CHỦ ĐỀ TUẦN HOÀN (TIẾP)
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu vai trò của tim, hệ mạch và vai trò chung của hệ tuần hoàn máu?
Tim: Co bóp để đẩy máu vào động mạch và nhận máu về
Hệ mạch: Vận chuyển máu từ tim đến các cơ quan và từ các cơ quan về tim, thực hiện TĐC và TĐK
- Vai trò chung của hệ tuần hoàn:
+ Giúp máu lưu thông trong toàn cơ thể
+ Thực hiện trao đổi chất và trao đổi khí

I- CẤU TẠO CỦA TIM
Quan sát hình cho biết vị trí, hình dạng của tim?
1.Cấu tạo ngoài:
- Tim nằm trong khoang ngực giữa 2 lá phổi, hơi lệch sang bên trái.
- Tim hình chóp, đỉnh quay xuống dưới, đáy hướng lên trên
CHỦ ĐỀ TUẦN HOÀN (TIẾP)
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
Bộ phận nào bao bọc bên ngoài tim để bảo vệ tim?

I- CẤU TẠO CỦA TIM
1.Cấu tạo ngoài:
- Màng tim : bao bọc bên ngoài để bảo vệ tim
CHỦ ĐỀ TUẦN HOÀN (TIẾP)
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU

TM chủ trên
Tâm nhĩ phải
ĐM vành phải
Tâm thất phải
TM chủ dưới
Cung ĐM chủ
TM phổi
ĐM phổi
Tâm nhĩ trái
ĐM vành trái
Tâm thất trái
Quan sát hình và mô tả cấu tạo ngoài của tim ?
Bộ phận nào bao quanh tim=> làm nhiệm vụ dẫn máu nuôi tim.
ĐM vành phải
ĐM vành trái
TM vành

