TIẾT 57
BÀI 18: ĐA DẠNG NẤM
Trường THCS Quảng Minh
Học xong tiết này chúng ta:
- Nhận biết được một số đại diện nấm.
- Quan sát và vẽ được hình nấm.
- Trình bày được sự đa dạng nấm.
 I. Sự đa dạng của nấm
Nấm là sinh vật nhân thực, thuộc nhóm dị dưỡng, thành tế bào cấu tạo bằng chất kitin.
Có nấm đơn bào và nấm đa bào.


Nấm có ba nhóm lớn là: nấm túi, nấm đảm và nấm tiếp hợp.
Nấm túi
Cơ thể quả dạng túi
Có thể quả dạng mũ
Có sợi nấm phân nhánh, màu nâu, xám, trắng…
Nấm đảm
Nấm tiếp hợp
 Nhận biết nấm:
- Nấm thường nhỏ, thân mềm, thường có mũ hình chóp hoặc tủa dài.
- Nấm là sinh vật dị dưỡng, thức ăn của chúng là các chất hữu cơ có trong môi trường.
- Nấm sống cộng sinh hoặc kí sinh trên cơ thể thực vật, động vật, con người hoặc sống trên đất ẩm, rơm rạ, thân cây gỗ mục…

- Cấu tạo của cây nấm gồm:
+ Mũ nấm
+ Thân nấm
+ Sợi nấm
Nấm đa bào nhìn bằng mắt thường
Nấm men đơn bào dưới kính hiển vi
Nấm Cynomorium mọc ở sa mạc
Nấm rơm phát triển ở nơi nóng ẩm
Các sợi nấm chằng chịt giúp ngăn cản chất bẩn, vi khuẩn, thậm chí virus giúp thanh lọc nước, cung cấp nước sạch cho những vùng quê nghèo.
Nấm tham gia phân hủy chất thải và xác động vật thực vật. Ví dụ: nấm Trichoderma phân giải cellulose ở thực vật thành phân hữu cơ.
Sản xuất bia rượu
Nghiên cứu khoa học
Làm bánh mì
Làm tương
Làm thức ăn
Làm thuốc
 Sự đa dạng của nấm
- Nấm được phân chia thành các nhóm khác nhau: nấm túi, nấm đảm, nấm tiếp hợp.
- Ví dụ về các nhóm nấm & đặc điểm:
- Nấm có thể đơn bào hoặc đa bào, nấm đa dạng về hình thái, cấu tạo và về cách dinh dưỡng.
Câu 1: Phân chia các loại nấm dưới đây vào các nhóm phân loại phù hợp.
1. Nấm sò, 2. Nấm cục, 3. Nấm hương, 4. Nấm men rượu, 5. Nấm sợi
Nấm tiếp hợp
Nấm túi
Nấm đảm
2, 4
1, 3
5
Câu 2: Dựa vào mức độ tổ chức cơ thể, nấm được chia thành mấy loại?
a. 2 loại: nấm đơn bào và nấm đa bào.
b. 2 loại: nấm nhân sơ và nấm nhân thực.
c. 2 loại: nấm túi và nấm đảm.
d. 2 loại: nấm tiếp hợp và nấm túi.
Câu 3: Nấm rơm thuộc nhóm nào trong các nhóm dưới đây?
Câu 2: Dựa vào mức độ tổ chức cơ thể, nấm được chia thành mấy loại?
a. 2 loại: nấm đơn bào và nấm đa bào.
b. 2 loại: nấm nhân sơ và nấm nhân thực.
c. 2 loại: nấm túi và nấm đảm.
d. 2 loại: nấm tiếp hợp và nấm túi.
Câu 4: Nấm mốc thuộc nhóm nào trong các nhóm dưới đây?
Câu 5: Nấm có thể quả dạng túi được gọi là 
Câu 6: Thành tế bào của nấm cứng và không thấm nước nhờ thành phần nào?
