Bài 31
CÁ CHÉP
1
NỘI DUNG
II. CẤU TẠO NGOÀI
Cấu tạo ngoài
Chức năng của vây cá
I. ĐỜI SỐNG
2
- S?ng ? v?c nu?c ng?t : h?,ao,ru?ng, sơng, su?i
- An t?p: Giun, ?c, ?u tr�ng, cơn tr�ng, th?c v?t, thu? sinh.
I. ĐỜI SỐNG
Cá chép sống sống ở đâu ?
Cá chép ăn gì ?
3
I. ĐỜI SỐNG
Sống trong môi trường nước ngọt.
Ưa các vực nước lặng.
Ăn tạp. Giun, ốc, ấu trùng, côn trùng, thực vật, thuỷ sinh.
- Tại sao nói cá chép là động vật biến nhiệt ?
- Nhiệt độ phụ thuộc vào môi trường → động vật biến nhiệt. Dưới 2 oC và trên 44 oC: cá chết. Cá chép phát triển thuận lợi nhất ở 28 oC.
- Nhi?t d? c� ch�p thay d?i theo nhi?t d? c?a mơi tru?ng n�n ta g?i c� ch�p thu?c d?ng v?t bi?n nhi?t.
4
I. ĐỜI SỐNG
- Vì sao cá chép đẻ trứng với số lượng lớn, nó có ý nghĩa gì ?
Đẻ trứng với số lượng 15-20 vạn trứng vào các cây thủy sinh. Dù vậy, lượng cá phát triển đến khi trưởng thành còn lại rất ít do thụ tinh ngoài nên trứng được thụ tinh ít và do bị các động vật khác ăn.
5
II CẤU TẠO NGOÀI
1. Cấu tạo ngoài
Quan sát hình và nêu tên các phần trong cấu tạo ngoài của cá chép?
7
6
5
1
2
3
4
7
8
9
10
11
12
Miệng
Lỗ mũi
Râu
Mắt
Nắp mang
Vây lưng
Vây đuôi
Vây hậu môn
Vây bụng
Vây ngực
Lỗ hậu môn
Cơ quan đường bên
II CẤU TẠO NGOÀI
1. Cấu tạo ngoài
8
A – Giúp thân cử động dễ dàng theo chiều ngang
B – Giảm sức cản của nước
C – Màng mắt không bị khô
D – Dễ dàng phát hiện ra con mồi và kẻ thù
E – Giảm sự ma sát giữa da cá với môi trường nước
G – Có vai trò như bơi chèo
A, G
Đặc điểm cấu tạo ngoài
Sự thích nghi
1. Thân thon dài, đầu thuôn nhọn gắn chặt với thân
A, B
2. Mắt không mí, có màng tiếp xúc với nước
C, D
3. Vảy có da bọc; trong da có nhiều tuyến chất nhầy
E, B
4. Vảy cá xếp trên thân khớp với nhau như ngói lợp
A, E
5. Vây có các tia vây được căng bởi da mỏng, khớp động với thân
B
C
E
A
G
9
II CẤU TẠO NGOÀI
1. Cấu tạo ngoài

-Mắt không có mí, đầu có hai đôi râu
Thân hình thoi gắn với đầu thành một khối vững chắc
Thân được phủ bằng vảy là những tấm xương mỏng xếp như mái ngói
Bên ngoài vảy là lớp da mỏng có các tuyến tiết chất nhầy
Vây cá có những tia vây được căng bởi da mỏng
10
2. Chức năng của vây cá
* D?c thơng tin ? trang 103 trong s�ch gi�o khoa v� tr? l?i c�u h?i.
- V�y c� cĩ ch?c nang gì ?
Vây cá như cái bơi chèo giúp cá bơi lội trong nước
- N�u vai trị c?a t?ng lo?i v�y c� ?(V�y duơi; dơi v�y ng?c v� dơi v�y b?ng, ;v�y lung v� v�y h?u mơn.)
-Vây đuôi đẩy nước làm cá tiến lên phía trước.
-Đôi vây ngực và đôi vây bụng giữ thăng bằng cho cá và giúp cá bơi hướng lên hoặc xuống, rẽ phải, trái , dừng hoặc bơi đứng.
-Vây lưng và vây hậu môn làm tăng diện tích dọc thân cá giúp cá không bị nghiêng ngã khi bơi
12
- Vây đuôi: đẩy nước làm cá tiến lên
Hai vây ngực và hai vây bụng : giữ thăng bằng và giúp cá bơi lên - xuống , rẽ phải - rẽ trái , bơi đứng , dừng lại .
Vây lưng và vây hậu môn : giúp giữ� thăng bằng theo chiều dọc
2. Chức năng của vây cá
13
21,5km/h
40km/h
100km/h
Vận tốc bơi của cá:

Cá thu Cá hồi Cá buồm





Tư thế bơi:
Cá ngựa Cá úc




Cá biết bay: Cá chuồn
bay cao 2m, xa 400m
Em có biết?
14
15
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài.
- Trả lời câu hỏi cuối bài.
- Xem trước bài 32.
16
29