I- CẤU TẠO CỦA TIM
1.Cấu tạo ngoài:
- Màng tim : bao bọc bên ngoài tim
CHỦ ĐỀ TUẦN HOÀN (TIẾP)
Tiết 17: TIM VÀ MẠCH MÁU
- Động mạch vành và tĩnh mạch vành bao quanh tim=> dẫn máu nuôi tim.
2. Cấu tạo trong :
Tim có mấy ngăn ? Hãy kể tên ?
- Tim được cấu tạo bởi mô cơ tim
Tim được cấu tạo bởi mô gì?
I- CẤU TẠO CỦA TIM
- Tim có 4 ngăn : 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất
- Thành cơ tâm thất dày hơn thành cơ tâm nhĩ vì tâm nhĩ co bóp đẩy máu xuống tâm thất, còn tâm thất co bóp mạnh để tạo lực lớn nhất để đẩy máu đến vòng tuần hoàn lớn - nhỏ.
Thành cơ tâm nhĩ phải có thành cơ tim mỏng nhất vì chỉ co bóp đẩy máu xuống tâm thất phải (vòng tuần hoàn nhỏ)
Căn cứ vào chiều dài quãng đường mà máu được bơm qua, dự đoán xem ngăn tim nào có thành cơ tim dày nhất và ngăn tim nào có thành cơ tim mỏng nhất?
Thành cơ tâm thất trái có thành cơ tim dày nhất vì co bóp đẩy máu vào động mạch chủ để đi khắp cơ thể. (vòng tuần hoàn lớn)
2. Cấu tạo trong :
- Tim được cấu tạo bởi mô cơ tim
- Tim có 4 ngăn : 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất
Trong đó :
+ Thành cơ tâm thất dày hơn cơ tâm nhĩ.
+ Thành cơ tâm thất trái dày nhất, thành cơ tâm nhĩ phải mỏng nhất
I- CẤU TẠO CỦA TIM
Giữa các ngăn tim và giữa tim với các mạch máu đều có van để đảm bảo máu chỉ vận chuyển theo một chiều nhất định.
Van nhĩ - thất
(Van 2 lá)
Van nhĩ - thất
(Van 3 lá)
Dự đoán xem giữa các ngăn tim và giữa tim với mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ bơm theo một chiều?
Van động mạch
2. Cấu tạo trong :
- Tim được cấu tạo bởi mô cơ tim
- Tim có 4 ngăn : 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất
Trong đó :
+ Thành cơ tâm thất dày hơn cơ tâm nhĩ.
+ Thành cơ tâm thất trái dày nhất, thành cơ tâm nhĩ phải mỏng nhất
Giữa tâm nhĩ và tâm thất có van nhĩ- thất.
Giữa tâm thất và động mạch có van động mạch (van tổ chim) giúp máu lưu thông theo một chiều.
I- CẤU TẠO CỦA TIM
II- CẤU TẠO MẠCH MÁU
Có bao nhiêu loại mạch máu ? Đó là những loại nào ?
Có 3 loại mạch máu: Động mạch, Tĩnh mạch, Mao mạch
II- CẤU TẠO MẠCH MÁU
- Có 3 loại mạch máu là : động mạch, tĩnh mạch và mao mạch.
- Sự khác biệt của 3 loại mạch: bảng
Quan sát hình 17-2, hãy hoàn thành bảng sau:
Dày gồm 3 lớp: Biểu bì, cơ trơn, mô liên kết.
Mỏng gồm 3 lớp: Biểu bì, cơ trơn, mô liên kết.
Mỏng gồm 1 lớp biểu bì
Hẹp
Rộng
Hẹp nhất
Có sợi đàn hồi
Có van
1 chiều
Nhỏ, phân nhánh
nhiều
Dẫn máu từ tim đến các
cơ quan với vận tốc và áp
lực lớn
Dẫn máu từ khắp
các tế bào về tim,
vận tốc và áp lực
nhỏ.
Trao đổi khí, trao
đổi chất với tế
bào.
Một chu kỳ tim gồm mấy pha? Mỗi pha kéo dài bao nhiêu giây?
+ Mỗi chu kỳ tim gồm 3 pha, kéo dài 0,8s . Trong đó: pha nhĩ co (0,1s), pha thất co (0,3s), pha giãn chung (0,4 s)
Trong 1 chu kỳ tim:
TN làm việc ...... giây, nghỉ ..... giây
TT làm việc ....... giây, nghỉ ..... giây
Tim nghỉ hoàn toàn .......giây
Một phút có ........ chu kỳ co giãn tim (nhịp tim)
0,1
0,7
0,3
0,5
0,4
75
III. Chu kì co dãn của tim
Quan sát hình 17.3 điền vào các chỗ trống hoàn thành các câu sau
+ Mỗi chu kỳ tim gồm 3 pha, kéo dài 0,8s . Trong đó: pha nhĩ co (0,1s), pha thất co (0,3s), pha giãn chung (0,4 s)
III. Chu kì co dãn của tim
+ 1 phút diễn ra 75 chu kì co dãn tim (nhịp tim).
Dựa vào chu kì hoạt động của tim giải thích tại sao tim hoạt động suốt đời mà không bị mệt?
Vì tim không phải làm việc liên tục mà trong mỗi chu kì thì thời gian hoạt động bằng thời gian nghỉ ngơi hoàn toàn. (Còn nếu tính riêng từng ngăn tim thì thời gian nghỉ nhiều hơn thời gian làm việc). Như vậy tim vừa làm việc vừa nghỉ ngơi nên tim có thể làm việc suốt đời không mệt mỏi
Ô CHỮ DIỆU KỲ
1
5
2
3
4
6
7
5
1. Loại mạch nào có thành dày nhất?
3
4
5
6
8
2
1
N
G
M
?
H
?
D
7
C
1
2
3
4
6
7
5
T
N
H
I
T
H
?
2. Loại van nào giúp máu chảy theo một chiều từ tâm nhĩ xuống tâm thất?
3. Loại cơ nào cấu tạo nên thành của tim?
4.Chu kì co giãn
của tim gồm
mấy pha?
5. Ngăn tim nào có thành dày nhất?
6. Lớp ngoài cùng của động mạch và tĩnh mạch được cấu tạo bởi loại mô nào?
6
7. Mười chu kì co giãn của tim kéo dài khụng ph?y mấy giây?
3
4
5
1
2
M
G
I
�
T
�
7
Y
4
5
6
7
8
1
2
3
9
i
Ê
N
K
?
M
Ô
L
T
0
7
8
9
5
6
2
3
4
1
1
1
2
3
4
5
B
A
P
A
H
1
2
3
4
5
C
O
T
M
I
T
T
R
H
?
�
M
T
T
�
I
3
N
2
H
3
M
4
I
7
3
P
4
I
T
- Đọc mục “Em có biết”
- Học bài trả lời câu hỏi 1,2/ SGK/ Tr 57.
- Đọc trước bài 18:
Đề ra các các biện pháp bảo vệ tránh tác nhân có hại cho hệ tim mạch
M?i chu k? co d�n c?a tim k�o
d�i kho?ng bao l�u?
a.0.3s
b.0.1s
d.0.8s
c.0.4s
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
Với chu kỳ 0.8s/nhịp.Tim người trung bình
m?i ph�t d?p bao nhi�u nh?p?
a.75
b.70
d.80
c.85
SAI
SAI
SAI
ĐÚNG
1
2
3
4