CHƯƠNG VII.
MẮT. CÁC DỤNG CỤ QUANG
BÀI 28:
LĂNG KÍNH
I. Cấu tạo của lăng kính
Hãy nêu định nghĩa của lăng kính?
- Định nghĩa: Lăng kính là một khối chất trong suốt, đồng chất (thủy tinh, nhựa,...), thường có dạng lăng trụ tam giác.
I. Cấu tạo của lăng kính
- Các phần tử của lăng kính gồm: cạnh, đáy, hai mặt bên.
Đáy
Mặt bên
I. Cấu tạo của lăng kính
- Theo phương diện quang học, lăng kính đặc trưng bởi:
+ Góc chiết quang A.
+ Chiết suất n.
II. Đường truyền của tia sáng qua lăng kính
Tác dụng tán sắc ánh sáng trắng
Kết luận:
Ánh sáng trắng khi đi qua lăng kính bị phân tích thành chùm sáng nhiều màu khác nhau.
Thí nghiệm:
- Dụng cụ thí nghiệm:
+ Nguồn sáng với ánh sáng trắng
+ Lăng kính tiết diện tam giác đều
2. Đường truyền của tia sáng qua lăng kính
n >1
A
B
C
H
2- Đường truyền của tia sáng qua lăng kính
- Chiếu đến mặt bên của lăng kính một chùm sáng hẹp đơn sắc SI.
Tại I : tia khúc xạ lệch gần pháp tuyến, nghĩa là lệch về phía đáy của lăng kính.
Tại J : tia khúc xạ lệch xa pháp tuyến, nghĩa là cũng lệch về đáy và lăng kính
- Khi có tia ló ra khỏi lăng kính thì tia ló bao giờ cũng lệch về đáy lăng kính so với tia tới.
- Góc tạo bởi tia ló và tia tới gọi là góc lệch D của tia sáng khi truyền qua lăng kính.
III- Các công thức lăng kính
 
sini1 = nsinr1
sini2 = nsinr2
A = r1 + r2
D = i1 + i2 – A
III- Các công thức lăng kính
 
i1 = nr1
i2 = nr2
A = r1 + r2
D = (n – 1)A
IV- Công dụng của lăng kính
1- Máy quang phổ
Lăng kính là bộ phận chính của máy quang phổ.
- Máy quang phổ phân tích ánh sáng từ nguồn phát ra thành các thành phần đơn sắc, nhờ đó xác định được cấu tạo của nguồn sáng.
- Máy quang phổ có thể gồm một hoặc hai lăng kính.
1- Máy quang phổ
- Máy quang phổ được sử dụng trong phân tích lâm sàng, phòng thí nghiệm hóa học dầu mỏ, thí nghiệm hóa học và sinh học cũng như các phòng quản lý chất lượng như kiểm soát môi trường, kiểm soát nước, thực phẩm và nông nghiệp, kiểm soát chất lượng nghành công nghiệp đồ uống, y học…
2 - Lăng kính phản xạ toàn phần
Lăng kính phản xạ toàn phần là lăng kính thủy tinh có tiết diện thẳng là một tam giác vuông cân
Lăng kính phản xạ toàn phần được sử dụng để tạo ảnh thuận chiều (ống nhòm, máy ảnh, …)
2. Lăng kính phản xạ toàn phần