Thêm trạng ngữ cho câu
I/ Đặc điểm của trạng ngữ
1. Về ý nghĩa
Xác định những cụm từ bổ sung ý nghĩa cho câu về thời gian, nơi chốn trong đoạn trích sau:
Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang. Tre ăn ở với người, đời đời , kiếp kiếp.
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “văn minh”, “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn còn phải vất vả mãi với người. Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
Dưới bóng tre xanh
đã từ lâu đời
đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
Bổ sung thông tin về nơi chốn
bổ sung thông tin về thời gian
I. ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
Xác định trạng ngữ trong các câu sau:
1) Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập .
2) Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt.
3) Sẽ sàng, chị Dậu ngồi xuống phản.
4) Bằng chiếc xe đạp cũ, tôi chăm chỉ nhanh đến trường.
Các trạng ngữ vừa tìm được bổ sung nội dung gì cho câu?
Vì mải chơi
2) Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt.
Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ
3) Sẽ sàng, chị Dậu ngồi xuống phản.
Sẽ sàng
4) Bằng chiếc xe đạp cũ, tôi chăm chỉ nhanh đến trường.

bổ sung thông tin về mục đích
Bổ sung thông tin về nguyên nhân
bổ sung thông tin về cách thức
Bằng chiếc xe đạp cũ
1) Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập .
bổ sung cho câu về ý nghĩa phương tiện
 Về ý nghĩa: Trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích nguyên nhân, phương tiện, cách thức cho nòng cốt câu
Về ý nghĩa
NƠI CHỐN
MỤC ĐÍCH
CÁCH THỨC
THỜI GIAN
NGUYÊN NHÂN
PHƯƠNG TIỆN
I/ Đặc điểm của trạng ngữ
2. Về vị trí
Xác định vị trí trạng ngữ trong các câu sau:
a) “ Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang. 
b)Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp… 
c)Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.” 
đầu câu
cuối câu
giữa câu

Hãy nhận xét về vị trí của các trạng ngữ trong câu.
Vị trí
ĐỨNG ĐẦU
ĐỨNG GIỮA
ĐỨNG CUỐI
Hãy chuyển vị trí của trạng ngữ trong các sau?
a) Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
Người dân cày Việt Nam, dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
Người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời
b) Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp…
Đời đời, kiếp kiếp tre ăn ở với người
Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người
c) Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
Từ nghìn đời nay, cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc
Cối xay tre nặng nề quay xay nắm thóc từ nghìn đời nay
Bài tập nhanh
Thêm các loại trạng ngữ cho câu sau:
Lúa chết rất nhiều.
Gợi ý:
Ngoài đồng
Năm nay
Vì rét
Năm nay, ngoài đồng, lúa chết rất nhiều, vì rét
lúa chết rất nhiều
Lưu ý: Thêm trạng ngữ cho câu là một cách mở rộng câu, làm nội dung câu phong phú hơn
Theo em, ta có thể nhận biết trạng ngữ khi nói và viết bằng cách nào?
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có quãng nghỉ khi nói hoặc dấu phẩy khi viết.
Trạng ngữ
VỀ Ý NGHĨA
VỀ HÌNH THỨC
Trạng ngữ được thêm vào câu để xác định:
-Thời gian
-Nơi chốn
-Nguyên nhân
-Mục đích
- Phương tiện
-Cách thức
Diễn ra sự việc nêu trong câu
Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu hay giữa câu
Giữa TN với CN và VN thường có 1 quãng nghỉ khi nói hoặc 1 dấu phẩy khi viết.
BÀI TẬP NHANH
Trong 2 cặp câu sau , câu nào có trạng ngữ , câu nào không có trạng ngữ? Tại sao?
a, Tôi đi học hôm nay.
b, Hôm nay, tôi đi học.
a, Lớp 7a6 vào học lúc hai giờ.
b, Hai giờ, lớp 7a6 vào học
a, Tôi đi học hôm nay.
b, Hôm nay, tôi đi học.
a, Tôi đi học hôm nay.
b, Hôm nay, tôi đi học.
Trạng ngữ “Hôm nay” chỉ thời gian
“Hôm nay” là phụ ngữ cho động từ đi học.
a, Lớp 7a6 vào học lúc hai giờ.
b, Hai giờ, lớp 7a6 vào học .
a, Lớp 7a 6 vào học lúc hai giờ
b, Hai giờ, lớp 7a 6 vào học .
Trạng ngữ “Hai giờ” chỉ thời gian
“Hai giờ” là bổ ngữ cho động từ “học”
II/ Luyện tập
II. Luyện tập
1. Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ. Trong những câu còn lại cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
a) Mùa xuân của tôi- mùa xuân của Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội- là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh.
Cụm từ mùa xuân làm chủ ngữ và vị ngữ trong câu
b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
Cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ trong câu
c) Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân
Cụm từ mùa xuân làm phụ ngữ trong cụm động từ
d) Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kì diệu.
Cụm từ mùa xuân là câu đặc biệt
Bài tập 1:
Bài tập 2:
? Tìm trạng ngữ trong bài tập 2
(SGK Trang40)
và phân loại trạng ngữ vừa tìm được?
ĐÁP ÁN: …, như báo trước về một thức quà thanh nhã và tinh khiết

…, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi
Trong cái vỏ xanh kia
Dưới ánh nắng,
với khả năng thích ứng với hoàn cảnh lịch sử như chúng ta nói trên đây
T/N chỉ cách thức
T/N chỉ thời gian
T/N chỉ địa điểm
T/N chỉ nơi chốn
T/N chỉ cách thức
- Học bài, nắm ghi nhớ ( SGK/39 )
- Làm hoàn thiện bài tập vận dụng.
Chuẩn bị bài “ Thêm trạng ngữ cho câu”
+ Công dụng của trạng ngữ là gì?
+ Việc tách trạng ngữ thành câu riêng có tác dụng gì?
+ Ví dụ minh họa cho từng công dụng?
Hướng dẫn tự học