Tiết 31: BÀI 29: BỆNH VÀ TẬT DI TRUYỀN Ở NGƯỜI
I. Một vài bệnh di truyền ở người
Đột biến gen, đột biến NST
Tác nhân vật lí và hóa học
Ô nhiễm môi trường.
Rối loạn quá trình trao đổi chất
Bệnh và tật di truyền
Bệnh di truyền là các bệnh rối loạn sinh lí bẩm sinh
Thế nào là bệnh di truyền?
Bệnh Đao
Bệnh Tơcnơ
Bệnh
bạch tạng
Bệnh câm điếc bẩm sinh
Kể tên một vài bệnh di truyền ở người mà em biết?
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
- Nguyên nhân:
Bệnh nhân có 3 NTS 21 (Đột biến thể tam nhiễm)
Nữ bệnh Đao
Nam bệnh Đao
Bộ NST của nam giới bình thường
Bộ NST bệnh nhân Đao
Bố hoặc mẹ
n
n
n + 1
2n
2n
n - 1
2n + 1
NST 21
NST 21
Bệnh Đao
Rối loạn giảm phân ở cặp NST 21
Mẹ hoặc bố
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
- Nguyên nhân:
Bệnh nhân có 3 NTS 21 (Đột biến thể tam nhiễm)
- Biểu hiện:
Người bé, lùn, cổ rụt, má phệ, miệng hơi há, lưỡi hơi thè ra, mắt hơi sâu và một mí, ngón tay ngắn. Về sinh lý bị si đần bẩm sinh, không có con.
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
BỆNH NHÂN TỚCNƠ (OX)
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
- Nguyên nhân:
Bệnh nhân có 3 NTS 21 (Đột biến thể tam nhiễm)
- Biểu hiện:
Người bé, lùn, cổ rụt, má phệ, miệng hơi há, lưỡi hơi thè ra, mắt hơi sâu và một mí, ngón tay ngắn. Về sinh lý bị si đần bẩm sinh, không có con.
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
- Nguyên nhân:
Bệnh nhân có 1 NTS giới tính X (Đột biến thể một nhiễm)
- Biểu hiện:
Bệnh nhân là nữ, người lùn, cổ ngắn. Chỉ có 2% sống đến tuổi trưởng thành nhưng tuyến vú không phát triển, bị mất trí và không có con.
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
3. Bệnh bạch tạng và bệnh câm điếc bẩm sinh
a. Bệnh bạch tạng
Nữ bạch tạng
Nam bạch tạng
Một em bé da đen bị bạch tạng
Mắt người bạch tạng toàn phần
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ NGƯỜI BẠCH TẠNG
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
3. Bệnh bạch tạng và bệnh câm điếc bẩm sinh
a. Bệnh bạch tạng
- Nguyên nhân:
Do đột biến gen lặn gây ra
- Biểu hiện:
Bệnh nhân có da và tóc màu trắng, mắt màu hồng.
- Bệnh bạch tang là bệnh gây ra bởi khiếm khuyết gen di truyền. Gen lặn đồng hợp tử khiến cơ thể bị rối loạn quá trình tổng hợp sắc tố Melanin. Trong đó, Melanin là chất ngăn cản tia cực tím xâm hại da, đồng thời quy định nên màu sắc của da, tóc, … Bệnh lý bạch tạng khiến da người bệnh giảm hoặc mất hẳn sắc tố. Dẫn đến lông tóc bạc trắng, màu mắt cũng bị nhạt màu.
- Bạch tạng có thể xuất hiện ở cả người và cả các động vật có xương sống khác như: Cá sấu bạch tạng; Nai bạch tạng; Công bạch tạng; Cá voi bạch tạng
- Bệnh bạch tạng là bệnh bẩm sinh, có các biểu hiện bệnh từ khi trẻ sinh ra. Những khác biệt về ngoại hình có thể khiến cho người bệnh cảm thấy bị cô lập hoặc bị phân biệt đối xử. Không chỉ vậy, người bạch tạng còn có nguy cơ cao bị ung thư da bởi họ rất nhạy cảm với ánh nắng.