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again
TIẾT 58
BÀI 18: ĐA DẠNG NẤM
Học xong tiết này chúng:
- Trình bày được vai trò & tác hại của nấm
- Kể tên được các loại nấm đã học & kể thêm một số loại khác và vai trò của chúng.
- Tìm hiểu được kĩ thuật trồng nấm & thực hiện được việc trồng nấm ở nhà
 II. Vai trò và tác hại của nấm
 Vai trò
Dùng làm thực phẩm (nấm hương)
Dùng làm dược liệu (nấm linh chi)
Làm sạch môi trường
Điều chế thuốc (Penicillinum)
! Ngoài ra còn một số tác dụng khác như: dùng làm giấy, phân hủy xác sinh vật,...
! Kitin là một thành phần đặc trưng làm cho nấm có thành tế bào cứng & không thấm nước. Nó cũng là thành phần cấu tạo bộ xương ngoài của một số động vật như tôm, cua & nhiều loại côn trùng. Trong y học, người ta sử dụng các sợi kitin làm chỉ tự tiêu trong các ca phẫu thuật.
Tác hại của nấm
Nấm gây bệnh đạo ôn ở lúa
Nấm gây bệnh nấm da mèo
Nấm gây bệnh hắc lào ở người
Nấm gây bệnh nấm móng tay ở người
Nấm mốc ảnh hưởng sức khỏe con người
Nấm độc gây hại cho con người
Để đề phòng bệnh nấm da ở người cần vệ sinh cơ thể sạch sẽ. Không dùng chung đồ cá nhân như quần áo, khăn mặt,... với người đang bị nấm da. Khi bị nấm da cần đến cơ sở y tế khám và điều trị.
Bệnh nấm lưỡi
Bệnh hắc lào

Nấm da ở động vật
Bệnh đạo ôn ở lúa
Bệnh phấn trắng ở cây hoa hồng
Nấm làm hỏng thức ăn, đồ dùng, quần áo
! "Cây nấm" mà chúng ta thường thấy chỉ là cơ quan sinh sản, trong khi cơ thể thật sự của nấm là hệ sợi khổng lồ len lỏi trong đất. Hệ sợi của một cá thể nấm mật đã len lỏi trong khoảng 9,1 km2 đất rừng ở Mĩ, chính vì thế nó được coi là cá thể sinh vật lớn nhất trên Trái Đất.
Địa y - một dạng sống đặc biệt
Những mảng bám hình vảy trên đá, thân cây hay trên tường mà chúng ta tường thấy được gọi là địa ý.
Địa y được hình thành do sự cộng sinh giữa nấm và một số loài tảo. Nấm hút nước và muối khoáng cung cấp cho tảo, còn tảo có diệp lục nên quang hợp tổng hợp chất hữu nuôi sống cả hai. Địa y có thể sống được ở những nơi khô cằn, sau khi chết tạo thành lớp mùn nhiều dinh dưỡng là thức ăn cho thực vật khác, vì vậy địa y có vai trò như sinh vật tiên phong mở đường.
Một số loài nấm độc trong tự nhiên
Nấm Amanita muscaria
Nấm Podostroma Cornu-damae
Nấm Hydnellum pecki
Nấm Gyromitra esculenta
Một số loại nấm độc
! Kỹ thật trồng nấm mộc nhĩ
Nguyên liệu
Một khúc gỗ mục (ví dụ gỗ mít, gỗ sung,...) dài 1,2 - 1,5 m.
Dao, búa đục lỗ hoặc đục để tạo lỗ  trên thân gỗ, bao tải hoặc chiếu cũ đã làm sạch.
Nấm mộc nhĩ giống.
