Trường THCS Tân Phức Hưng
LỚP: 7A4
Sinh học 7
CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH
I. Đặc điểm chung
II. Vai trò
Bài 21: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ
CỦA NGÀNH THÂN MỀM
I. Đặc điểm chung
Kể tên một số đại diện của ngành thân mềm mà em biết ?
Trai
Ốc bưu
Ốc gạo
Ốc sên
Mực
Bạch tuộc
Ốc hương
Sò lông
Nêu sự đa dạng của thân mềm?
Trai
Ốc bưu
Ốc gạo
Ốc sên
Mực
Bạch tuộc
Ốc hương
Sò lông
Nhận xét kích thước, môi trường sống, tập tính của thân mềm?
I. Đặc điểm chung
- Ngành thân mềm có số lượng loài lớn; đa dạng về hình dạng, kích thước, môi trường sống và tập tính.

- Về kích thước: Ốc nước ngọt chỉ nặng khoảng vài chục gam, bạch tuộc Đại Tây Dương nặng tới 1 tấn.
Bạch tuộc
Ốc gạo
- Về môi trường: Một số loài sống trên cạn, trên cây ở độ cao hàng trăm mét (ốc sên)
Ốc sên
Ốc đĩa
Một số loài sống ở môi trường nước ngọt: Sông, suối, ao, hồ… (ốc, trai, …)
Hến
Ốc đồng
Một số loài sống ở môi trường nước mặn (trai, sò, mực, …)
Sò lông
Mực
Ngoài ra cũng có một số loài sống ở đáy biển sâu: Sên biển, bạch tuộc biển sâu…
Bạch tuộc biển sâu
Sên biển
- Về tập tính: Có loài sống vùi lấp (trai, sò, …), có loài bò chậm chạm (ốc sên, ốc đĩa, ...) và có loài di chuyển nhanh (mực, bạch tuộc, …)
Bảng 1:Đặc điểm chung của ngành thân mềm.



Ở nước ngọt
Bò chậm chạp
1 vỏ xoắn ốc
Dựa vào bảng 1 đã hoàn thành rút ra đặc điểm chung của thân mềm?



I.Đặc điểm chung của ngành thân mềm:
 - Trai, sò, ốc sên, nghêu, hến, mực... Có môi trường sống và lối sống rất khác nhau nhưng cơ thể đều có đặc điểm chung:
+ Thân mềm, không phân đốt.
+ Có vỏ đá vôi.
+ Có khoang áo.
+ Hệ tiêu hóa phân hóa.
+ Cơ quan di chuyển thường đơn giản.
- Riêng mực, bạch tuộc thích nghi với săn mồi và di chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm, cơ quan di chuyển phát triển.


Những loại thân mềm có ý nghĩa như thế nào đối với con người?

Cung cấp thực phẩm
II. VAI TRÒ:
Loại thân mềm nào làm thức ăn cho động vật khác?
Nuôi cấy ngọc trai
Người ta nuôi và khai thác ngọc trai để làm gì?
Vỏ sò, vỏ ốc được dùng để làm gì?
Cách dinh dưỡng của trai, sò hến, vẹm có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước?
- Làm sạch môi trường nước
Trai lọc 40 lít nước trong một ngày đêm.
Vẹm lọc 3.5 lít nước mỗi ngày
Hầu làm lắng 1,0875g bùn mỗi ngày.
Loại thân mềm nào có giá trị xuất khẩu?
Sò huyết
Mực
Bào ngư
Tác hại của thân mềm:
ốc bươu vàng
ốc sên
ốc sên
Bảng 2. Ý nghĩa thực tiễn của ngành thân mềm
Mực, sò ngao, hến, . . .
Sò, hến, ốc, . . .
Ngọc trai
Vỏ ốc, vỏ sò, vỏ trai
Trai, sò, .h?u . .
Ốc sên, ốc bươu vàng
Ốc ao, ốc mút
Hóa thạch một số vỏ ốc, vỏ sò
Mực, bào ngư, sò huyết
Dựa vào bảng 2 hãy thảo luận nhóm 2 phút trả lời câu hỏi sau:

- Thân mềm có lợi ích như thế nào?
- Thân mềm có tác hại gì?
II.VAI TRÒ
- Cung cấp thực phẩm cho người: sò, mực, hến, ...
- Làm thức ăn cho động vật khác: sò, hến, ốc...
- Làm đồ trang sức: ngọc trai.
- Làm đồ trang trí: vỏ ốc, vỏ trai...
- Làm sạch môi trường nước: trai, sò, vẹm...
- Có giá trị xuất khẩu: mực, bào ngư, sò huyết...
- Có giá trị về mặt địa chất: hóa thạch của vỏ ốc...
- Tác hại: gây hại cho cây trồng ( ốc sên), vật chủ trung gian truyền bệnh: (ốc ao, ốc gạo...).

Câu 1: Vì sao lại xếp mực bơi nhanh chung ngành với ốc sên bò chậm chạp?
Vì chúng có chung một số đặc điểm sau:
- Thân mềm, không phân đốt
- Có vỏ đá vôi
- Có khoang áo phát triển
- Hệ tiêu hóa phân hóa
- Cơ quan di chuyển thường đơn giản
LUYỆN TẬP –VẬN DỤNG
Câu 2: Loại thân mềm nào có vai trò làm sạch môi trường nước?
1) Ốc sên, sên trần, ốc bươu vàng
2) Mực, bạch tuộc, bào ngư
3) Hến, trai, vẹm, sò
4) Hà sông, hà biển, hà đá
Câu 3: Loại thân mềm nào có giá trị xuất khẩu?
1) Mực
2) Bào ngư
3) Sò huyết
4) Cả 3 loại trên
Câu 4: Những loại thân mềm nào gây hại cho cây trồng và đời sống con người?
1) Ốc sên, ốc bươu vàng
2) Ốc gạo, ốc mút, ốc tai
3) Hà sông, hà biển, hà đá
4) Cả 3 câu trên đều đúng
TÌM TÒI-MỞ RỘNG

Đọc phần em có biết.
Học và trả lời câu hỏi SGK T73.
Xem trước bài Tôm sông.