Xác định trên lược đồ các khu vực tập trung dân cư đông đúc ? Giải thích ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Căn cứ vào đâu mà người ta chia thế giới ra thành các chủng tộc ? Các chủng tộc này sinh sống chủ yếu ở đâu ?
Trước đây con người sóng lệ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Sau đó con người đã biết tụ tập, quây quần bên nhau để có thêm sức mạnh khai thác và cải tạo thiên nhiên.Tính xã hội là một thuộc tính rất cơ bản của con người.Càng thoát khỏi sự lệ thuộc vào tự nhiên con người ngày càng quần tụ đông đúc bên nhau tạo thành các điểm tập trung dân cư hay còn gọi là các điểm quần cư. Quần cư ở trình độ cao nhất là các đô thị, nay đang được phát triển nhờ quá trình đô thị hóa. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu 2 vấn đề là quần cư và đô thị hóa.
TIẾT 3:
BÀI 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
NỘI DUNG BÀI HỌC.

Quần cư nông thôn và quần cư đô thị

Đô thị hóa. Các siêu đô thị
“ Quần cư ” là gì?
“Quần cư” là hình thức thể hiện cụ thể của việc phân bố dân cư trên bề mặt Trái đất. Nó được coi như là một tập hợp tất cả các điểm dân cư ( đô thị, làng, bản...) tồn tại trên một lãnh thổ nhất định. Sự xuất hiện và phát triển hệ thống điểm dân cư liên quan mật thiết với các nhân tố kinh tế - xã hội của từng hình thái kinh tế - xã hội cụ thể, với các điều kiện tự nhiên và tài nguyên, cơ sở hạ tầng, tập quán cư trú của các dân tộc.
“ Quần cư ”
- Có hai kiểu quần cư chính là quần cư nông thôn và quần cư thành thị.
- Quần cư có tác động đến các yếu tố như: sự phân bố, mật độ, lối sống,…
Nông thôn
Thành thị
Quan sát các hình ảnh sau
Quang cảnh nông thôn
Quang cảnh đô thị
Dựa vào hình ảnh trên, thuật ngữ “quần cư” sgk trang 188 hãy cho biết em hiểu thế nào về thuật ngữ”Quần cư”?
Quần cư là dân cư sống quây tụ lại ở một nơi, một vùng
Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp; làng mạc, thôn xóm thường phân tán gắn với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước.
Ở nông thôn Việt Nam, việc tổ chức thành làng vì:
+ Đối phó với môi trường tự nhiên: trồng lúa nước là nghề mang tính thời vụ rất cao, chính vì thế mọi người trong làng có thể giúp đỡ nhau lúc cần thiết.
+ Đối phó với môi trường xã hội: chống trộm, cướp,...
Nông nghiệp
Lâm nghiệp
Ngư nghiệp
- Một đô thị hay thành thị là một khu vực có mật độ gia tăng các công trình kiến trúc do con người xây dựng so với các khu vực xung quanh nó. Đô thị là một trung tâm dân cư đông đúc, có thể là thành phố, thị xã hay thị trấn.
- Các đô thị được thành lập và phát triển thêm qua quá trình đô thị hóa . Đo đạt tầm rộng của một đô thị sẽ giúp ích cho việc phân tích mật độ dân số, sự mở rộng đô thị, và biết được các số liệu về dân số nông thôn và thành thị.
- Hình thức: nhà cửa tập trung thành phố xá.
- Dân cư ở đô thị thường tập chung đông đúc
- Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công
nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống của quần cư thành thị là: cộng đồng có
tổ chức, mọi người tuân thủ theo pháp luật, quy
định về nếp sống văn minh, trật tự, bình đẳng.
Thấp
Cao
Làng mạc, thôn xóm xen kẽ với ruộng đồng , sông nước..
Phố xá nhà cửa san sát, tập trung.
Nông, lâm, ngư nghiệp
Công nghiệp và dịch vụ.
HOÀN THÀNH BẢNG SAU
Bài 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
1.QUẦN CƯ NÔNG THÔN VÀ QUẦN CƯ ĐÔ THỊ :
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa quây quần thành thôn, xóm, làng, bản,… thường phân tán gắn liền với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước. Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, nhà cửa quây quần thành phố xá, dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống nông thôn và lối sống đô thị có nhiều điểm khác biệt
Nơi em và gia đình đang cư trú
thuộc kiểu quần cư nào?
Hoạt động kinh tế chủ yếu là gì?
