TIẾT: 54
BÀI 17: ĐA DẠNG
NGUYÊN SINH VẬT
Trường THCS Quảng Minh
Học xong tiết này, chúng ta :
- Nhận biết được một số sinh vật như tảo lục đơn bào, tảo silic, trùng roi, trùng giày, trùng biến hình thông qua quan sát hình ảnh, mẫu vật.
- Nêu được sự đa dạng và vai trò của nguyên sinh vật.
 I. Sự đa dạng của nguyên sinh vật                              
Nguyên sinh vật rất đa dạng, gồm nhiều loại như: tảo lục đơn bào, tảo silic, trùng roi, trùng giày, trùng biến hình...    
Có hình cầu, có màu xanh lục, mang nhiều lục lạp.
Cơ thể đơn bào với nhiều hình dạng khác nhau, sống đơn độc hay thành tập đoàn. Chúng có thành tế bào và vách ngăn ở giữa.
Cơ thể đơn bào hình thoi, có một roi dài. Roi xoáy vào nước giúp cơ thể di chuyển.
Cơ thể đơn bào có hình dạng giống đế giày. Chúng di chuyển nhờ lông.
Cơ thể đơn bào luôn thay đổi hình dạng. Chúng di chuyển nhờ dòng chất nguyên sinh dồn về một phía tạo thành chân giả.
Nguyên sinh vật rất đa dạng, gồm nhiều loại như: tảo lục đơn bảo, tảo silic, trùng giày, trùng roi, trùng biến hình...
 Sự đa dạng của nguyên sinh vật:
- Động vật nguyên sinh có hơn 40 nghìn loài, phân bố khắp nơi: trong nước mặn, nước ngọt, trong đất ẩm, trong cơ thể nhiều nhóm động vật và người.
+ Tảo lục đơn bào: tế bào hình cầu, có màu xanh lục, mang nhiều hạt diệp lục.
 + Tảo silic: Cơ thể đơn bào, có nhiều hình dạng.
+ Trùng roi: Cơ thể đơn bào, hình thoi, có roi di chuyển.
+ Trùng giày: cơ thể đơn bào, hình đế giày, có lông bơi
+ Trùng biến hình: Cơ thể đơn bào, hình dạng không ổn định.
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again
TIẾT 55
BÀI 17: ĐA DẠNG
NGUYÊN SINH VẬT
Học xong tiết này, chúng ta:
- Nêu được vai trò của nguyên sinh vật là thức ăn cho nhiều động vật
 II. Vai trò và tác nhân của nguyên sinh vật
 1. Nguyên sinh vật là thức ăn của nhiều động vật
Trong tự nhiên, nguyên sinh vật là thức ăn của nhiều động vật khác.
Nguyên sinh vật làm thức ăn cho nhiều động vật nhỏ
Câu 1: Nguyên sinh vật làm thức ăn cho những động vật nào?
a. Tôm, cua, vi khuẩn, tảo.
b. Cá, vi khuẩn, tảo.
c. Cá, tôm, cua.
d. Vi khuẩn, tảo, cá.
Tảo đem lại nhiều lợi ích cho rạn san hô. Trên các nhánh san hô ở biển thường có nhiều tảo đơn bào sống. Tảo tổng hợp nên chất hữu cơ và giải phóng oxygen thông qua quang hợp. Nhờ đó rạn san hô là nơi cung cấp nguồn thức ăn phong phú nuôi dưỡng các sinh vật ở biển.
Tảo lục phát triển dày đặc gây ô nhiễm nguồn nước và làm chết tôm, cá
 Nguyên sinh vật là thức ăn của động vật
- Nguyên sinh vật là thức ăn cho động vật như cá, tôm, cua: trùng roi, trùng giày, tảo lục, tảo silic…
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again
TIẾT 56
BÀI 17: ĐA DẠNG
NGUYÊN SINH VẬT
Học xong tiết này, chúng ta:
- Nêu được một số loài gây bệnh ở người và biện pháp phòng tránh bệnh do nguyên sinh vật gây nên.
- Quan sát & vẽ được hình nguyên sinh vật dưới kính lúp hoặc kính hiển vi
 2. Một số nguyên sinh vật gây bệnh ở người
Trùng sốt rét
Trùng sốt rét là nguyên sinh vật gây bệnh sốt rét ở người.
Dựa vào sơ đồ bên dưới, hãy mô tả con đường trùng sốt rét gây bệnh ở người bằng cách sắp xếp các thông tin dưới đây thành thứ tự đúng.
1. Theo đường máu, trùng sốt rét xâm nhập vào gan.
2. Chúng chui và kí sinh trong các tế bào hồng cầu và làm cho hồng cầu bị vỡ, gây bệnh sốt rét.
3. Trùng sốt rét do muỗi truyền vào cơ thể người theo đường máu.
4. Muỗi mang mầm bệnh từ người bị sốt rét sang người khỏe mạnh khác.
3. Trùng sốt rét do muỗi truyền vào cơ thể người theo đường máu.
1. Theo đường máu, trùng sốt rét xâm nhập vào gan.
2. Chúng chui và kí sinh trong các tế bào hồng cầu và làm cho hồng cầu bị vỡ, gây bệnh sốt rét.
4. Muỗi mang mầm bệnh từ người bị sốt rét sang người khỏe mạnh khác.
Để phòng bệnh do trùng sốt rét gây nên, chúng ta cần tiêu diệt muỗi bệnh và tránh bị đốt, vệ sinh môi trường sống sạch sẽ,...
