Bài 32:
ĐIỂM VÀ ĐƯỜNG THẲNG
CHƯƠNG VIII. NHỮNG HÌNH HÌNH HỌC CƠ BẢN
* Điểm :
- Cách vẽ :
Chấm trên giấy một chấm nhỏ, ta được một điểm



- Cách đặt tên :
Dùng chữ cái in hoa để đặt tên
A
B
C
Trên hình vẽ, chúng ta có mấy điểm ?
Ba điểm phân biệt : điểm A, điểm B, điểm C.



A
B
C
Còn có tên gọi nào khác nữa không ?
Điểm M và điểm N trùng nhau

Điểm này có d?c di?m gì? tên gọi là gì ?
Trên hình vẽ, chúng ta có mấy điểm ?
*Đường thẳng :
- Cách vẽ :
Dùng bút chì vạch theo mép thước thẳng
- Cách đặt tên :
Dùng chữ cái thường để đặt tên
a
Khi kéo dài đường thẳng về hai phía,
ta thấy nó bị giới hạn không ?
- Đường thẳng không bị giới hạn về hai phía
Nhận xét :
1. Điểm thuộc, không thuộc đường thẳng :
d


M
N
- Điểm M thuộc đường thẳng d
Kí� hiệu : M ? d
- Điểm N không thuộc đường thẳng d
Kí� hiệu : N ? d
a) Điểm thuộc đường thẳng :
Khi M  d, ta còn nói điể m M nằm trên đường thẳng d hay đường thẳng d đi qua điểm M.
Cho hình vẽ điền Đ hoặc S vào ô trống trong các câu sau
1.Điểm A thuộc đường thẳng d
2.Điểm B không thuộc đường thẳng d
3.Điểm C thuộc đường thẳng d
Đ
S
S
b) Đường thẳng di qua hai di?m phân biệt
* Ghi nhớ: SGK - 44
HĐ1: Đánh dấu hai điểm phân biệt A, B trên một tờ giấy trắng.
Dùng bút chì vẽ một đường thẳng đi qua hai điểm A, B.
Tiếp tục dùng bút mực vẽ một đường thẳng đi qua hai điểm A, B.
? Em có nhận xét gì về hai đường thẳng vừa vẽ?
Hai đường thẳng vừa vẽ trùng nhau (chồng khít lên nhau).
Có một đường thẳng và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt.
Hình 8.4 có 3 đường thẳng, đó là:
Đường thẳng AB;
Đường thẳng AC;
Đường thẳng BC.
Qua hai điểm phân biệt có một và chỉ một đường thẳng đi qua.
Vậy khi nào thì qua ba điểm phân biệt cũng có một đường thẳng đi qua?
2. BA ĐIỂM THẲNG HÀNG
Trả lời
Ánh sáng từ ngọn nến truyền đến mắt người theo đường thẳng, khi mắt người nhìn thấy ngọn nến thì ở giữa mắt và ngọn nến không có vật cản nào cản trở.
Do vậy các lỗ hổng phải cùng nhau nằm trên đường thẳng.
Quan sát hình 8.6:
Ba điểm A, B, C thẳng hang.
Ba điểm M, N, P không thẳng hang.
? Khi nào ta nói 3 điểm thẳng hang ?
Ba điểm thẳng hàng là ba điểm cùng thuộc một đường thẳng.
* Ghi nhớ: SGK - 45
? Em hãy kể tên bộ ba điểm thẳng hàng trong hình 8.7
A.
B .
. E
C.
. D
- Ba điểm A, B, C thẳng hàng.
- Ba điểm D, B, E thẳng hàng.
Hình 8.7
Giải:
a) Ba điểm A, B, C không thẳng hàng.
b) Ba điểm M, N, P có thẳng hàng.
Vận dụng:
Trên sân vận động, người ta căng một sợi dây qua hai cái cọc được đóng ở hai vị trí đã chọn rồi dựa vào sợi dây đã căng để vẽ một vạch vôi. Em hãy giải thích tại sao người ta lại làm như vậy.
Giải:
Hai cái cọc đóng hai vị trí đã chọn được coi là 2 điểm phân biệt, sợi dây căng qua hai cọc là đường thẳng đi qua 2 điểm. Dựa vào sợi dây đã căng vẽ vạch vôi để giúp vẽ vạch vôi theo đường thẳng.
? Chúng ta thấy rất nhiều hình ảnh hai đường thẳng có một điểm chung, vậy liệu có trường hợp nào mà hai đường thẳng phân biệt không có điểm chung hoặc có nhiều hơn một điểm chung không ?
Số điểm chung của hai đường thẳng phân biệt ?
HĐ3 : Em hãy quan sát các hình ảnh sau:
a) Hai thanh ray đường tàu (H.8.9a) là hình ảnh của hai đường thẳng. Chúng có điểm chung không?
Hai thanh ray đường tàu nếu coi là hình ảnh của hai
đường thẳng thì chúng không có điểm chung.
b) Hai con đường (H.8.9b) cũng là hình ảnh của hai đường thẳng. Chúng có điểm chung không?
Hai con đường cắt nhau ở giao lộ nếu coi là hình ảnh hai đường thẳng thì chúng có một điểm chung.
HĐ4: Hai đường thẳng phân biệt có thể có nhiều hơn một điểm chung được không?
Hai đường thẳng phân biệt không thể có hai điểm chung. Vì nếu chúng có hai điểm chung thì chúng là hai đường thẳng cùng đi qua hai điểm phân biệt, mà chỉ có duy nhất một đường thẳng đi qua hai điểm phân biệt.
3. HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG, CẮT NHAU, TRÙNG NHAU
Bài 8.1: Trang 47
Quan sát hình 8.11.
a.Giao điểm của hai đường thẳng a và b là những điểm nào?
b.Điểm A thuộc đường thẳng nào và không thuộc đường thẳng nào? Hãy trả lời câu hỏi bằng câu diễn đạt và bằng kí hiệu .
      
a) Giao điểm của hai đường thẳng a và b là điểm P
b) Điểm A thuộc đường thẳng a và không thuộc đường thẳng b. Kí hiệu A ∈a ; A ∉ b.
Giải:
Bài 8.2 (Trang 47)
Xem hình 8.12 và trả lời:
a.Có bao nhiêu bộ ba điểm thẳng hàng?
b.Hãy nêu ít nhất hai bộ ba điểm không thẳng hàng
c.Bốn điểm A,B,C và S có thẳng hàng không?
a) Có 1 bộ ba điểm thẳng hàng là : A, B, C.
b) Hai bộ điểm không thẳng hàng là : S,A,B và S,B,C
c) Bốn điểm A,B,C,S không thẳng hàng.
Giải:
HDVN: học lí thuyết theo các hộp kiến thức
Bài tập 8.3 - 8.5 SGK – Trang 47
Làm phần thử thách nhỏ vao giấy A4 giờ sau nộp