MĨ THUẬT 7
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TPCL
TRƯỜNG THCS PHẠM HỮU LẦU
GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN KHỎE Năm Học: 2021-2022
Tuần: 2
Tiết: 2
Bài 8 : Thường Thức Mỹ Thuật
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU
CỦA MĨ THUẬT THỜI TRẦN
(1226 – 1400)
�I/ Ki?n tr�c
- Ki?n tr�c ph?t gi�o
- Ki?n tr�c cung dình
Em hãy cho biết
kiến trúc thời trần có mấy loại hình ?
1.Tháp Bình Sơn
* Tháp Bình Sơn thuộc địa phận thôn Bình Sơn, xã Tam Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Tháp Bình Sơn là một di sản của kiến trúc độc đáo thời Trần còn được bảo tồn nguyên vẹn đến ngày nay.
*  Tháp nằm cạnh chùa Vĩnh Khánh (chùa Then), cách Hà Nội khoảng 150km. Tháp cao gần 16m, được xây dựng vào đời Trần. Tháp có 11 tầng, mỗi tầng có mái nhô ra. Lòng tháp rỗng, bệ tháp hình vuông mỗi cạnh là 4,45m. Tháp được thu nhỏ dần đến đỉnh. Tầng trên cùng của tháp mỗi cạnh 1,55m.
* Tháp được xây bằng gạch nung già, màu đỏ sậm, rắn chắc như sành, bệ tháp được xây bằng gạch vồ.  Mặt ngoài ở các tầng tháp ốp gạch mịn mặt, màu vàng sậm, hoa văn trang trí và đường nét rất tinh xảo, hài hoà tạo thành khối kiến trúc hoàn hảo ở mọi góc độ. 
* Trải qua nhiều thế kỷ, tháp đã bị nghiêng lệch và sụt lở một số chỗ. Tháp đã được trùng tu năm 1972, kiến trúc vẫn được bảo tồn như nó vốn có.
1.Tháp Bình Sơn.
Em hãy cho biết Tháp Bình Sơn thuộc loại hình kiến trúc nào ?
Tháp Bình Sơn thuộc loại hình kiến trúc Phật giáo
Tháp Bình Sơn được xây dựng vào thời kỳ nào? Xây dựng ở đâu ?
Tháp được xây dựng vào đời nhà Trần.
Ở thôn Bình Sơn, xã Tam Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay.
Em hãy nêu đặc điểm hình dáng, họa tiết trang trí của Tháp Bình Sơn?
-Tháp có mặt bằng (đáy) vuông, càng lên cao càng nhỏ dần, bên trong lồng tháp rỗng.
- Ở bên ngoài tất cả các tầng của tháp điều được trang trí bằng hoa văn rất phong phú.
.
K?t lu?n
? Th�p Bình Son
- Thu?c ki?n tr�c Ph?t gi�o
- L� m?t cơng trình b?ng d?t nung cao hon 15m hi?n cịn 11 t?ng.
- Cĩ m?t b?ng l� hình vuơng, c�ng l�n cao thu nh? d?n, xung quanh trang trí hoa van phong ph�, ch?m kh?c cơng phu, kh�o l�o.
- L� ni?m t? h�o ki?n tr�c c? Vi?t Nam.
2.Khu lăng mộ An Sinh.
ĐỀN AN SINH

2.Khu lăng mộ An Sinh.
- Đền và lăng mộ nhà Trần thuộc xã An Sinh, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, nằm rải rác trong một khu đất rộng có bán kính 20 km để thờ "Bát Vị Hoàng Đế" thời Trần. Đây là một trong những công trình tưởng niệm có giá trị lớn trong lịch sử Việt Nam và đã được Bộ Văn hoá Thông tin công nhận là di tích lịch sử.
- Đền và lăng mộ nhà Trần được xây dựng thời nhà Trần, được trùng tu vào thời Hậu Lê và thời Nguyễn, quần thể di tích gồm một đền và 8 lăng mộ.
Trải qua thời gian và thăng trầm của lịch sử, khu vực này đã bị hư hỏng nặng.
- Ngày nay với ý thức và lòng tự hào dân tộc nên khu đền Sinh và các lăng mộ nhà Trần đang dần được quan tâm khôi phục đúng với tầm cỡ của nó để bảo tồn và phát huy một di sản văn hoá quý báu của dân tộc và góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau, tạo thành một khu di tích thu hút du khách bốn phương.
Khu đền Sinh thuộc thôn Nghĩa Hưng là nơi thờ chung 8 vị vua Nhà Trần và lăng mộ của Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông và Giản Định Đế. Lăng mộ Trần Anh Tông ở khu trại Lốc, lăng Trần Minh Tông ở khu Khe Gạch, lăng Trần Hiến Tông ở khu Ao Bèo, lăng Trần Dụ Tông ở khu Đống Tròn, lăng Trần Nghệ Tông ở khu Khe Nghệ.
- Ngoài việc xây dựng điện miếu ở mỗi lăng làm nơi thờ cúng, triều đình còn cho xây dựng ở khu đền Sinh nhiều toà điện miếu lớn để làm nơi tế lễ bái yết và cắt cử các quan về trông coi cẩn thận. Toàn bộ khu vực này trở thành thánh địa tôn nghiêm qua các triều Trần, Lê, Nguyễn
Em hãy cho biết Khu lăng mộ An Sinh thuộc loại hình kiến trúc nào ?
