1
Sinh học 8
KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Em hãy trình bày cấu tạo của dạ dày và quá trình biến đổi hóa học của thức ăn trong dạ dày diễn ra như thế nào?
- Biến đổi hoá học : Hoạt động của enzim pepsin
 Phân cắt chuỗi prôtêin dài thành các chuỗi ngắn gồm 3 - 10 axit amin
- Cấu tạo dạ dày: Thành dạ dày gồm 4 lớp:
+ Lớp màng bọc
+ Lớp cơ: cơ dọc, cơ vòng và cơ chéo
+ Lớp dưới niêm mạc
+ Lớp niêm mạc: có tuyến vị tiết dịch vị và tế bào tiết chất nhầy
Amilaza
Tinh bột
Đường mantôzơ
Không đáng kể
Pepsin
HCl
(Chuỗi dài nhiều aa)
(Chuỗi ngắn 3-10 aa)
Khoang miệng
Gan
Túi mật
Tá tràng
Ruột non
Hậu môn
Tụy
Dạ dày
Thực quản
Ruột già
I. RUỘT NON
TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
TIẾT 28
Cấu tạo thành ruột non
Thành ruột non gồm mấy lớp?
I. Ruột non


Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Lớp màng bọc
Lớp cơ dọc
Lớp dưới niêm mạc
Lớp niêm mạc
4
1
2
5
Lớp cơ
Lớp cơ vòng
3
Lớp màng bọc
Lớp cơ
Lớp dưới niêm mạc
Lớp niêm mạc
Em hãy so sánh cấu tạo thành dạ dày với thành ruột non
Lớp niêm mạc ruột non có đặc điểm cấu tạo như thế nào?
Hình 28.2 Ảnh tiêu bản lớp niêm mạc ruột non với các tuyến ruột và tế bào tiết chất nhày
I. RUỘT NON
Tuyến ruột
Các tế bào tiết chất nhày
Quan sát hình 28.2
Lớp niêm mạc ruột non có nhiều tuyến ruột và các tế bào tiết chất nhày.
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Gan
Túi mật
(dịch mật)
tụy
(dịch tụy)
Tá tràng
I. RUỘT NON
Thành ruột non có 4 lớp nhưng mỏng hơn thành dạ dày.
+ Lớp cơ chỉ có cơ dọc và cơ vòng.
+ Lớp niêm mạc của ruột non có nhiều tuyến ruột và các tế bào tiết chất nhày.
Đoạn đầu ruột non gọi là tá tràng nơi có ống dẫn chung dịch tụy, dịch mật cùng đổ vào

Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
II. Tiêu hóa ở ruột non
Khi không có thức ăn:
→ Gan tiết ra dịch mật (túi mật)
→ Tuyến tụy tiết rất ít dịch tụy
- Thức ăn chạm vào lưỡi và niêm mạc dạ dày:
→ Dịch mật và dịch tụy đều tiết ra mạnh mẽ
- Khi thức ăn chạm vào lớp niêm mạc ruột non:
→ Dịch ruột mới được tiết ra
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Bình thường
Thức ăn
Độ axit của thức ăn xuống tá tràng là tín hiệu đóng mở môn vị:
- Nếu độ axit cao: môn vị sẽ đóng lại, không cho thức ăn xuống
- Nếu thức ăn đã thấm đẫm dịch mật và dịch tụy, độ axit của thức ăn được trung hòa, môn vị lại mở ra cho thức ăn tiếp tục xuống ruột.
Dịch vị
(HCl
Cơ vòng môn vị
Yếu tố nào là tín hiệu đóng mở môn vị của dạ dày cho thức ăn xuống ruột?
(Nếu một người bị chứng thiếu axit trong dạ dày thì Môn vị thiếu tín hiệu đóng lại, thức ăn xuống liên tục và nhanh hơn, thức ăn không kịp thấm đều dịch tiêu hóa nên hiệu quả tiêu hóa sẽ thấp
II. TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Hoàn thành phiếu học tập :
1. Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự biến đổi lí học nữa không? Nếu có thì biểu hiện như thế nào?
2. Sự biến đổi hóa học ở ruột non được thực hiện đối với những loại chất nào trong thức ăn? Biểu hiện như thế nào?
3. Vai trò của lớp cơ trong thành ruột non là gì?
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Các giọt nhỏ lipit
Khối Lipit
Muối mật
1- Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự biến đổi lí học n?a khơng? N?u cĩ thì bi?u hi?n nhu th? n�o?
- Tuyến tiêu hóa tiết dịch tiêu hóa →Thức ăn được hoà loãng
- Các khối lipít được muối mật (dịch mật) len lỏi vào và tách chúng thành những giọt nhỏ biệt lập tạo dạng nhũ tương hoá
? Thức ăn xuống tới ruột non v?n còn ch?u s? biến đổi lí học. Bi?u hi?n nhu sau
- Lớp cơ co bóp nhào trộn thức ăn
→ thấm đều với các dịch tiêu hoá (dịch tuỵ, dịch mật, dịch ruột).

