ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ - MINH HUỆ
Đoạn thơ sau đây được trích từ bài thơ nào mà các em đã học trong chương trình ngữ văn lớp 6? Cho biết bài thơ ấy viết về ai?
“Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng.”
Những hình ảnh sau đây gợi cho em nhớ đến chiến khu nào trong chiến dịch Việt Bắc của nhân dân ta?
CHIẾN KHU VIỆT BẮC
Thầu Chín
Anh Ba
(Văn Ba)
HỒ CHÍ MINH
Đây là những tên gọi khác nhau của vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam ta. Hãy nêu thêm những tên thường gọi khác của nhân vật này.
Nguyễn Tất Thành
NGUYỄN SINH CUNG
NGUYỄN ÁI QUỐC
CẢNH KHUYA
HỒ CHÍ MINH
Văn bản
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả:

Văn bản: CẢNH KHUYA
Văn bản: CẢNH KHUYA
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
Tác giả:
Hồ Chí Minh (1890-1969)
Hồ Chí Minh
- Người chiến sĩ cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách mạng Việt Nam.
- Là nhà văn, nhà thơ lớn.
- Là danh nhân văn hóa thế giới (1990)
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
Văn bản: CẢNH KHUYA
Hồ Chí Minh: SGK/141
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh)
C?nh khuya
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh)
Cảnh khuya
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
Văn bản: CẢNH KHUYA
- Năm 1947 ở chiến khu Việt Bắc, thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp,
Vi?t B?c
- Bài thơ được Bác viết 1947, tại chiến khu Việt Bắc vào thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp khi chiến sự đang diễn ra vô cùng ác liệt.
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1947, thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, ở chiến khu Việt Bắc.
- Thể thơ:
- Bố cục:
Văn bản: CẢNH KHUYA
Thất ngôn tứ tuyệt
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
- Hồ Chí Minh-
Cảnh khuya
Cảnh đêm trăng ở chiến khu Việt Bắc
Tâm trạng của Bác
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1947, thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, ở chiến khu Việt Bắc.
- Thể thơ:
- Bố cục:
Văn bản: CẢNH KHUYA
Thất ngôn tứ tuyệt
2 phần
ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:

Văn bản: CẢNH KHUYA
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:

Câu 1: Cảnh khuya ở chiến khu Việt Bắc được tác giả miêu tả thông qua những sự vật nào? Để làm nổi bật đối tượng miêu tả, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó? Nhận xét của em về bức tranh thiên nhiên ấy.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
(Mỗi nhóm thảo luận 1 câu trong thời gian 5 phút)
Câu 2: Tâm trạng của Bác được diễn tả ở hai câu cuối là tâm trạng gì? Tâm trạng đó được thể hiện rõ nét nhất qua biện pháp nghệ thuật nào? Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
Câu 1: Cảnh khuya ở chiến khu Việt Bắc được tác giả miêu tả thông qua những sự vật nào? Để làm nổi bật đối tượng miêu tả, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó? Nhận xét của em về bức tranh thiên nhiên ấy.
trong như tiếng hát xa
lồng bóng lồng ”
Hai câu đầu:
NT: so sánh
NT: điệp ngữ
“Tiếng suối
Trăng
cổ thụ
hoa
Văn bản: CẢNH KHUYA
So sánh
Điệp ngữ
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:

Văn bản: CẢNH KHUYA
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
Bức tranh thiên nhiên:
- Âm thanh: Tiếng suối trong – như tiếng hát
Sự vật: Trăng - cổ thụ - hoa/ hòa quyện, đan xen nhau.
Màu sắc: Trắng và đen
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”
-> So sánh, điệp ngữ (lồng)
=>Đẹp lung linh, huyền ảo, mang hơi ấm sức sống con người.
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:

Văn bản: CẢNH KHUYA
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
Bức tranh thiên nhiên:
Tâm trạng của Bác:

“Cảnh khuya nh­ư vẽ người chưa ngủ
Ch­ưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”.
Câu 2: Tâm trạng của Bác được diễn tả ở hai câu cuối là tâm trạng gì? Tâm trạng đó được thể hiện rõ nét nhất qua biện pháp nghệ thuật nào? Phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
2. Tâm trạng của Bác:
Hai câu cuối:
Cảnh khuya nh­ư vẽ người chưa ngủ
Ch­ưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
So sánh, điệp ngữ
Văn bản: CẢNH KHUYA
Tâm trạng
Say mê ngắm cảnh
Lo lắng việc nước
Tình yêu thiên nhiên hòa hợp với tình yêu nước
Phong thái ung dung, lạc quan của Bác.
Hai cõu cu?i:
"C?nh khuya nhưu v? ngu?i chua ng?
Chưua ng? vỡ lo n?i nu?c nh�".
Tâm hồn thi sĩ
Tinh thần chiến sĩ
So sánh, điệp ngữ
“Cảnh khuya nh­ư vẽ người chưa ngủ
Ch­ưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”.
Văn bản: CẢNH KHUYA
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
2. Tâm trạng của Bác:
- Chưa ngủ vì:
+ Rung động trước vẻ đẹp của đêm trăng
+ Lo cho vận mệnh của đất nước.


-> So sánh, điệp ngữ (chưa ngủ)
=> Tình yêu thiên nhiên hòa hợp với tình yêu nước/ Phong thái ung dung lạc quan.
I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH:

Hòa cùng phong trào học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hiện nay, qua bài thơ này, em học tập được điều gì ở Bác?
Du khách nước ngoài đang hào hứng nhặt rác ở Phong Nha
Thanh niên chia tay người thân tình nguyện lên đường nhập ngũ
Nữ xạ thủ tình nguyện lên đường nhập ngũ tại Thành phố Hồ Chí Minh
Câu 1: Nội dung phản ánh trong bài thơ “Cảnh khuya” là:
A. Tình cảm chân thành, sự xót xa cho cuộc sống của người dân lúc mới trở về quê hương.
B. Tình yêu đất nước của một người cô đơn trước cảnh đẹp.
C. Tình cảm gắn bó với thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung, lạc quam của tác giả.
D.Tình yêu thiên nhiên tha thiết và tính cách mạnh mẽ, phóng khoáng của tác giả.

C
Dặn dò:
Học thuộc lòng bài thơ.
Nắm được nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
Vẽ bức tranh về cảnh thiên nhiên được gợi ra từ tác phẩm “Cảnh khuya” theo cảm nhận của em. (khổ giấy A3, có tô màu).
Chuẩn bị bài mới: Từ đồng âm
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM