PHẦN HAI
LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NAY

CHƯƠNG I
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919 – 1930
TIẾT 15 – BÀI 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
Thủ đô Paris bị tàn phá.
Nguồn lợi của tư bản Pháp ở Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ hai
- Nông nghiệp.
- Công nghiệp.
- Thương nghiệp.
- Giao thông vận tải.
- Tài chính-Ngân hàng.
Thuế
Biểu đồ nguồn vốn đầu tư của các công ty tư bản Pháp ở Đông Dương (triệu phrăng)
Em có nhận xét gì về chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của đế quốc Pháp?
Rạch giá
Bạc Liêu
Phú riềng
Đắc lắc
Hòa bình
Lúa gạo
Cao su
Chè,Cà fê
Ca fê
Đông triều
Cao bằng
Nông nghiệp
Hoàng sa
Cạo mủ cao su
Công nhân cao su làm việc dưới
sự giám sát của ông chủ người Pháp
“Cao su đi dễ khó về
Khi đi trai tráng, khi về bủng beo
Cao su đi dễ khó về
Khi đi mất vợ, khi về mất con
Cao su xanh tốt lạ đời
Mỗi cây bón một xác người công nhân.”
Rạch giá
Bạc Liêu
Phú riềng
Đắc lắc
Hòa bình
Lúa gạo
Cao su
Cà fê
Ca fê
than
Đông triều
Cao bằng
Thiếc, chì kẽm, vonphơram
vàng
Công nghiệp
Hoàng sa
Mỏ than Mạo Khê (Quảng Ninh) thời Pháp thuộc
Mỏ than Nông Sơn (Quảng Nam )
Một công trường khai thác than
+ Hà Nội (diêm, rượu, gạch ngói, văn phòng phẩm)
+ Hải Phòng (dệt, thủy tinh, xi măng)
+ Nam Định (dệt, rượu)
+ Sài Gòn( văn phòng phẩm, thuốc lá, gạch ngói
+ Huế (Vải Long Thọ)
Mở thêm các cơ sở công nghiệp nhẹ
Vinh
Đông Hà
1922
Đồng Đăng
Na Sầm
* Giao thông vận tải :
Đến 1931, Pháp xây dựng được 2389 km đường sắt trên lãnh thổ VN. Đường bộ cũng được đẩy nhanh tiến độ xây dựng, cho đến 1930 đạt gần 15.000km, trong đó đường nhựa thì mới chỉ đạt vài nghìn km. Các cảng Hải Phòng, Sài Gòn được nạo vét, củng cố nhà kho, bến bãi; một số cảng mới như Hòn Gai, Bến Thuỷ… được xúc tiến xây dựng. Mạng lưới giao thông thuỷ trên các sông Hồng, Cửu Long tiếp tục được khai thác. Nhìn chung, những năm 30-40 của thế kỷ XX, Đông Dương là một trong những nơi có hệ thống giao thông tốt nhất ở Đông Nam Á
1927
Tuyến đường sắt xuyên Việt được xây dựng từ 1902
Cầu Long Biên
Ga xe lửa Mĩ Tho
Cầu Hàm Rồng
Chợ Đồng Xuân thời Pháp thuộc
Chợ Bến Thành thời Pháp thuộc
Cầu Long Biên năm 1925
Đường sắt thời Pháp thuộc
Phố Hàng Đào năm 1926
Phố Tràng Tiền năm 1921
Tiền giấy Việt Nam thời thuộc Pháp
Ngân hàng Đông Dương
Thẻ thuế thân của nhân dân Việt Nam.
THẢO LUẬN NHÓM
? Nêu đặc điểm, thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam sau CTTG thứ nhất?
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về giai cấp địa chủ phong kiến
+ Nhóm 2: Tìm hiểu về giai cấp tư sản
+ Nhóm 3: Tìm hiểu về tầng lớp tiểu tư sản
+ Nhóm 4: Tìm hiểu về giai cấp nông nhân
+ Nhóm 5: Tìm hiểu về giai cấp công nhân
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
THEO DÕI ĐOẠN SỬ LIỆU SAU :
Qua đoạn sử liệu trên, em có nhận xét gì về tình cảnh người nông dân Việt Nam?
“ ...Trong một miếng đất rộng rào kín bốn bề, có 3.000 - 4.000
người mặc quần áo nâu rách rưới : Họ chen chúc chật ních đến nỗi
nhìn chung chỉ thấy một đống gì rung rinh,có những cánh tay giơ
lên gầy như que sậy, khúc khuỷu, khô queo. Trong mỗi người
bệnh gì cũng có: Mặt phù ra hay không còn chút thịt, răng rụng,
mắt mờ hay lem nhem, mình đầy ghẻ chốc. Đàn ông chăng?
Đàn bà chăng? Hai mươi tuổi? Hay sáu mươi tuổi?
Không phân biệt được! Không còn phân biệt được trai, gái,
già trẻ nữa, chỉ thấy một cái tình cảnh khốn khổ tột bậc mà hàng
nghìn miệng đen kêu lên như những tiếng kêu của súc vật.”