Các bước trồng nấm mộc nhĩ
1. Dùng búa hoặc tạo lỗ trên các khúc gỗ, cách mép đoạn gỗ 5 - 7 cm. Mỗi lỗ cách nhau khoảng 7 - 8 cm. 
2. Cho nấm giống vào các lỗ, mỗi lỗ cho khoảng 2/3 chiều sâu. Cho mùn cưa hoặc các mảnh gỗ vụn vào đầy các lỗ.
3. Sử dụng chiếu cũ hoặc hoặc bao tải đã làm ướt phủ lên thân gỗ.
4. Hằng ngày tưới nước làm ấm bao tải phủ ngoài.
5. Khoảng 15 - 20 ngày sau, nấm bắt đầu mọc.
6. Từ 7 - 10 ngày khi nấm đạt kích thước lớn có thể thu hoạch.
 Vai trò và tác hại của nấm:
* Vai trò:
+ Phân hủy xác động vật, thực vật làm sạch môi trường
+ Làm thức ăn bổ dưỡng cho con người
+ Dùng làm dược liệu chữa bệnh.
* Tác hại:
+ Gây bệnh cho động vật, thực vật
+ Gây bệnh ngoài da ở người.
+ Một số nấm độc khi ăn vào gây ngộ độc, có thể dẫn tới tử vong.
Giải thích hiện tượng
- Các loại nấm hoại sinh có vai trò quan trọng trong chu trình hoàn vật chất và năng lượng trong tự nhiên - phân hóa các phế thải trong nông nghiệp & công nghiệp làm ô nhiễm môi trường sử dụng hệ men của các loài nấm hoại sinh chuyển thành phân bón hữu cơ làm tăng độ phì nhiêu của đất.
- Tránh các bệnh ngoài da cần vệ sinh cơ thể, quần áo & môi trường sống sạch sẽ.
- Một số bệnh do nấm gây ra: lang ben, hắc lào…
Câu 7: Bệnh nào dưới đây do tác nhân gây bệnh là nấm gây nên?
Câu 8: Bệnh nào sau đây do nấm gay ra ở thực vật?
Câu 9: Nhận định nào sau đây sai khi nói về nấm?
Câu 10: Loại nấm nào sau đây có đặc điểm sinh sản khác với các loại nấm còn lại?
Câu 11: Chọn cơ quan sinh sản thích hợp với từng loại nấm.
Nấm sò có cơ quan sinh sản là: …
Nấm mốc có cơ quan sinh sản là: …
Đảm bào tử
Túi bào tử
Câu 12: Nấm mốc phát triển tốt nhất ở nhiệt độ nào?
Câu 13: Các biện pháp nào dưới đây giúp con người phòng tránh bệnh do nấm gây ra đúng hay sai?
a. Vệ sinh môi trường sống xung quanh.
b. Giữ nơi ở luôn khô ráo, thoáng mát, đủ ánh sáng.
c. Vệ sinh cá nhân sạch sẽ.
d. Thường xuyên lau dọn tủ gỗ bằng khăn ướt.
Đ
Đ
Đ
S
Câu 14: Khi mua thức ăn, đồ uống chúng ta phải quan tâm đến màu sắc và hạn sử dụng; những nhận định sau đúng hay sai?
x
x
x
x
Câu 15: Dựa vào vai trò của nấm có thể chia thành mấy nhóm?
Câu 16: Điền số thích hợp vào chỗ trống. Nấm có … nhóm lớn.
3
Câu 17: Các nhận định sau về nấm mốc đúng hay sai?
x
x
x
x
  Để phòng chống bệnh nấm da ở người cần giữ về sinh cơ thể sạch sẽ.
1. Nấm là sinh vật nhân thực, thuộc nhóm dị dưỡng, thành tế bào cấu tạo bằng chất kitin. Có nấm đơn bào & nấm đa bào. Nấm có ba nhóm lớn là: nấm túi, nấm đảm và nấm tiếp hợp.
2. Để phòng chống bệnh nấm da ở người cần giữ về sinh cơ thể sạch sẽ.
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Hãy làm hàng ngày để có một hành tinh xanh tươi
Bye and see you again