PHÒNG GD VÀ ĐT THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN NHẬT DUẬT
TIẾNG VIỆT – LỚP 4
TUẦN 14
BÀI 14B
BÚP BÊ CỦA AI ?
GIÁO VIÊN: THẠCH PHI NA
Thứ tư, ngày tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 14B
BÚP BÊ CỦA AI ?
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Quan sát bức tranh và đoán xem bức tranh vẽ những gì?
Gợi ý trả lời:
Quan sát tranh em đoán:
- Chú bé đất đang đứng trên bờ.
- Nàng công chúa và chàng kị sĩ đang hốt hoảng vì thuyền bị chìm.
→ Em đoán chú bé đất sẽ nhảy xuống sông cứu nàng công chúa và chàng kị sĩ.
2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài : “Chú Đất Nung".
 Chú Đất Nung
(tiếp theo)
   1. Hai người bột trong lọ buồn tênh. Bỗng một đêm, có con chuột cạy nắp lọ, tha nàng công chúa và cái lầu đi mất. Chàng kị sĩ sợ quá, thúc ngựa chạy vọt ra, chạy đến miệng cống. Một con chuột già phục sẵn. Nó bảo chàng để ngựa lại, xuống thuyền vào cống tìm công chúa. Gặp công chúa trong cái hang tối, chàng hỏi:
- Kẻ nào đã bắt nàng tới đây?
- Chuột.
- Lầu son của nàng đâu?
- Chuột ăn rồi!
   2. Chàng kị sĩ hoảng hốt, biết mình bị lừa, vội dìu công chúa chạy trốn.
   Chiếc thuyền mảnh trôi qua cống ra con ngòi. Gặp nước xoáy, thuyền lật, cả hai bị ngấm nước, nhũn cả chân tay.
   3. Lúc ấy, Đất Nung đang đi dọc bờ con ngòi. Thấy hai người bị nạn, chú liền nhảy xuống, vớt lên bờ phơi nắng cho se bột lại.
   4. Hai người bột tỉnh dần, nhận ra bạn cũ thì lạ quá, kêu lên:
- Ôi, chính anh đã cứu chúng tôi đấy ư? Sao trông anh khác thế?
- Có gì đâu, tại tớ nung trong lửa. Bây giờ có thể phơi nắng, phơi mưa hàng đời người.
   Nàng công chúa phục quá, thì thào với chàng kị sĩ:
- Thế mà chúng mình mới chìm xuống nước đã vữa ra.
   Đất Nung đánh một câu cộc tuếch:
- Vì các đằng ấy đựng trong lọ thủy tinh mà.
(Theo NGUYỄN KIÊN)
3. Chọn lời giải nghĩa ở cột B cho phù hợp với mỗi từ ngữ ở cột A:
4. Cùng luyện đọc
Mỗi bạn đọc một đoạn, nối tiếp nhau đến hết bài.
Chú ý: Đọc phân biệt lời dẫn chuyện và lời nhân vật.
 Chú Đất Nung
(tiếp theo)
   1. Hai người bột trong lọ buồn tênh. Bỗng một đêm, có con chuột cạy nắp lọ, tha nàng công chúa và cái lầu đi mất. Chàng kị sĩ sợ quá, thúc ngựa chạy vọt ra, chạy đến miệng cống. Một con chuột già phục sẵn. Nó bảo chàng để ngựa lại, xuống thuyền vào cống tìm công chúa. Gặp công chúa trong cái hang tối, chàng hỏi:
- Kẻ nào đã bắt nàng tới đây?
- Chuột.
- Lầu son của nàng đâu?
- Chuột ăn rồi!
   2. Chàng kị sĩ hoảng hốt, biết mình bị lừa, vội dìu công chúa chạy trốn.
   Chiếc thuyền mảnh trôi qua cống ra con ngòi. Gặp nước xoáy, thuyền lật, cả hai bị ngấm nước, nhũn cả chân tay.
   3. Lúc ấy, Đất Nung đang đi dọc bờ con ngòi. Thấy hai người bị nạn, chú liền nhảy xuống, vớt lên bờ phơi nắng cho se bột lại.
   4. Hai người bột tỉnh dần, nhận ra bạn cũ thì lạ quá, kêu lên:
- Ôi, chính anh đã cứu chúng tôi đấy ư? Sao trông anh khác thế?
- Có gì đâu, tại tớ nung trong lửa. Bây giờ có thể phơi nắng, phơi mưa hàng đời người.
   Nàng công chúa phục quá, thì thào với chàng kị sĩ:
- Thế mà chúng mình mới chìm xuống nước đã vữa ra.
   Đất Nung đánh một câu cộc tuếch:
- Vì các đằng ấy đựng trong lọ thủy tinh mà.
(Theo NGUYỄN KIÊN)
5. Thảo luận để trả lời câu hỏi:
Kể lại tai nạn của hai người bột:
Đọc thầm đoạn 1, 2, thay nhau kể lại theo gợi ý:
- Hai người bột sống ở đâu?
- Chuột cạy nắp lọ tha nàng công chúa đi đâu?
- Chàng kị sĩ đi tìm nàng công chúa bị chuột lừa như thế nào?
- Thuyền bị lật, hai người bột bị làm sao?
* Kể lại tai nạn của hai người bột:
- Hai người bột sống ở trong chiếc lọ thủy tinh.
- Chuột cạy nắp lọ tha nàng công chúa và cái lầu xuống hang tối.
- Chàng kị sĩ đi tìm nàng công chúa cũng bị chuột lừa xuống cống
5. Thảo luận để trả lời câu hỏi:
2) Kể lại việc chú Đất Nung cứu hai người bột:
Đọc đoạn 3, thảo luận và trả lời câu hỏi:
- Đất Nung đã làm gì khi thấy hai người bột gặp nạn?
- Vì sao Đất Nung có thể nhảy xuống nước cứu hai người bột?
- Theo em, câu nói của Đất Nung ở cuối truyện có ý nghĩa gì?
- Có thể đặt tên nào khác cho câu chuyện?
* Việc chú Đất Nung cứu hai người bột:
- Khi thấy hai người bột bị nạn, Đất Nung liền nhảy xuống, vớt cả hai lên bờ phơi nắng cho se bột lại.
- Đất Nung có thể nhảy xuống nước cứu hai người bột vì chú đã được nung trong lửa, cơ thể chú trở nên rắn rỏi, khỏe mạnh, có thể phơi nắng phơi mưa.
- Câu nói của Đất Nung ở cuối truyện có ý nghĩa: Muốn trở thành người có ích cho xã hội, bản thân khỏe mạnh, cứng rắn cần phải trải qua sự rèn luyện, thử thách khổ cực, khó khăn.
- Có thể đặt tên khác cho câu chuyện:
   + Chú bé Đất Nung và hai người bạn bột.
   + Chú bé Đất Nung hiệp nghĩa.
6. Luyện đọc phân vai đoạn 3.
Từng nhóm thi đọc phân vai trước lớp.