( Trích Tư liệu Lịch sử 9)
SỰ PHÂN HÓA CÁC GIAI CÂP, TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM
BIỂU ĐỒ VỀ SỐ LƯỢNG CÔNG NHÂN
10000
53000
81000
86000
34000
Nguyên nhân
- Chính sách văn hoá nô dịch
KhuyÕn khÝch mª tÝn dÞ ®oan, tÖ n¹n x· héi
B¸o chÝ tuyªn truyÒn chÝnh s¸ch “ khai hãa”
Chính sách chính trị, văn hoá, giáo dục
Chương trình khai thác lần 2
Xã hội Việt Nam phân hoá
Pháp thắng trạn nhưng đất nước bị àn phá nặng nề, kinh tế
kiệt quệ =>tiến hành khai thác thuộc địa.
Nội dung
Nông nghiệp: .®ån ®iÒn, khai má
C«ng nghiÖp: Më thªm c¬ së c«ng nghiÖp nhÑ
Th­¬ng nghiÖp: ®éc quyÒn, ®¸nh thuÕ hµng hãa
Giao th«ng vận tải: ®Çu t­ ph¸t triÓn thªm
Ng©n hµng: n¾m quyÒn chØ huy nÒn kinh tÕ §«ng D­¬ng
- QuyÒn hµnh trong tay ng­êi Ph¸p
- Chia để trị; bộ máy cường hào bị triệt để lợi dụng
Về chính trị
Về văn hoá,
giáo dục
Giai cấp…
Địa chủ phong kiến, tư sản, tiểu tư sản, nông dân, công nhân
Mâu thuẫn xã hội
Nông dân > < địa chủ phong kiến
Dân tộc > < thực dân Pháp
Công nhân khai thác than.
“Ở các tầng hầm mỏ lúc nhúc công nhân. Những sinh vật
mặc quần áo tả tơi. Họ cuốc than hai cánh tay gầy còm.
Đằng sau những xe goòng nhỏ, những đứa trẻ
chừng 10 tuổi còng lưng đẩy, thân hình bé tí,
khô cằn, mặt đầy mệt nhọc như đã kiệt quệ, trông già
đến 40..Chúng chạy đi chạy lại liên tục để mỗi ngày
kiếm được khoảng 10 đến 15 xu”.

( Trích Tư liệu Lịch sử 9)
31
1
5
4
2
3
32
Câu hỏi 1: Giai cấp nào bị ba tầng lớp áp bức bóc lột . Kể tên các tầng lớp áp bức đó

Trả lời: Giai cấp công nhân
33
Câu hỏi 2: Hãy nối dữ liệu ở cột A với cột B sao cho phù hợp
Chính trị
Văn hóa
Giáo dục
Thi hành chính sách nô dịch, ngu dân
Hạn chế mở trường học
Thi hành chính sách “chia để trị”
34
Câu hỏi 3:
Lĩnh vực nào được Pháp chú trọng đầu tư trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai
Trả lời: Khai mỏ và mở đồn điền cao su
35
Câu hỏi 4: Những chính sách chính trị, văn hóa, giáo dục Pháp thi hành ở Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất nhằm mục đích gì?
Trả lời: Phục vụ cho âm mưu, cai trị, nô dịch của Pháp
36
Câu hỏi 5: Xã hội Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất gồm có mấy giai cấp, tầng lớp ? Em hãy kể tên?
Trả lời: Có 5 giai cấp
Giai cấp địa chủ phong kiến
Giai cấp nông dân
Giai cấp tư sản
Tầng lớp tiểu tư sản
Giai cấp công nhân
- Chuẩn bị bài mới: Bài “Phong trào cách mạng Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất” (1919-1925)
- Sưu tầm một số tư liệu, tranh ảnh về phong trào Ba Son và cố chủ tịch nước Tôn Đức Thắng.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
So sánh cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất và thứ hai
So sánh cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất và thứ hai