CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG
Luyện từ và câu
Thứ năm ngày 16 tháng 12 năm 2021
KHỞI ĐỘNG
HẾT GIỜ
5
4
3
2
1
0
A. Tỏ thái độ chê
B. Yêu cầu, mong muốn
C. Khẳng định
D. Phủ định
A. Tỏ thái độ chê
Câu 1: Nhìn thấy em gái trong rạp chiếu bóng, tôi hỏi: “Mày tập văn nghệ ở rạp chiếu bóng à?”
Câu 2: Dế Mèn cất tiếng quát bọn Nhện: “Có phá hết vòng vây đi không?”
HẾT GIỜ
5
4
3
2
1
0
A. Tỏ thái độ chê
B. Yêu cầu, mong muốn
C. Khẳng định
D. Phủ định
B. Yêu cầu, mong muốn
Luyện từ và câu
Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
Thứ năm ngày 16 tháng 12 năm 2021
I. Nhận xét
con tuổi gì?
- Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
1. Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?
- Mẹ ơi,
- Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép của người con là lời gọi: “Mẹ ơi”
* Nếu bỏ lời gọi đó đi em thấy câu văn thay đổi ra sao?
Nếu bỏ lời gọi “mẹ ơi” câu văn trở lên cộc lốc, thiếu sự lễ phép cần thiết của người con khi nói với mẹ.
=> Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự.
2. Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
a) Với thầy giáo, cô giáo
- Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
b) Với bạn em
- Mai ơi, bạn có thích xem phim hoạt hình không?
- Thầy ơi, thầy thích môn thể thao nào nhất?
- Bạn thích học vẽ hơn hay học múa hơn?
- Cô có thích mặc áo dài không ạ?
- Bạn có thích nhảy dây không Ngọc?
* Vì sao em cho rằng những câu hỏi trên là thích hợp?
Các câu hỏi với người lớn thể hiện được sự kính trọng, lễ phép, câu hỏi với bạn thể hiện sự tôn trọng, thân mật.
* Sự kính trọng, lễ phép hay thân mật ấy thể hiện ở chỗ nào?
Sự kính trọng, lễ phép hay thân mật ấy thể hiện ở lời thưa gửi, xưng hô phù hợp với mối quan hệ với người được hỏi.
3. Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào?
Để giữ phép lịch sự khi hỏi chuyện cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.
Ví dụ:
- Tại sao cả tháng nay chẳng thấy cậu mặc chiếc áo mới nào?
- Nhà chị không có xe hay sao mà cứ sang nhà em mượn xe vậy?
- Chú ơi, sao chú cứ dùng mãi chiếc ti vi cũ này thế?
II. Ghi nhớ
Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể là:
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.
III. Luyện tập
a) Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
- Thưa thầy con muốn đi học ạ.
b) Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
- Thằng nhóc tên gì?
- I-u-ra.
- Mày là đội viên hả?
- Phải.
- Sao mày không đeo khăn quàng?
- Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Bài 1. Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a) Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
- Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Quan hệ thầy - trò
- Thầy Rơ-nê hỏi Lu-i rất ân cần trìu
mến, chứng tỏ thầy rất yêu học trò.
- Trò (Lu-i-Pa-xtơ) trả lời thầy rất lễ
phép cho thấy cậu là một đứa trẻ ngoan
biết kính trọng thầy giáo.
b) Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
- Thằng nhóc tên gì?
- I-u-ra.
- Mày là đội viên hả?
- Phải.
- Sao mày không đeo khăn quàng?
- Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Quan hệ thù địch:
Tên sĩ quan phát xít cướp nước và cậu bé yêu nước bị giặc bắt.
- Tên sĩ quan phát xít hỏi rất hách địch, xấc xược. - Cậu bé trả lời trống không vì cậu yêu nước, căm ghét, khinh bỉ tên xâm lược.
Bài 2. So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
- Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
- Chắc là cụ bị ốm?
- Hay cụ đánh mất cái gì?
- Chúng mình thử hỏi xem đi!
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi:
- Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
- Chuyện gì đã xảy ra với ông cụ thế nhỉ?
- Chắc là cụ bị ốm?
- Hay cụ đánh mất cái gì?
- Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Các câu hỏi trong đoạn văn:
- Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
- Chuyện gì đã xảy ra với ông cụ thế nhỉ?
- Chắc là cụ bị ốm?
- Hay cụ đánh mất cái gì?