CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
Bài 21
ĐỘT BIẾN GEN
Dưa sinh đôi
Biến dị là gì ?
Gà bốn chân
Bàn tay sáu ngón
Chuối 100 nải
Sao biển tám chân
CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
Biến dị
Biến dị di truyền
Biến dị không di truyền
Biến dị tổ hợp
Đột biến
Đột biến nhiễm sắc thể
Thường biến
CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Cho biết trình tự các nu trong mạch đơn còn lại của gen a?
Gen (a) có tổng bao nhiêu cặp nuclêôtit?
a
Trình tự các cặp nuclêôtit trong đoạn gen (a)?
5 cặp
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?
G
X
b
a
c
d
H21.1. Một số dạng đột biến gen
12/18/2021
7
G
X
X
G
A
T
T
A
G
X
T
A
T
A
X
G
T
A
G
X
T
A
d
c
b
4
6
5
Mất cặp X -G
Thêm cặp T - A
Thay cặp A -T
bằng cặp G - X
Mất một cặp nuclêôtiT
Thêm một cặp nuclêôtit
Thay cặp nuclêôtit này
Bằng cặp nuclêôtit khác
Đột biến gen là gì?
Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.
Tại sao không nói mất, thêm, thay thế một nuclêôtit mà lại nói mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?
ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến gen.
I. Đột biến gen là gì ?
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Kể tên một số dạng đột biến gen?
+ Các dạng đột biến gen:
- Mất 1 hoặc 1 số cặp nuclêôtit
-Thêm 1 hoặc 1 số cặp nuclêôtit
-Thay 1 hoặc 1 số cặp nuclêôtit
+ Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.
I. Đột biến gen là gì ?
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:
Các em quan sát một số hình ảnh tác động gây ĐB gen.
Sự nhân đôi của ADN
Nổ hạt nhân
Tác động
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Nhà máy hạt nhân
Thử vũ khí hạt nhân
Sử dụng thuốc trừ sâu
Rác thải
Cháy rừng
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
Cho biết nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
Hãy cho biết các tác nhân gây ra đột biến gen ?

-Tự nhiên: Rối loạn trong quá trình tự sao của ADN
dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể.
- Nhân tạo: Con người gây đột biến bằng các tác nhân vật lý hoặc hóa học
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Ngày 11/3/2011, trận động đất 9 độ Richter và những đợt sóng thần có chiều cao đến 10 m tàn phá một vùng rộng lớn ở đông bắc Nhật Bản, cướp gần 16.000 sinh mạng, rò rỉ chất phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima


Ngày 10/8/1961, Mỹ lần đầu tiên điều máy bay H34 phun rải chất độc da cam/dioxin theo quốc lộ 14 Kon Tum của Việt Nam, mở đầu cho hành động hủy diệt tàn bạo kéo dài hơn 10 năm sau đó.
HẬU QUẢ ĐỂ LẠI
Nạn nhân chất độc màu da cam
Và hậu quả để lại là……..
Từ những hậu quả để lại như trên, chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường?
- Vệ sinh môi trường đất, nước….
Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen.
Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường.
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Vận động mọi người có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường .
Tham gia tốt các phong trào bảo vệ môi trường, chăm sóc công trình măng non, bồn hoa và tuyên truyền việc vệ sinh trường lớp, thôn xóm sạch sẽ…
Cùng cộng đồng ủng hộ các phong trào chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân, tham gia các hoạt động từ thiện ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam…
Quan sát một số hình ảnh về đột biến gen,
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
III. Vai trò của đột biến gen
Tại sao đột biến gen lại
gây ra biến đổi kiểu hình?

Tại sao đột biến gen biểu
hiện ra kiểu hình thường
có hại cho bản thân
sinh vật?

ĐÁP ÁN
ĐBG thể hiện ra kiểu hình
thường gây hại cho bản thân
sinh vật vì nó phá vỡ
sự thống nhất hài hoà trong
kiểu gen gây rối loạn quá
trình tổng hợp Pr
mARN
Prôtêin
Tính trạng
Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?
Có lợi
Có hại
Có hại
H21.4. Đột biến gen ở cây lúa(b)làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)
H21.2. Đột biến gen làm mất khả năng tổng hợp diệp lục của cây mạ (màu trắng)
H21.3. Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
III. Vai trò của đột biến gen
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Cây bạch tạng
Cá sấu bạch tạng
Đột biến tăng tính
chịu hạn, chịu rét ở cây lúa
Có hại
Có lợi
Có hại
III. Vai trò của đột biến gen
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
? Khi nào đột biến gen biểu hiện thành kiểu hình ?
Đột biến gen biểu hiện thành kiểu hình khi ở trạng thái đồng hợp lặn
III. Vai trò của đột biến gen
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Một số đột biến có lợi
Chim hoàng khuyên được cho là đắt nhất hiện nay
từng được trả giá lên đến 200 triệu
Ngắm "nữ hoàng" chào mào 300 triệu đồng tại Hà Nội
NHÍM D?T BI?N
HỔ ĐỘT BIẾN
CÔNG ĐỘT BIẾN
SÓC ĐỘT BIẾN
Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn?
-Thường có hại cho bản thân sinh vật, vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong KG đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong ĐK tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin và biểu hiện tính trạng của cơ thể
- Một số có lợi cho con người trong thực tiễn sản xuất (trồng trọt, chăn nuôi,…)





III. Vai trò của đột biến gen
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN
Câu 1. Hãy chọn phương án đúng:
Đột biến gen là:
A. Sự biến đổi trong kiểu gen.
B. Sự biến đổi ở một nuclêôtít trong gen.
C. Sự biến đổi ở một hay một số cặp nuclêôtít trong gen.
D. Sự biến đổi của một tính trạng trên cơ thể
LUYỆN TẬP
Câu 2: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ trống:
Đột biến gen liên quan đến một hoặc một số cặp ................., điển hình là dạng: mất,.......................,
...................,một cặp nuclêôtít.
Đột biến gen thường ...................nhưng cũng có khi ..............cho bản thân sinh vật hoặc đối với bản thân con người.
có hại

nucleôtít
thay thế
thêm
có lợi
LUYỆN TẬP
Câu 3: Hãy chọn phương án đúng:
Một gen sau đột biến có chiều dài không đổi nhưng tăng thêm một liên kết hiđrô. Gen này bị đột biến thuộc dạng:
Mất một cặp nuclêôtit.
B. Thay thế một cặp A - T bằng một cặp G - X.
C. Thay thế một cặp G - X bằng một cặp A - T.
D. Thêm một cặp nuclêôtit.
LUYỆN TẬP
DẶN DÒ
Học bài;
Trả lời câu 2 , 3 SGK tr.64;
Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc NST (nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ 22 và trả lời các câu hỏi SGK tr.65 )
D
I
T
R
U
Y
Ề
N
M
Ấ
T
Đ
O
Ạ
N
B
I
Ế
N
D
Ị
T
Ổ
H
Ợ
P
T
H
Ể
D
Ị
B
Ộ
I
N
S
T
T
H
Ể
Đ
A
B
Ộ
I
B
I
Ế
N
D
Ị
4
3
2
1
6
5
7
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
TỪ CHÌA KHÓA