Enzim
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Tinh bột và đường đôi
Enzim
(Amilaza)
Enzim
(Mantaza)
Đường đôi
Đường đơn
Enzim
(Pepsin)
,
Enzim
(Tripsin)
Prôtêin chuỗi ngắn
Peptit
Axit amin
Lipit
Dịch mật
Các giọt lipit nhỏ
Axit béo và glixerin
Lipaza
,
Tinh bột và đường đôi
Amilaza
Mantaza
Mantôzơ
Glucôzơ
Prôtêin
Pepsin
Tripsin
Peptit
Axit Amin
Dịch mật
Lipaza
Lipit
Các giọt lipit nhỏ
Axit béo
Glixêrin
Erepsin
Axit nuclêic
Nucleôtit
Các thành phần cấu tạo của Nucleôtit
Nuclêaza
Nuclêaza
II- TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Lớp cơ
Câu 3: Vai trò của lớp cơ trong thành ruột non là gì?

Nhào trộn thức ăn cho thấm đều dịch tiêu hoá.

- Tạo lực đẩy thức ăn xuống các phần tiếp theo của ruột.
Lớp cơ co bóp
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON

Thức ăn xuống tới ruột non được biến đổi tiếp về mặt hóa học là chủ yếu.
- Nhờ có nhiều tuyến tiêu hóa hổ trợ như gan, tụy, các tuyến ruột, nên ở ruột non có đủ các loại enzim phân giải các phân tử phức tạp của thức ăn thành các chất dinh dưỡng có thể hấp thụ:
+ Gluxit Đường đơn (Glucôzơ)
+ Lipit Glyxêrin + axit béo
+ Prôtêin Các axit amin
+ Axit nuclêic Các Nuclêôtit
II. Sự tiêu hóa ở ruột non:
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Nếu thức ăn ở ruột non không được biến đổi hết thì sẽ như thế nào? Như vậy để thức ăn biến đổi hoàn toàn chúng ta cần phải làm gì ?
* Để thức ăn biến đổi hoàn toàn chúng ta cần phải ăn chậm nhai kỹ và ăn uống phải đúng khoa học
* Nếu thức ăn không được tiêu hóa ở ruột non sẽ được thải ra ngoài qua ống tiêu hóa.
II. TIÊU HÓA Ở RUỘT NON:
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
LUYỆN TẬP
Câu 1: Ruột non có cấu tạo mấy lớp?
   A. 2       B. 3 C. 4       D. 5
Câu 2: Tá tràng nằm ở vị trí nào?
   A. Nơi tiếp giáp giữa ruột non và ruột già
   B. Đoạn đầu của ruột non
   C. Đoạn cuối của ruột non
   D. Đoạn cuối của ruột già.
Câu 3: Lớp niêm mạc ruột không có vai trò nào dưới đây?
   A. Nhào trộn thức ăn
   B. Tạo lực đẩy thức ăn xuống phần tiếp theo của ruột
   C. Làm tăng diện tích tiếp xúc với thức ăn
   D. Tạo viên thức ăn
1. Hoạt động tiêu hóa chủ yếu của ruột non là gì?
2. Với một khẩu phần ăn đầy đủ các chất (gluxit, prôtêin, lipit, axit nuclêic, vitamin, muối khoáng) và sự tiêu hóa diễn ra hiệu quả thì thành phần các chất dinh dưỡng sau khi tiêu hóa ở ruột non là gì?
Biến đổi hóa học
Đường đơn, axit amin, glixêrin, axit béo,
vitamin, muối khoáng
DẶN DÒ
Về nhà học bài.
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, (SGK-T92).
Các em về nhà chuẩn bị:
Bài 29- Hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân.
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
ĐÃ ĐẾN DỰ TIẾT HỌC
II. Tiêu hóa ở ruột non:
Hoàn thành nội dung phiếu học tập
Tiết 28: Bài 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
Tóm tắt quá trình biến đổi thức ăn ở người
Amilaza
Pepsin