T
MÔN: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP

NGÀY TẾT QUÊ EM


GV: Đặng Thị Lành
NGUỒN GỐC TẾT NGUYÊN ĐÁN
Nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ thời Ngũ đế, Tam Vương. Tam Vương chọn tháng Giêng (tháng Dần) làm tháng Tết.
Trải qua nhiều đời vua khác nhau, tháng Tết có sự thay đổi. Song đến đời Hán Vũ Đế (140 TCN), tháng Tết đặt vào tháng Dần.
Ở Việt Nam, Tết Nguyên Đán hay Tết Cả là lễ hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất, từ Nam Quan đến Cà Mau và cả vùng hải đảo, tưng bừng và nhộn nhịp nhất của dân tộc. Từ những thế kỷ xa xưa thời Lý, Trần, Lê, ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách trang trọng.
Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, mà phần "lễ" cũng như phần "hội" đều rất phong phú cả nội dung cũng như hình thức, mang một giá trị nhân văn sâu sắc và đậm đà.
Nguyên : Bắt đầu
Đán : Buổi ban mai
Tết cũng là dịp để gia đình, họ hàng, làng xóm, người thân xa gần sum họp, đoàn tụ, thăm hỏi, cầu chúc nhau và tưởng nhớ tri ơn ông bà, tổ tiên.
Về ý nghĩa nhân sinh của Tết Nguyên Đán, trước hết đó là Tết của gia đình, Tết của mọi nhà. Người Việt Nam có tục hằng năm mỗi khi Tết đến, dù làm bất cứ nghề gì, ở bất cứ nơi đâu, kể cả những người xa xứ, vẫn mong được trở về sum họp dưới mái ấm gia đình trong 3 ngày Tết .
Tết Nguyên Đán
Khởi điểm của năm mới
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
“Tìm hiểu phong tục ngày tết quê em”
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
Hoạt động 1:
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
1. Tiễn ông táo về chầu trời: Cứ đến ngày 23 tháng Chạp, các gia đình Việt Nam sẽ dọn dẹp sạch sẽ nhà bếp để cúng ông Công, ông Táo. Lễ cúng truyền thống phải có cá vàng để tiễn ông về trời, mong ông sẽ báo cáo với Ngọc Hoàng những điều tốt vì theo quan niệm dân gian đây là ngày mà Ngọc Hoàng sẽ trách phạt hay thưởng gia chủ dựa trên những gì mà ông Táo báo cáo
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
2. Dọn dẹp nhà cửa : Công việc dọn dẹp ngày Tết có ý nghĩa là để chuẩn bị “tiễn năm cũ, đón năm mới”. Trong ngày này, tất cả đồ đạc trong nhà sẽ được đem ra chùi rửa thật sạch sẽ, chén bát mới sẽ được chuẩn bị sẵn cho mâm cỗ ngày tết, các vật dụng trưng bày cũng được đem ra bày biện trang hoàng cho nhà cửa trông mới mẻ hơn.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
3. Đi chợ tết: Người xưa đi chợ Tết chủ yếu là để mua lá dong, mua thịt, mua hành gói bánh chưng. Người Việt còn có thú chơi hoa và bày mâm ngũ quả ngày Tết.Các loài hoa ưa chuộng không thể thiếu ngày Tết đó là hoa đào, hoa mai, hoa hải đường, lay ơn, thược dược,… Mâm ngũ quả thì tùy thuộc vào vùng miền mà có các loại quả khác nhau. Tất cả đều mang ý nghĩa: vạn sự như ý, an khang thịnh vượng, phúc lộc tràn đầy,… .
