn, nhiều yếu tố dân gian.
- Đặc điểm một số loài chim ở làng quê và mối quan tâm của con người với loài vật.
Lao xao
Trích "Tuổi thơ im lặng"- Duy Khán
Lời văn giàu hình ảnh.
Sử dụng nhiều phép tu từ.
- Tình cảm yêu quí các loài vật và tình yêu làng quê đất nước.