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
3. Bệnh bạch tạng và bệnh câm điếc bẩm sinh
a. Bệnh bạch tạng
- Nguyên nhân:
Do đột biến gen lặn gây ra
- Biểu hiện:
Bệnh nhân có da và tóc màu trắng, mắt màu hồng.
b. Bệnh câm điếc bẩm sinh
- Nguyên nhân:
Do đột biến gen lặn gây ra
- Biểu hiện:
Trẻ mới sinh ra bị câm, điếc (không có khả năng nghe và nói)
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
3. Bệnh bạch tạng và bệnh câm điếc bẩm sinh
II. Một số tật di truyền ở người
Tật khe hở môi - hàm
Bàn tay mất một số ngón
Bàn chân mất ngón và dính ngón
Bàn tay nhiều ngón
Tật di truyền là gì?
Tật di truyền là các khiếm khuyết về hình thái bẩm sinh.
Tật di truyền có thể thuộc loại đột biến nào? Nêu các dị tật của người?
Bàn chân có nhiều ngón
Đột biến NST
Đột biến gen trội
Khe hở môi hàm
Bàn tay mất một số ngón
Bàn chân mất ngón
Bàn tay nhiều ngón
Xương chi ngắn
Tật di truyền
I. Một vài bệnh di truyền ở người
1. Bệnh đao
2. Bệnh Tớcnơ (OX)
3. Bệnh bạch tạng và bệnh câm điếc bẩm sinh
II. Một số tật di truyền ở người
- Nguyên nhân:
Do đột biến NST hoặc do đột biến gen trội gây ra
- Các tật di truyền:
Khe hở môi hàm; Bàn tay, bàn chân mất một số ngón, nhiều ngón, dính ngón.....
III. Các biện pháp hạn chế phát sinh bệnh và tật di truyền
1. Các bệnh và tật di truyền ở người phát sinh do nguyên nhân nào?
2. Đề xuất các biện pháp hạn chế sự phát sinh các bệnh tật di truyền?
Kết hôn gần, kết hôn giữa những người mang gen gây bệnh, tật.
Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gen gây các tật bệnh DT, các cặp vợ chồng này không nên sinh con.
Chiến tranh.
Ô nhiễm môi trường.
Các loại thuốc hóa học.
Đấu tranh
Sử dụng đúng quy cách.
Nguyên nhân
Biện pháp
Máy bay Mĩ rải chất độc màu da cam ở Việt Nam
Đám mây hình nấm do quả bom nguyên tử ném xuống Nagasaki, Nhật Bản vào năm 1945.
Khói từ các nhà máy
Ô nhiễm nguồn nước
Sử dụng thuốc trừ sâu.
I. Một vài bệnh di truyền ở người
II. Một số tật di truyền ở người
- Đấu tranh chống sản xuất, thử, sử dụng vú khí hạt nhân, vũ khí hóa học, các hành vi gây ô nhiễm môi trường
III. Các biện pháp hạn chế phát sinh bệnh và tật di truyền
- Sử dụng đúng cách các loại thuốc trừ sâu, diệt cỏ, thuốc chữa bệnh
- Hạn chế kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gen gây các tật bệnh di truyền hoặc các cặp vợ chồng này không nên sinh con.
Liên hệ thực tiễn vấn đề bảo vệ môi trường
Tuyên truyền
Trồng cây xanh
H�y khoanh trịn c�u tr? l?i d�ng nh?t trong c�c c�u sau
Câu 1. Câu dưới đây có nội dung đúng là:
A. Bệnh Đao chỉ xảy ra ở trẻ nam.
B. Bệnh Đao chỉ xảy ra ở trẻ nữ.
C. Bệnh Đao có thể xảy ra ở cả nam và nữ.
D. Bệnh Đao chỉ có ở người lớn.
Câu 2. Bệnh Đao là kết quả của:
A. Đột biến đa bội thể.
B. Đột biến dị bội thể.
C. Đột biến về cấu trúc nhiễm sắc thể.
D. Đột biến gen.
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài
Đọc mục : “Em có biết”
Đọc trước bài 30: Kẻ bảng 30.1 và 30.2 vào vở
Hãy tìm hiểu tình hình ô nhiễm môi trường ở địa phương em