HẾT TIẾT 1
* Qua bài học Nội dung bài muốn nói lên điều gì ?
Muốn làm một người có ích phải biết rèn luyện, không sợ gian khổ, khó khăn. Chú Đất Nung nhờ dám nung mình trong lửa nên đã trở thành người hữu ích, chịu được nắng mưa, cứu sống được hai người bột yếu đuối.
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Nghe thầy cô kể câu chuyện "Búp bê của ai?".
Kể chuyện Búp bê của ai theo từng tranh
Tranh 1: Nga là cô bé ham chơi và chóng chán. Dạo hè, Nga đòi bằng được mẹ mua cho một con búp bê khá đẹp. Nhưng chơi được ít lâu Nga đã bỏ mặc búp bê trên nóc tủ cùng với các đồ chơi khác cho bụi bám.
Tranh 2: Một đêm, trời trở rét búp bê lạnh vì không có quần áo ấm để mặc, bộ váy duy nhất của búp bê đã bị Nga lột ra từ trước. Khi các đồ chơi khác an ủi thì búp bê càng tủi thân hơn, quyết định rời khỏi ngôi nhà đó.
Tranh 3: Đêm hôm trước, thoát được ra ngoài búp bê sung sướng quá, chạy một mạch sang phố bên. Nhưng đêm tối, trời lạnh, không thể đi tiếp được, búp bê phải tìm đến một gốc cây to, chui vào đống lá khô ai đã quét vun lại để trốn rét.
Tranh 4: Sáng hôm sau có cô bé đi qua thấy búp bê nằm lăn lóc trong đống lá, hỏi xung quanh lại chẳng ai nhận nên đem về nhà mình để chăm sóc
Tranh 5: Cô bé đem búp bê về tắm giặt sạch sẽ, thấy búp bê không có quần áo mặc nên hí hoáy cả buổi tối ngồi cắt may quần áo cho búp bê
Tranh 6: Cô bé ôm búp bê đi ngủ, trong vòng tay ấm áp của chủ mới, búp bê vô cùng hạnh phúc thỏ thẻ với cô bé rằng muốn ở với cô bé suốt đời.
2. Dựa vào câu chuyện "Búp bê của ai?", tìm lời thuyết minh dưới tranh phù hợp với mỗi bức tranh sau:
a) Đêm tối, búp bê bỏ cô chủ đi ra phố.
b) Cô bé may váy mới cho búp bê.
c) Búp bê bị bỏ quên trên nóc tủ cùng các đồ chơi khác.
d) Búp bê sống hạnh phúc trong tình yêu thương của cô chủ mới.
e) Mùa đông, không có váy áo, búp bê bị lạnh cóng nên tủi thân khóc
g) Một cô bé tốt bụng nhìn thấy búp bê nằm trong đống lá khô.
Gợi ý trả lời:
Lời thuyết minh phù hợp với mỗi bức tranh:
Tranh 1 - e: Mùa đông, không có váy áo, búp bê bị lạnh cóng nên tủi thân khóc.
Tranh 2 - c: Búp bê bị bỏ quên trên nóc tủ cùng các đồ chơi khác.
Tranh 3 - a: Đêm tối, búp bê bỏ cô chủ đi ra phố.
Tranh 4 - g: Một cô bé tốt bụng nhìn thấy búp bê nằm trong đống lá khô.
Tranh 5 - b: Cô bé may váy mới cho búp bê.
Tranh 6 - d: Búp bê sống hạnh phúc trong tình yêu thương của cô chủ mới.
3. Kể lại câu chuyện Búp bê của ai ?.
- Mỗi bạn kể một đoạn, kể nối tiếp nhau đến hết chuyện.
- Một bạn kể toàn bộ câu chuyện.
- Một bạn kể phần kết câu chuyện với tình huống cô chủ cũ gặp cô chủ mới bế búp bê trên tay.
Có thể kể câu chuyện bằng lời của búp bê.
M: Tôi là một cô bé búp bê búp bê xinh xắn. Ban đầu tôi ở nhà chị Nga. Chị ham chơi và chóng chán. Dạo hè, chị thích tôi nên đòi bằng được mẹ mua tôi về nhưng chơi được ít lâu, chị bỏ mặc tôi trên nóc tủ...
Kể câu chuyện bằng lời của búp bê.
   Tôi là một cô bé búp bê búp bê xinh xắn. Ban đầu tôi ở nhà chị Nga. Chị ham chơi và chóng chán. Dạo hè, chị thích tôi nên đòi bằng được mẹ mua tôi về nhưng chơi được ít lâu, chị bỏ mặc tôi trên nóc tủ cùng với các đồ chơi khác cho bụi bám.