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
4. Xin chữ: Khi đi chợ Tết, người ta cũng không quên qua cổng chợ xin chữ thầy đồ, có thể là câu đối hoặc một chữ duy nhất. Người xưa thường xin chữ về thờ với mong muốn con cháu được học con chữ mà thành người. Chữ được yêu thích nhất thường là chữ Tâm, Phúc, Đức, An, Lộc,…
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
5. Thăm mộ tổ tiên  
Trước Tết, con cháu trong gia tộc sẽ tranh thủ tề tựu đông đủ, cùng nhau đi thăm và quét dọn mồ mã tổ tiên. Mỗi gia đình đều đem theo hương đèn, hoa quả để cúng, mời vong linh tổ tiên về ăn Tết với con cháu, cùng nhau ôn lại những kỉ niệm của năm cũ, ước mong những điều tốt lành cho năm mới sắp đến.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
6. Gói bánh chưng, bánh tét: Bánh chưng là một phong tục có từ nền văn minh lúa nếp đời vua Hùng Vương thứ 18. Ngày nay, vào tầm 28 – 29 Tết, các gia đình Việt Nam thường tụ tập gói bánh chưng, bánh tét để làm quà biếu Tết hoặc để thưởng thức trong gia đình. Phải là người có bàn tay vô cùng khéo léo mới có thể gói bánh thật đẹp và thật chặt, nếu không bánh sẽ nứt và thấm nước, gây nhão bánh
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
7 – Cúng giao thừa
Cúng giao thừa thường phải làm hai lễ, một lễ cúng trong nhà và một lễ cúng ngoài trời. Sở dĩ người Việt Nam làm lễ cúng giao thừa vì niềm tin rằng: Một năm bắt đầu, ắt phải có kết thúc. Ý nghĩa của buổi lễ cũng là: bỏ hết đi những ân oán năm cũ, nghinh đón năm mới đến với tài lộc và những điều tốt đẹp.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
8 – Hái lộc
Sau khi cúng giao thừa, người dân Việt Nam sẽ chọn giờ tốt để xuất hành và đi hái lộc, với mong ước một năm mới luôn may mắn và viên mãn, rước lộc về nhà.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
9 – Đi lễ chùa đầu năm
Đi lễ chùa đầu năm không đơn giản để ước nguyện mà đó còn là thời gian để mọi người tìm về với chốn tâm linh sau những ngày tháng vất vả mưu sinh, mong tìm được sự bình an, gạt bỏ đi những muộn phiền, lo âu của năm cũ.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
10 – Xông đất
Người Việt quan niệm rằng, người xông đất sẽ quyết định cả một năm vui vẻ, phát đạt hay không may mắn của mình. Vì thế, họ thường mời những người có vận may, có tuổi hợp với chủ nhà đến xông đất. Người xông đất phải ăn mặc chỉnh tề, sau đó phải đi hết một vòng quanh nhà với hi vọng may mắn sẽ luôn tràn ngập khắp nhà gia chủ.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
11 – Chúc Tết: Có thể nói, chúc tết là nét văn hóa vô cùng độc đáo và không thể thiếu trong ngày Tết. Khi đi chúc tết, ai nấy đều mặc đồ đẹp, thường là chọn màu đỏ mang ý nghĩa may mắn, và mang theo quà cáp để mừng cho gia chủ. Văn hóa ngày Tết của người Việt còn có câu: “Mồng một lễ cha, mồng hai lễ mẹ, mồng ba lễ thầy”. Cha tượng trưng cho bên nội, mẹ là bên ngoại, còn thầy đại diện cho những người đã giúp cho ta hiểu biết.
Chủ đề: NGÀY TẾT QUÊ EM
12 – Mừng tuổi: Ngày Tết, người Việt Nam có phong tục lì xì cho trẻ em với mong ước các em vui vẻ, hạnh phúc và chăm ngoan học giỏi. Phong bao lì xì màu đỏ cũng tượng trưng cho sự may mắn, phúc lộc an khang. Trong văn hóa Trung Hoa, ai chưa lập gia đình sẽ vẫn được coi là trẻ em và được phép nhận phong bao lì xì.


Trò chơi
“ Thử tài”
Luật chơi:
HS suy nghĩ trong vòng 10 giây và chọn một đáp án đúng nhất cho mỗi câu hỏi..
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Bánh chưng
D. Bánh cốm
B. Bánh đa
Câu 1: Loại bánh nào không thể thiếu trong dịp tết cổ truyền?
A. Bánh dẻo
C. BÁNH CHƯNG
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Lá riềng
D. Lá dong
B. Lá môn
Câu 2: Người ta thường dùng lá gì để gói bánh chưng?
A. Lá bàng
D. Lá dong
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Tân Mão
B. Đinh Dậu
Câu 3: Năm mới năm 2022 là năm con gì ?
A. Nhâm Dần
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
Câu 4: Khoảng khắc chuyển từ năm cũ bước sang
năm mới gọi là gì ?
Giao thừa
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
D. Người đến chơi
B. Người xông hơi
C. Người xông đất
Câu 5: Sau phút giao thừa, năm cũ đã chuyển giao sang năm
mới người đầu tiên bước chân vào nhà gọi là gì ?
A. Người xung phong
C
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Hoa
D. Bao lì xì
B. Học bổng
A. Điểm 10
Câu 6: Thông thường, sáng mồng một tết con cháu quây quần
đông đủ để được ông bà, cha mẹ mừng tuổi gì ?
D. Bao lì xì
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Con Cá Chép
D. Con Rồng
B. Con Mèo
Câu 7: Theo truyền thống Ông Táo cưỡi con gì về trời ?
A. Con Ngựa
C. CON CÁ CHÉP
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
D. Ấm no
C. Nghỉ ngơi
B. Ca hát
Câu 8: Điền từ còn thiếu vào chỗ …… trong câu sau?

“Mùa xuân là tết……
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.”
A. Trồng cây
A. Trồng cây
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Hoa Đào, hoa Mai
B. Hoa Hồng
Câu 9: Hoa tượng trưng cho mùa xuân là hoa gì ?