Trùng kiết lị
Trùng kiết lị có chân giả ngắn và sinh sản rất nhanh. Trùng kiết lị theo thức ăn, nước uống đi vào ống tiêu hóa của người gây lở loét thành ruột.
Khi mắc bệnh do trùng kiết lị gây nên, mỗi bệnh nhân một ngày thải ra môi trường khoảng 300 triệu bào xác của trùng kiết lị. Chúng có thể tồn tại đến 9 tháng trong đất và nước, do vậy là nguy cơ truyền bệnh cho con người.
Để phòng bệnh trùng kiết lị cần thực hiện vệ sinh ăn uống hợp lí, lựa chọn nguồn thực phẩm an toàn,..
 Một số nguyên sinh vật gây bệnh ở người:
+ Bệnh sốt rét: Gây ra bởi kí sinh trùng sốt rét, lây truyền do muỗi Anopheles.
+ Bệnh kiết lị: Các triệu chứng có thể bao gồm: đau bụng hoặc đau co rút từng con buồn nôn; nôn mửa; sốt trên 38o C; mất nước, có thể đe doạ tính mạng nếu không được điều trị. Bệnh kiết lị thường lây lan do vệ sinh kém.
Câu 14: Sắp xếp tên nguyên sinh vật sau: Vi khuẩn, Trùng sốt rét, Trùng roi, Trùng kiết lị, Trùng biến hình, Tảo lục, Trùng giày, Tảo. tương ứng với từng lợi ích và tác hại của chúng.
Làm thức ăn cho động vật:

Gây bệnh cho người & động vật:
Vi khuẩn, Trùng roi, Trùng biến hình, Trùng giày, Tảo.
Trùng kiết lị, Tảo lục, Trùng sốt rét.
Câu 15: Bệnh kiết lị ở người do nguyên sinh vật nào gây ra?
Câu 9: Nhận định nào sau đây sai khi nói về nguyên sinh vật?
Câu 10: Loài nguyên sinh vật nào sau đây chỉ gây hại cho con người?
 III. Quan sát nguyên sinh vật
Chuẩn bị
Dụng cụ: ống hút, lam kính, lamen, kính hiển vi quang học.
Mẫu vật: nước ao, hồ, ruộng lúa hoặc chuẩn bị sẵn mẫu có nguyên sinh vật bằng cách ngâm rơm, cỏ khô với nước ao, hồ khoảng 10 ngày.
Tiến hành
Nhỏ một giọt nước có chứa mẫu vật lên lam kính rồi đậy lamen lại.
Quan sát các sinh vật bằng kính hiển vi quang học.
Báo cáo
Quan sát các nguyên sinh vật rồi so sánh chúng với hình ảnh các nguyên sinh vật đã học.
Vẽ lại hình ảnh các nguyên sinh vật đã quan sát được và gọi tên chúng.
Câu 4: Nguyên sinh vật nào sau đây mang lại nhiều lợi ích cho các rạn san hô?
Câu 2: "Cơ thể đơn bào luôn thay đổi hình dạng, di chuyển bằng chân giả nhờ dòng chất nguyên sinh dồn về một phía tạo thành chân giả" - đâylà đặc điểm cấu tạo của sinh vật nào?
Câu 3: Nối tên các nguyên sinh vật sau với đặc điểm tương ứng của chúng.
1d2c3b4a
Câu 1: Sinh vật nào sau đây không thuộc nhóm nguyên sinh vật?
Câu 5: Bệnh nào dưới đây do tác nhân nguyên sinh vật gây nên?
Câu 6: Bệnh sốt rét do nguyên sinh vật gây ra có trung gian truyền bệnh là:
Câu 11: Nguyên sinh vật sống trong ruột mối và con mối có mối quan hệ như thế nào?
Câu 12: Nguyên sinh vật nào sau đây có khả năng quang hợp?
Câu 7: Biện pháp nào sau đây không hạn chế nguy cơ gây bệnh sốt rét?
Câu 8: Hình ảnh dưới đây mô tả nguyên sinh vật nào?
Câu 8: Hình ảnh dưới đây mô tả nguyên sinh vật nào?
 Biện pháp phòng bệnh:
+ Bệnh sốt rét: đi ngủ buông màn, vệ sinh xung quanh nơi mình ở, xếp gọn quần áo…
+ Bệnh kiết lị: Thực hiện vệ sinh ăn uống, thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng, sử dụng nước sạch…
1. Nguyên sinh vật rất đa dạng, gồm nhiều loại như: tảo lục đơn bảo, tảo silic, trùng giày, trùng roi, trùng biến hình...
2. Trong tự nhiên, nguyên sinh vật là thức ăn của nhiều sinh vật khác đồng thời cũng là tác nhân gây bệnh ở người và động vật như bệnh sốt rét, bệnh kiết lị...
3. Để phòng chống các bệnh do nguyên sinh vật gây nên ở người cần tiêu diệt muỗi truyền bệnh, thực hiện vệ sinh ăn uống.
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again