*Tỉ lệ dân nông thôn và đô thị (đơn vị tính %)
Kiểu quần cư nào đang thu hút dân cư đến sinh sống và làm việc?
Xu thế hiện nay, tỉ lệ người sống trong các đô thị ngày càng tăng trong khi tỉ lệ người sống ở nông thôn có xu hướng giảm dần.
Bài 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
1.QUẦN CƯ NÔNG THÔN VÀ QUẦN CƯ ĐÔ THỊ :
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa quây quần thành thôn, xóm, làng, bản,… thường phân tán gắn liền với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước. Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, nhà cửa quây quần thành phố xá, dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống nông thôn và lối sống đô thị có nhiều điểm khác biệt
2. ĐÔ THỊ HÓA, SIÊU ĐÔ THỊ:
a.Quá trình đô thị hóa:
Em hiểu như thế nào là đô thị hóa?
Đô thị hóa: Quá trình biến đổi
về phân bố các lực lượng sản
xuất, bố trí dân cư
Dựa vào nội dung mục 2 SGK , hãy cho biết :
+ Đô thị xuất hiện trên trái đất từ thời kì nào ?
+ Đô thị phát triển mạnh nhất khi nào ?
Đô thị xuất hiện từ thời cổ đại: Trung Quốc, Ai cập, Ấn Độ, La mã… , là lúc đã có trao đổi hàng hóa
Đô thị phát triển từ thế kỉ XIX, là lúc công nghiệp phát triển
Bài 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
1.QUẦN CƯ NÔNG THÔN VÀ QUẦN CƯ ĐÔ THỊ :
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa quây quần thành thôn, xóm, làng, bản,… thường phân tán gắn liền với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước. Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, nhà cửa quây quần thành phố xá, dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống nông thôn và lối sống đô thị có nhiều điểm khác biệt
2. ĐÔ THỊ HÓA, SIÊU ĐÔ THỊ:
a.Quá trình đô thị hóa:
- Đô thị xuất hiện sớm nhất vào thời cổ đại.
- Đô thị phát triển mạnh nhất vào thế kỉ XIX là lúc công nghiệp phát triển: Tỉ lệ dân số TG sống trong các đô thị thế kỉ XVIII là 5%-->2001 là 46%( tăng 9l).
- Gắn liền với quá trình phát triển thương nghiệp,TCN và CN.
b.Các siêu đô thị:
Từ thế kỉ XVIII đến nay, tỉ lệ dân số đô thị trên thế giới đã có sự biến động như thế nào?
Tỉ lệ dân số đô thị tăng nhanh, từ 5% lên đến 46% (2001), tăng gấp hơn 9 lần
Em hiểu như thế nào về
thuật ngữ:”Siêu đô thị”?
Siêu đô thị: Các đô thị có từ 8 triệu dân trở lên.
Hình 3.3- Lược đồ các siêu đô thị trên thế giới có từ 8 triệu dân trở lên (2000)
Đọc hình 3.3, cho biết:
+Châu lục nào có nhiều siêu đô thị từ 8 triệu dân trở lên?
+Tên của các siêu đô thị ở châu Á có từ 8 triệu dân trở lên.
Hình 3.3- Lược đồ các siêu đô thị trên thế giới có từ 8 triệu dân trở lên (2000)
Đọc hình 3.3, cho biết:
+Châu lục nào có nhiều siêu đô thị từ 8 triệu dân trở lên?
+Tên của các siêu đô thị ở châu Á có từ 8 triệu dân trở lên.
+ Châu Á có nhiều siêu đô thị từ 8 triệu dân trở lên :Bắc Kinh, Xơ-un, Thiên Tân, Thượng Hải, Tô-ki-ô, Ô-xa-ca-Cô-bê, Mum bai, Gia-cac-ta..

Em có nhận xét gì về sự phân bố của các Siêu đô thị trên thế giới?
* Trong những năm gần đây, số Siêu đô thị trên thế giới tăng nhanh, nhất là ở những nước phát triển.
Bài 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
1.QUẦN CƯ NÔNG THÔN VÀ QUẦN CƯ ĐÔ THỊ :
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa quây quần thành thôn, xóm, làng, bản,… thường phân tán gắn liền với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước. Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, nhà cửa quây quần thành phố xá, dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống nông thôn và lối sống đô thị có nhiều điểm khác biệt
2. ĐÔ THỊ HÓA, SIÊU ĐÔ THỊ:
a.Quá trình đô thị hóa:
- Đô thị xuất hiện sớm nhất vào thời cổ đại.