A. Hoa loa kèn
HOA ĐÀO, HOA MAI
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
C. Hái lộc
B. Đi lễ chùa
Câu 10 : Sau giao thừa người ta sẽ chọn giờ đẹp để
xuất hành và đi làm gì?
A. Đi chơi
0
1
Thời gian
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hết giờ
D. Bánh Mứt
C. Bánh dẻo
B. Bánh bèo
Câu 11: Một loại bánh kẹo không thể thiếu trong ngày tết
Có rất nhiều hương vị là gì ?
A. Bánh rán
BÁNH MỨT
Trò chơi kết thúc
Thú chơi ngày Tết
Những trò chơi trong hội xuân
Câu đối ngày Tết
Tranh Tết dân gian
Chơi hoa ngày Tết
Tết là bông hoa của mùa xuân, tượng trưng cho sự phồn vinh. Khuôn mặt Tết thật muôn vẻ, hội tụ tập trung tất cả những điều tất yếu trong cuộc sống để động viên con người cố gắng sống sao cho tốt đẹp trong cuộc sống.
Thú chơi ngày Tết bộc lộ bản lĩnh, tính cách, thị hiếu và bản sắc dân tộc không ngừng được cải tiến, bổ sung, nâng cao trong đời sống đương đại.
Lễ hội ngày Tết
Thú chơi câu đối
Đó là những Câu đối viết bằng bút lông lên giấy đỏ, một thể loại văn học cô đọng, hàm súc, lời ý chắt lọc, đối nhau từng chữ, từng âm và tổng thể của hai vế. Chủ đề phải nhất quán thể hiện những khát vọng cao đẹp một cách cụ thể, xác thực. Dùng ít từ là tiểu đối, mỗi vế bảy từ là kiểu đối thơ, nhiều từ là dạng đối phú - có thể kéo dài như bài phú, Câu đối viết chữ Hán hoặc chữ Nôm cách điệu, vận dụng điển tích hoặc lối nói dân dã, bao hàm cả nghĩa đen và nghĩa bóng để dễ hiểu và gợi liên tưởng. Lớp người bình dân, bởi vậy không xa lạ, ưa dán ở cửa ngõ, cột hiên, cột nhà và hai phía bàn thờ, coi là thú chơi tao nhã. Ngày nay, câu đối vẫn được ưa chuộng, có mặt trên nhiều trang báo Tết và người ta chọn in những câu hay đem phát hành.
Những trò chơi, lễ hội trong ngày Tết
Ngày Tết của Việt Nam không thể thiếu những trò chơi trong hội xuân của cộng đồng. Tùy đặc điểm và điều kiện, hoàn cảnh sống, từng vùng có những trò chơi riêng, nhưng do quá trình giao lưu, cũng có nhiều trò mang tính phổ biến. Vì thế, bên cạnh những Bắt chạch trong chum, thả chim câu, đua ngựa, đua cà kheo... thường giới hạn ở một số nơi, lại có các trò đánh đáo, đánh phết, tung còn, kéo co, đấu vật, đá cầu, đánh đu, đánh cờ người, bắt vịt, leo cầu ùm... được tiến hành trên phạm vi rộng. Tuy nhiên, còn những cách chơi khác gần gũi đời sống tinh thần, bộc lộ tư tưởng và tình cảm rõ nét hơn, tạm gọi là thú chơi.
Vì sao có tục kiêng hót rác đổ đi
trong ba ngày Tết
Trong "Sưu thần ký" có chuyện người lái buôn tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo được thuỷ thần cho một con hầu tên là Như Nguyên, đem về nhà được vài năm thì giàu to. Một hôm, nhân ngày mùng Một Tết, Âu Minh đánh nó, nó chui vào đống rác mà biến mất, từ đó nhà Âu Minh lại nghèo đi. Kể từ đó kiêng không hót rác ngày Tết.
Tết cổ truyền của dân tộc đã trở nên thiêng liêng, gắn bó trong tâm hồn, tình cảm của mỗi người dân Việt Nam. Những tục lệ trò vui trong dịp Tết, chiếc bánh chưng xanh, mâm ngũ quả trên bàn thờ gia tiên, cành đào, chậu quất khoe sắc trong mỗi gia đình đã trở thành một phần hình ảnh của quê hương Việt Nam.
Tết là dịp để con người trở về cội nguồn. Ai dù có đi đâu xa vào ngày này, cũng cố trở về quê hương để được sum họp với người thân dưới mái ấm gia đình, thăm phần mộ tổ tiên, gặp lại họ hàng, làng xóm. Ngày Tết cũng làm cho con người trở nên vui vẻ hơn, độ lượng hơn. Nếu ai có gì đó không vừa lòng nhau thì dịp này cũng bỏ qua hết để mong năm mới sẽ ăn ở với nhau tốt đẹp hơn, hoà thuận hơn. Có lẽ đó là ý nghĩa nhân bản của Tết Việt Nam.
Ngày tết quê em.
GIỜ HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC !