Tiết 62: Văn bản
Mùa xuân của tôi
- Vũ Bằng-


Nhìn những hình sau đây, em có nhận xét gì?
Văn bản:
MÙA XUÂN CỦA TÔI
-Vũ Bằng-
1.Tác giả
- Tên thật là Vũ Đăng Bằng (1913-1984)
- Là nhà văn và nhà báo nổi tiếng từ trước năm 1945
- Sở trường: Viết truyện ngắn, tùy bút và bút ký
- Sau năm 1945, ông vừa viết Văn, làm báo và hoạt động cách mạng ở Sài Gòn
- Lối viết: nhẹ nhàng, tình cảm, da diết với một nỗi nhớ quê hương
A.Giới thiệu chung
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
1.Tác giả
2.Tác phẩm:
*Xuất xứ: Trích từ thiên tùy bút “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt trong tập tùy bút – bút kí “Thương nhớ mười hai”
*Hoàn cảnh sáng tác: Viết trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, tác giả phải xa quê hương
A.Giới thiệu chung
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
B.Đọc – Hiểu văn bản
1.Đọc, chú thích
2.Kết cấu – bố cục
- Thể loại: Tùy bút
PTBĐ: Biểu cảm, tự sự, miêu tả
-Bố cục: 3 phần
- Phần 1: (Tự nhiên……mê luyến mùa xuân): Tình cảm của con người với mùa xuân
- Phần 2: (Tiếp…..mở hội liên hoan): Cảm xúc trước cảnh sắc và trong những ngày Tết ở miền Bắc
- Phần 3: (còn lại): Cảm xúc về cảnh sắc, không khí mùa xuân sau ngày rằm tháng Giêng
 Bài văn có sự liên kết chặt chẽ theo dòng cảm xúc hồi tưởng của tác giả.
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.1. Tình cảm của con người với mùa xuân:
3.Phân tích
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.1. Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân. Mà tháng giêng là tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết. Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.
3.1. Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Từ ngữ : Chuộng, trìu mến, mê luyến
 Biểu cảm trực tiếp
3.1. Tình cảm của con người với mùa xuân:
- Nghệ thuật: Điệp ngữ, liệt kê. Lời văn nhịp nhàng, tha thiết
Nhấn mạnh, khẳng định tình cảm yêu mến của con người đối với mùa xuân rất tự nhiên, là quy luật tất yếu
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc:
Cảnh sắc thiên nhiên, không khí gia đình, cảm xúc con người được miêu tả như thế nào? Tìm chi tiết thể hiển? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ, giọng điệu của đoạn văn trên?
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
Liệt kê các chi tiết trong văn bản gợi tả hình ảnh mùa xuân miền Bắc qua ngòi bút của tác giả vào bảng theo mẫu dưới đây:
3.2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân đất Bắc
* Những nét riêng của mùa xuân đất Bắc - mùa xuân Hà Nội
- Mưa riêu riêu
- Gió lành lạnh
- Âm thanh: tiếng nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
Nhang trầm, đèn nến, bầu không khí gia đình đoàn tụ êm đềm
* Cảm xúc mùa xuân trong lòng người
Nhựa sống ở trong người căng lên
Tim người ta dường như cũng trẻ hơn và đập mạnh hơn…
Y như những con vật ….. anh cũng « sống » lại và thèm khát yêu thương thực sự ….
Trong lòng cảm như … hoa mới nở, bướm ra ràng.
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.2. Cảm xúc trước cảnh sắc và thiên nhiên đất Bắc:
a. Nét riêng mùa xuân đất Bắc:
+Hình ảnh: mưa riêu riêu, gió lành lạnh, đêm xanh
+Âm thanh: tiếng nhạn, tiếng trống chèo, câu hát huê tình
Hình ảnh từ ngữ chọn lọc, điệp ngữ. Giọng văn sôi nổi, thiết tha
Miêu tả cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, thanh bình, Không khí gia đình ấm cúng, thuận hòa
+ Hình ảnh: Nhang trầm, đèn nến
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
b. Cảm xúc của con người:
Nghệ thuật so sánh, cách biểu cảm trực tiếp
Mùa xuân khơi gợi tình yêu cuộc sống, khiến lòng người như được hồi sinh. Tâm trạng bồi hồi nhớ thương da diết về quê hương, gia đình, mong muốn đoàn tụ, đất nước thống nhất.
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
3.3. Cảm xúc về cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân sau ngày rằm tháng Giêng
So sánh cảnh sắc, hương vị và không khí mùa xuân trước và sau rằm tháng giêng
3. Cảm xúc về cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân sau ngày rằm tháng Giêng
- Cảnh sắc thiên nhiên: nhẹ nhàng, trong sáng
Sinh hoạt của con người:
+ Trở lại nếp sống giản dị, êm đềm thường nhật
+ Cảm xúc: Rạo rực niềm vui, trân trọng sự sống, yêu thiên nhiên.
Văn bản: Mùa xuân của tôi
-Vũ Bằng-
4. Tổng kết
Mùa xuân của tôi
Nội dung
Nghệ thuật
Tình cảm của con người đối với mùa xuân
Cảnh sắc và không khí mùa xuân
Cảnh sắc đất trời mùa xuân từ sau rằm tháng giêng
Mạch cảm xúc lôi cuốn, say mê
Lựa chọn từ ngữ câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh
Có nhiều so sánh, liên tưởng phong phú, độc đáo, giàu chất thơ.
H
O
A
Đ
À
O
M
Ư
A
P
H
Ù
N
N
H
Ạ
N
H
À
N
Ộ
I
N
H
A
N
G
T
R
Ầ
M
C
Â
U
Đ
Ố
I
Đ
Ỏ
B
Á
N
H
C
H
Ư
N
G
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1: Tên loài Hoa biểu tượng cho mùa xuân miền Bắc?
Câu 2: Mưa hạt nhỏ, nhẹ hay xuất hiện vào ngày xuân?
Câu 3: Loại chim xuất hiện trong bài học, kêu vào ban đêm?
Câu 4: Địa danh được nói đến trong bài, quê hương của Vũ Bằng?
Câu 5: Tên loại nhang ngày tết ở miền Bắc?
Câu 6: Biểu tượng của mùa xuân, mọi nhà hay dán trước bàn thờ?
Câu 7: Loại bánh người Bắc hay dùng để cúng tổ tiên, hình vuông?
1
2
3
4
5
6
7
ĐA 1
ĐA 2
ĐA 3
ĐA 4
ĐA 5
ĐA 6
ĐA 7
1. Đọc bài đọc thêm Xuân về (Nguyễn Bính, tr178) và cho biết trong bài thơ, bức tranh mùa xuân miền Bắc được nhà thơ miêu tả như thế nào?
2. Viết 1 đoạn văn khoảng 10 câu thể hiện cảm xúc của em về những vẻ đẹp riêng của mùa xuân trên quê hương em.
Sưu tầm bài hát, bài văn, bài thơ viết về mùa xuân.