Giáo viên thực hiện: Lê Thị Như Tuyết
Trường Trung học cơ sở Tân Long
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Chợ hoa ngày tết
Đón giao thừa
Du xuân
Lễ hội mùa xuân
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả :
- Vũ Bằng (1913 – 1984)
- Nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động cách mạng.
- Sở trường về truyện ngắn, tùy bút, bút ký.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm viết trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, tác giả sống trong vùng kiểm soát của Mỹ Ngụy, xa cách quê hương đất Bắc.
- Bài này trích từ tùy bút Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt của tập tùy bút – bút kí Thương nhớ mười hai.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
- Bố cục văn bản:
+ Đoạn 1: Từ đầu đến ... mê luyến mùa xuân
=> Tình cảm con người đối với mùa xuân

+ Đoạn 2: Tiếp đến... mở hội liên hoan
=> Cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân ở đất Bắc

+ Đoạn 3: Phần còn lại
=> Cảnh sắc của đất trời mùa xuân sau rằm tháng giêng ở miền Bắc
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Tình cảm của con người với mùa xuân:
+ Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân.
+Tháng giêng là tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết
+ Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng ... mê luyến mùa xuân.
Qua những câu văn trên gợi cho em suy nghĩ gì?
-> Khẳng định tình cảm mê luyến mùa xuân là tình cảm sẵn có và luôn thường trực ở mỗi người.
Khi nói về Mùa Xuân, tác giả đã khẳng định như thế nào?
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
1. Tình cảm của con người với mùa xuân:
Nghệ thuật: điệp ngữ
- Giọng văn: nhẹ nhàng, say đắm.
⇒ Tình yêu mùa xuân là điều hiển nhiên, luôn tồn tại trong sâu thẳm trái tim mỗi người, đấy là một quy luật.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội:
“Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước, nhưng yêu nhất mùa xuân không phải là vì thế”.
Câu văn được tác giả biểu cảm bằng cách nào? Nêu biện pháp nghệ thuật? Tác dụng?
Biểu cảm trực tiếp
“Tôi yêu”: điệp ngữ -> ta thấy được cảm xúc đang dâng trào của tác giả.
... mưa riêu riêu, gió lành lạnh.
Quan sát những hình ảnh sau:
... mưa riêu riêu, gió lành lạnh.
... mưa riêu riêu, gió lành lạnh.
Có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh
có tiếng trống chèo vọng từ xa
có câu hát huê tình của cô gái xinh đẹp
Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội - là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng...
Nhang trầm, đèn nến, và nhất là bầu không khí gia đình đoàn tụ êm đềm, trên kính dưới nhường, trước những bàn thờ Phật, bàn thờ Thánh, bàn thờ tổ tiên làm cho lòng anh ấm lạ ấm lùng, tuy miệng chẳng nói ra nhưng trong lòng thì cảm như có không biết bao nhiêu là hoa mới nở, bướm ra ràng mở hội liên hoan.
Mùa xuân của tôi- mùa xuân Bắc Việt- mùa xuân của Hà Nội có đặc trưng gì qua ngòi bút của Vũ Bằng?
Thời tiết:
Mưa riêu riêu, gió lành lạnh...
- Âm thanh:
+ Tiếng nhạn kêu trong đêm.
+ Tiếng trống vọng chèo từ xa.
+ Câu hát huê tình của cô gái đẹp.
- Khung cảnh gia đình:
Bàn thờ, đèn nến, nhang trầm và tình cảm gia đình yêu thương, gắn bó.
Nghệ thuật:
Điệp từ, liệt kê, so sánh
-> Bằng sự quan sát tinh tế, tác giả đã gợi tả được thời tiết và khí hậu đặc trưng của mùa xuân đất Bắc
=> Một bức tranh xuân sống động, tươi vui, lung linh thơ mộng
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội:
Bằng biện pháp miêu tả, so sánh đặc sắc; giọng điệu sôi nổi, tha thiết, tác giả cho ta thấy bức tranh mùa xuân đẹp, sức sống tràn ngập khắp đất trời, ấm áp, nồng nàn, đầy tình yêu thương; thể hiện nét đặc trưng của mùa xuân miền Bắc.
 Cảm xúc say sưa, mê đắm trước mùa xuân.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
3. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc sau ngày rằm tháng giêng:
Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến. Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng, Tết hết mà chưa hết hẳn, đào hơi phai nhưng nhuỵ vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu giêng, nhưng trái lại, lại nức một mùi hương man mác.
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ. Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ra ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa. Trên giàn hoa lý, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa. Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột.
Ấy là lúc thịt mỡ dưa hành đã hết, người ta bắt đầu trở về bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn điểm những lá tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh ăn mát như quạt vào lòng. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng” và các trò vui ngày Tết cũng tạm thời kết thúc để nhường chỗ cho cuộc sống êm đềm thường nhật.
* Cảnh sắc thiên nhiên:
- “Đào hơi phai, nhụy vẫn còn phong”.
- “Cỏ xanh mướt nhưng nức mùi hương man mác”.
- “Mưa xuân thay thế mưa phùn”.
- “Nền trời xanh tươi, sáng hồng hồng”.
* Sinh hoạt của con người:
- Bữa cơm giản dị.
- Các trò chơi dân gian cũng tạm thời kết thúc
- Cánh màn điều đã hạ.
- Con người trở lại nhịp sống thường nhật, êm đềm.
* Cảnh sắc thiên nhiên:
- “Đào hơi phai, nhụy vẫn còn phong”.
- “Cỏ xanh mướt nhưng nức mùi hương man mác”.
- “Mưa xuân thay thế mưa phùn”.
- “Nền trời xanh tươi, sáng hồng hồng”.
* Sinh hoạt của con người:
- Bữa cơm giản dị.
- Các trò chơi dân gian cũng tạm thời kết thúc
- Cánh màn điều đã hạ.
- Con người trở lại nhịp sống thường nhật, êm đềm.
Nghệ thuật:
Hình ảnh chọn lọc, sử dụng nhiều tính từ, từ láy, so sánh.
⇒ Mùa xuân vẫn mang vẻ đẹp tươi sáng, tràn trề sức sống con người đã trở về với cuộc sống thường ngày.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
3. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc sau ngày rằm tháng giêng:
Nghệ thuật so sánh đặc sắc, hiệu quả  nổi bật sự thay đổi, chuyển biến của màu sắc, không khí đất trời.
Sự cảm nhận, đặc biệt tinh tế, nhạy cảm sự gắn bó, am hiểu, tình yêu thiên nhiên; trân trọng, biết tận hưởng vẻ đẹp cuộc sống.
- Con người trở về với cuộc sống êm đềm, thường nhật.
  Tình yêu cụ thể, dạt dào, tinh tế, sâu sắc và bền bỉ.

 
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
I. Tìm hiểu chung
II. Tìm hiểu văn bản
III. Tổng kết:
Nghệ thuật:
Giọng điệu sôi nổi, tha thiết nhớ thương, miêu tả đặc sắc, so sánh hiệu quả.
MÙA XUÂN CỦA TÔI
Vũ Bằng
III. Tổng kết:
Nghệ thuật:
Giọng điệu sôi nổi, tha thiết nhớ thương, miêu tả đặc sắc, so sánh hiệu quả.
Ý nghĩa văn bản:
Văn bản đem đến cho người đọc cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của con người xa quê.
Văn bản thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa con người với quê hương, xứ sở – một biểu hiện cụ thể của tình yêu đất nước.