   Trời trở rét trong khi bộ váy duy nhất của tôi đã bị Nga nghịch lột ra, vứt đi. Một đêm trời rét quá, tôi khóc thút thít thì được chị Lật Đật hỏi chuyện. Chị Lật Đật và tôi đều đồng tình rằng chị Nga thật tệ, chỉ biết bắt chúng tôi làm trò vui nhưng chẳng bao giờ chăm sóc cho chúng tôi. Tôi quyết định không sống cùng chị Nga nữa mà đi tìm cuộc sống mới.
Tôi tụt xuống khỏi tủ, tìm cách leo lên tường, chui qua lỗ thông hơi trên cửa ra vào, nhảy ra phố. Nhưng đêm tối, trời lạnh, không thể đi tiếp được, tôi phải tìm đến một gốc cây to, chui vào đống lá khô ai đã quét vun lại để trốn rét. Nằm trong đống lá khô, tôi tủi thân vô cùng. Tôi chỉ ước có được một mái ấm gia đình mới với người chủ yêu thương mình, đừng như chị Nga.
   Sáng hôm sau, khi tôi vẫn còn nằm mệt trong đống lá khô vì lạnh thì bất ngờ nghe có tiếng reo vui: "Ôi con búp bê xinh quá, ai vứt đi thế này". Tôi mở mắt ra thì đó là một cô bé. Cô bé dứt lời thì liền bế tôi trên tay. Cô đi hỏi mọi người xem có ai nhận tôi về không nhưng không ai gật đầu. Tôi thấy cô bé cười mừng rỡ rồi ôm tôi về nhà. Cô bé tắm rửa cho tôi rất cẩn thận, còn may cả váy áo mới cho tôi nữa. Tối đến, cô bé còn ôm cả tôi đi ngủ. Nhìn khuôn mặt đáng yêu, lương thiện của cô bé, tôi thì thầm vào tai cô: "Chị ơi, em cảm ơn chị! Em muốn ở với chị suốt đời".
   Kể phần kết câu chuyện với tình huống cô chủ cũ gặp cô chủ mới bế búp bê trên tay.
   Một ngày, chị chủ mới bế tôi trên tay đi chơi trên phố. Tôi vui lắm, chị chủ mới cũng cười không ngớt. Bỗng nhiên tôi nghe có giọng nói quen thuộc, là giọng của chị Nga. Thấy tôi trên tay chị chủ mới, chị Nga cau có, định giật lấy tôi nhưng chị chủ mới giữ chặt tôi lại:
   - Tại sao bạn lại muốn lấy đồ của tôi?
   - Đây là con búp bê tôi bị mất.
   - Búp bê này mình nhặt được dưới đống là khô, người lem luốc, rất đáng thương. Nếu bạn thực sự là chủ cũ của búp bê thì thật đáng trách vì bạn đã không đối xử tốt với món đồ chơi của mình.
   Chị Nga nghe thấy chị chủ mới của tôi nói vậy chẳng hiểu sao lại cúi đầu, nói câu xin lỗi rồi bỏ đi. Còn tôi, tôi thấy vui lắm vì chị chủ mới không chỉ giữ tôi bên cạnh mà còn bảo vệ tôi nữa.
4. Tìm hiểu thế nào là miêu tả. (TIẾT 3)
a) Đoạn văn sau miêu tả những sự vật nào?
Trước mặt tôi, một cây sồi cao lớn toàn thân phủ đầy lá đỏ. Bên cạnh đó, như để tôn thêm màu đỏ chói lọi kia lại là màu vàng rực rỡ của mấy cây cơm nguội. Một làn gió rì rào chạy qua, những chiếc lá rập rình lay động như những đốm lửa vàng lửa đỏ bập bùng cháy. Tôi rẽ lá, nhẹ nhàng men theo một lạch nước để đến cạnh cây sồi. Nước róc rách chảy, lúc trườn lên mấy tảng đá trắng, lúc luồn dưới mấy gốc cây ẩm mục.
(Trần Hoài Dương)
Viết tên những sự vật được miêu tả trong đoạn văn vào bảng nhóm.
b) Viết vào phiếu học tập những điều em hình dung được về các sự vật theo lời miêu tả:
c) Qua những nét miêu tả trên, em thấy tác giả đã quan sát sự vật bằng những giác quan nào?
- Để tả màu sắc, hình dáng, chuyển động của lá cây sồi, cây cơm nguội, tác giả quan sát bằng giác quan nào?
- Để tả được chuyển động của dòng nước, tác giả phải quan sát bằng những giác quan nào?
a) Cây sồi lá sồi, cây cơm nguội, những chiếc lá, lạch nước, tảng đá, gốc cây.




c) Qua đoạn văn miêu tả trên, em thấy tác giả đã quan sát sự vật bằng:
- Tác giả quan sát bằng mắt để tả màu sắc, hình dáng, chuyển động của lá cây sồi, cây cơm nguội
- Tác giả quan sát bằng tai đế tả chuyển động của dòng nước.
b) Viết tiếp vào phiếu bài tập những điều em hình dung được về các sự vật theo lời miêu tả:
Kết quả ở trang kế




b) Viết tiếp vào phiếu bài tập những điều em hình dung được về các sự vật theo lời miêu tả:




5. Tìm những câu văn miêu tả trong bài Chú đất Nung.
Đọc thầm "Chú Đất Nung" (phần 1), tìm những câu văn miêu tả trong bài rồi viết vào bảng nhóm.
Gợi ý trả lời:
Những câu văn miêu tả trong bài là:
- "Đó là một chàng kị sĩ rất bảnh, cưỡi ngựa tía, dây cương vàng và một nàng công chúa mặt trắng, ngồi trong mái lầu son".




6. Tập viết câu văn miêu tả:
- Em đọc đoạn trích bài thơ "Mưa".




- Chọn một hình ảnh em thích trong bài.
- Viết vào vở (hoặc giấy nháp) 1-2 câu tả hình ảnh đó.
Gợi ý trả lời:




Gợi ý trả lời:
- Em thích hình ảnh:
Mưa
Ù ù như xay lúa
Lộp bộp
Lộp bộp
Rơi
Rơi...
- Viết câu miêu tả hình ảnh đó:
Tiếng bay trong không gian bao la ù ù như tiếng xay lúa. Hạt mưa rơi xuống, chạm vào mặt đất tạo thành âm thanh lộp bộp nghe rất vui tai.
TIẾT HỌC HÔM NAY ĐÃ KẾT THÚC
THÂN CHÀO CÁC EM!
HẸN GẶP TIẾT SAU.