ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(ĐỘC TIỂU THANH KÍ)
- Nguyễn Du -
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(ĐỘC TIỂU THANH KÍ)
- Nguyễn Du -
I.TIỂU DẪN
1.Tiểu Thanh: (T.131)
2.Bài thơ “ Đọc Tiểu Thanh kí”
-Là bài thơ chữ Hán tiêu biểu cho tài năng nghệ thuật và tư tưởng nhân đạo của Nguyễn Du.
-Xuất xứ: trích trong "Thanh Hiên thi tập".
-Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật. 
讀小青記
西湖花苑盡成墟
獨吊窗前一紙書
脂粉有神憐死後
文章無命累焚餘
古今恨事天難問
風韻奇冤我自居
不知三百餘年後
天下何人泣素如
Độc Tiểu Thanh kí
Phiên âm
Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư,
Độc điếu song tiền nhất chỉ thư.
Chi phấn hữu thần liên tử hậu,
Văn chương vô mệnh lụy phần dư.
Cổ kim hận sự thiên nan vấn,
Phong vận kì oan ngã tự cư.
Bất tri tam bách dư niên hậu,
Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?
Dịch thơ
Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.
Son phấn có thần chôn vẫn hận,
Văn chương không mệnh đốt còn vương.
Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi,
Cái án phong lưu khách tự mang.
Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,
Người đời ai khóc Tố Như chăng?
(Vũ Tam Tập dịch)
II.ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1.Hai câu đề:
- Vườn hoa bên Tây Hồ >< Gò hoang
→Vẻ đẹp huy hoàng >< Vẻ đẹp hoang vu, cô quạnh
→Nt đối →Sự xót xa, thương cảm cho cái đẹp bị tàn phá, vùi dập, huỷ hoại phũ phàng.
- Độc điếu: một mình viếng thương
- Nhất chỉ thư: một tập sách, tập kí về cuộc đời Tiểu Thanh.
II.ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1.Hai câu đề:
Tiểu Thanh bị vùi lấp trong quên lãng nhưng nhà thơ đã nhớ và viếng nàng qua tập sách đọc trước cửa sổ→sự đồng cảm sâu sắc của tác giả đối với Tiểu Thanh.
2. Hai câu thực:
-Son phấn→ sắc đẹp.
-Văn chương→ tài năng
→Tất cả đều có hồn, có thần→Sự quý giá, vĩnh hằng của cái đẹp và tài năng con người.
→Gợi nhớ lại cuộc đời, số phận bi thương của Tiểu Thanh: tài hoa, nhan sắc hơn người nên bị đố kị, phải làm lẽ và bị đày ải đến chết vẫn không được buông tha.
Nỗi xót xa cho một kiếp tài hoa bạc mệnh.
3. Hai câu luận:
-Cổ kim hận sự: những mối hận xưa nay
-Thiên nan vấn: khó mà hỏi trời
→Sự bế tắc
-Từ số phận của Tiểu Thanh, T.g khái quát về quy luật nghiệt ngã “tài mệnh tương đố”, “hồng nhan bạc phận”, và tự thấy mình cũng là kẻ cùng hội cùng thuyền với Tiểu Thanh.
Niềm cảm thông đối với những kiếp hồng nhan, những người tài hoa bạc mệnh.
4. Hai câu kết:
-Tam bách dư niên hậu: ba trăm năm lẻ nữa→thời gian ước lệ.
-Tố Như: tên chữ, bút hiệu của Nguyễn Du→ tư cách một nhà thơ, một nghệ sĩ, một cái tôi cá nhân.
→Câu hỏi tu từ → Nỗi băn khoăn không biết ai là người trong mai hậu thấu hiểu, thương cảm Nguyễn Du như ông đã đồng cảm, khóc thương nàng Tiểu Thanh.
 Niềm khao khát tri âm của tác giả.
III.TỔNG KẾT
1.Nghệ thuật:
-Sử dụng phép đối tài tình và khả năng thống nhất những mặt đối lập trong hình ảnh, ngôn từ.
-Ngôn ngữ trữ tình đậm chất triết lí.
3.Ý nghĩa văn bản:
Niềm cảm thương mà Nguyễn Du dành cho Tiểu Thanh và tâm sự khao khát tri âm hướng về hậu thế; vẻ đẹp của chủ nghĩa nhân đạo Nguyễn Du.