- Đô thị phát triển mạnh nhất vào thế kỉ XIX là lúc công nghiệp phát triển: Tỉ lệ dân số TG sống trong các đô thị thế kỉ XVIII là 5%-->2001 là 46%( tăng 9l).
- Gắn liền với quá trình phát triển thương nghiệp,TCN và CN.
b.Các siêu đô thị:
-Là các đô thị khổng lồ có số dân từ 8-10 triệu dân trở lên.
-Số siêu đô thị ngày càng tăng ở các nước đang phát triển, châu Á và Nam Mĩ.
Mum - bai
Tô-ki-ô
Thượng hải
Xơ-un
Pa-ri
Luân-đôn
Lốt An – giơ - let
New York – Hoa Kỳ
La – gôt ( Ni-giê-ri-a)
Cai-ro (Ai-cập)
Sự gia tăng tự phát của số dân trong các Đô thị và Siêu đô thị có ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế và xã hội của mỗi quốc gia?
Ảnh hưởng của Đô thị hóa
Tích Cực
Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động
Thay đổi sự phân bố dân cư và lao động
Thay đổi sự sinh, tử, hôn nhân ở các đô thị
Tiêu cực
Nông thôn mất đi một phần lớn nhân lực
Nạn thất nghiệp, nghèo nàn ở thành phố phát triển
Điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, môi trường bị ô nhiễm nặng, hiện tượng tiêu cực trong kinh tế xã hội
Bài 3: QUẦN CƯ. ĐÔ THỊ HÓA
1.QUẦN CƯ NÔNG THÔN VÀ QUẦN CƯ ĐÔ THỊ :
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa quây quần thành thôn, xóm, làng, bản,… thường phân tán gắn liền với đất canh tác, đồng cỏ, đất rừng hay mặt nước. Dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, nhà cửa quây quần thành phố xá, dân cư sống chủ yếu dựa vào sản xuất công nghiệp và dịch vụ.
- Lối sống nông thôn và lối sống đô thị có nhiều điểm khác biệt
2. ĐÔ THỊ HÓA, SIÊU ĐÔ THỊ:
a.Quá trình đô thị hóa:
- Đô thị xuất hiện sớm nhất vào thời cổ đại.
- Đô thị phát triển mạnh nhất vào thế kỉ XIX là lúc công nghiệp phát triển: Tỉ lệ dân số TG sống trong các đô thị thế kỉ XVIII là 5%-->2001 là 46%( tăng 9l).
- Gắn liền với quá trình phát triển thương nghiệp,TCN và CN.
b.Các siêu đô thị:
-Là các đô thị khổng lồ có số dân từ 8-10 triệu dân trở lên.
-Số siêu đô thị ngày càng tăng ở các nước đang phát triển, châu Á và Nam Mĩ.
- Các đô thị và siêu đô thị phát triển tự phát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng.
Nối ý cột A phù hợp với cột B
A
QUẦN CƯ
NÔNG THÔN
QUẦN CƯ
ĐÔ THỊ
B
Nhà cửa san sát
Dân cư thưa thớt
Sản xuất công ngiệp , dịch vụ
Mật độ dân số cao
Nhà cửa gắn với ruộng
vườn, sông ngước
Kể tên các đô thị xuất hiện đầu tiên trên thế giới ?
Ấn độ , Trung quốc , La mã, Ai cập, Hi lạp …
Siêu đô thị phát triển mạnh ở các nước có nền kinh tế như thế nào?
Siêu đô thị phát triển mạnh ở các nước có nền kinh tế đang phát triển
Quá trình phát triển tự phát của nhiều siêu đô thị và đô thị mới đã để lại những hậu quả gì ?
Quá trình phát triển tự phát của nhiều siêu đô thị và đô thị mới đã để lại những hậu quả cho môi trường , sức khỏe , giao thông …của người dân đô thị.
Quá trình phát triển đô thị gắn liền với sự phát triển của hoạt động kinh tế nào ?
Thương nghiệp , thủ công nghiệp và công nghiệp
Trò chơi“Ai nhanh hơn”: Chọn hình tìm kiến thức
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

. Làm bài ở vở bài tập
Chuẩn bị tiết thực hành :
Xem trước nội dung và yêu cầu bài thực hành
Ôn lại cách đọc tháp tuổi
Đọc trước :
- Lược đồ 4.4
- Tháp tuổi 4.2 và 4.3