Khu lăng mộ An Sinh thuộc loại hình kiến trúc cung đình.
( Vì đây là nơi chôn cất, thờ cúng các vị vua nhà Trần )
* Đây là khu lăng mộ lớn nhất của các vua Trần, được xây ở sát chân núi thuộc Đông Triều, Quảng Ninh ngày nay. Tuy cách xa nhau nhưng điều quy tụ về một hướng là đền An Sinh. Ở đây ngoài các điện miếu ở mỗi lăng, triều đình còn cho xây dựng ở xung quanh khu đền Sinh nhiều toà điện miếu lớn để làm nơi tế lễ, thờ cúng hằng năm
Em hãy nêu đặc điểm Khu lăng mộ An Sinh?
Mô hình nhà chôn theo mộ
* Thời Trần rất chú ý đến địa điểm khi xây dựng lăng tẩm (phải chọn được những nơi thông thoáng, rộng rãi phù hợp với thuyết phong thuỷ và không khí tôn nghiêm, biệt lập với bên ngoài).
* Xung quanh các lăng được trang trí những pho tượng thường gắn vào các bậc thềm hoặc cảnh đang đứng chầu để thờ cúng người đã mất.
Kết luận
Khu lăng mộ An Sinh
- Thuộc kiến trúc cung đình là nơi chôn cất, thờ cúng các vị vua nhà Trần.
- Là khu lăng mộ lớn xây dựng ở chân núi quy tụ về khu đền An Sinh.
II/ Điêu khắc
1.Tượng Hổ ở lăng Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ (1194-1264) quê ở thôn Lưu Xá, xã Canh Tân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.
Là một nhà chính trị ( Thái sư) đóng vai trò quan trọng trong các sự kiện lật đổ nhà Lý lập nên nhà Trần, giúp vua Trần Thái Tông điều chỉnh mọi việc làm cho nước Đại Việt được cường thịnh.
Em có biết Trần Thủ Độ là ai ?
Tượng Hổ ở lăng Trần Thủ Độ với kích thước gần như thật,dài 1m43, cao 0,75m, rộng 0,64m .
Hình khối đơn giản, dứt khoát, cấu trúc chặt chẽ. Nghệ nhân xưa đã diễn tả được vẻ oai phong lẫm liệt của vị Chúa Sơn Lâm, góp phần làm tăng thêm vẻ uy nghi của lăng Thái sư Trần Thủ Độ
Em hãy nêu vài nét về Tượng Hổ ở lăng Trần Thủ Độ?
2.Chạm khắc gỗ ở chùa Thái Lạc

+ Chựa du?c xõy d?ng v�o th?i Tr?n ? Hung Yờn.
Hi?n nay chựa b? hu h?ng khỏ n?ng di tớch cũn l?i ch? y?u l� cỏc b?c ch?m kh?c g?.
Chùa Thái Lạc được xây dựng vào thời nào? Ở đâu ?
Cảnh Dâng hoa -Tấu nhạc (Chùa Thái Lạc)
Tiên nữ đầu ngu?i mình chim đang dâng hoa
Vũ nữ Dâng hoa (Chùa Thái Lạc)
Qua quan s�t, em hãy nhận x�t về nội dung chủ yếu trên các bức chạm khắc ở chùa Thái Lạc ?
Nội dung diễn tả chủ yếu các bửực chạm khắc gỗ là cảnh dâng hoa, tấu nhạc với những nhân vật trung tâm là vũ nữ, nhạc công hay con chim thần thoại (nửa trên là ngưu?i, nửa du?i là hình chim).
Bố cục của các bức chạm khắc cơ bản giống nhau. Các hình đửợc sắp xếp cân đối nhửưng không đơn điệu, buồn tẻ. Do các lỗ đục nông, sâu khác nhau về cách tạo khối tròn mịn của hình tưửợng tạo nên sự êm đềm, yên tĩnh với không gian vừa thực vừa ảo của chùa.
Kết luận
- Nội dung diễn tả chủ yếu là cảnh dâng hoa, tấu nhạc với nhân vật trung tâm là vũ nữ, nhạc công hay con chim thần thoại (nửa trên là người, nửa dưới là hình chim)....
- Các hình được sắp xếp cân đối nhưng không đơn điệu, buồn tẻ.
- Các đường nét tròn, mịn đã tạo sự êm đềm, yên tĩnh phù hợp với không gian vừa thực vừa hư của những cảnh chùa.
Câu hỏi củng cố
* KIEÁN TRUÙC THÔØI TRAÀN COÙ MAÁY LOAÏI HÌNH? KEÅ TEÂN?
* NEÂU VAØI NEÙT VEÀÂ THAÙP BÌNH SÔN?
* NEÂU VAØI NEÙT VEÀ KHU LAÊNG MOÄ AN SINH?
* HÌNH AÛNH GÌ ÑÖÔÏC DUØNG ÑEÅ CHAÏM KHAÉC VAØ TRANG TRÍ ?
XEM LẠI BÀI
CHUẨN BỊ BÀI 2 :
VẼ THEO MẪU _CÁI CỐC VÀ QUẢ (Vẽ bằng bút chì đen).
CHUẨN BỊ DỤNG CỤ HỌC TẬP: giấy vẽ, viết chì, gôm (tẩy),….
DẶN DÒ