Thứ sáu ngày 24 tháng 12 năm 2021
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
I. Nhận xét:
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa Ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
+Tìm câu hỏi trong đoạn hội thoại trên ?
+Theo em các câu hỏi của Ông Hòn Rấm có đùng để hỏi về điều chưa biết không?
+Nếu không, chúng được dùng làm gì?
Câu hỏi này là câu khẳng định: đất có thể nung trong lửa
Chứ sao?
Để chê cu Đất
Câu hỏi này không
được dùng để hỏi
Sao chú mày nhát thế?
Câu hỏi này không được dùng để hỏi về điều chưa biết
2. Trong Nhà văn hoá, trong lúc mọi người đang xem phim em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Một bác ngồi bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
- Câu hỏi dùng để nêu yêu cầu, mong muốn.
II. Ghi nhớ:
Nhiều khi ta có thể dùng câu hỏi để l�m gỡ?
Nhiều khi ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…
II. Luyện tập:
a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
c. Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không? ”
Mẹ yêu cầu em bé nín khóc.
Thể hiện chê trách
Chị chê em vẽ ngựa không giống
Bà cụ nhờ cậy giúp đỡ
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chỉ nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bài 2: đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, Đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn
Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
c. Trong gi? ki?m tra, em l�m sai m?t b�i t?p, mói d?n khi v? nh� em m?i nghi ra. Em cú th? t? trỏch mỡnh b?ng cõu h?i nhu th? n�o?
Bài toán không khó sao mình lại làm sai vậy nhỉ?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
Choi di?u cung thỳ v? d?y ch??
Bài 3. hãy nêu một vài tình huống dùng câu hỏi
- Tối qua, bé rất nghịch, bôi mực hết sách của em. Em tức quá, kêu lên: “ Sao em hư thế nhỉ? Anh không chơi với em nữa”.
Một bạn chỉ thích ăn táo. Em nói với bạn: “Ăn mận cũng hay chứ?”
- Bạn thấy em nói vậy thì bĩu môi: “Ăn mận cho hỏng răng à?”
Em trai em nhảy nhót trên giường huỳnh huỵch lúc em đang chăm chú học bài. Em bảo: “ Em ra ngoài cho chị học bài được không?”
Vận dụng – Mở rộng
- Đặt câu hỏi theo mục đích khác với người thân, bạn bè.
Chuẩn bị bài: Mở rộng vốn từ: Đồ chơi – Trò chơi
- Đặt câu hỏi theo mục đích khác.