VĂN HỌC
TIẾT 75:
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI
VÀ XÃ HỘI
Văn 81 :
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI


I. Tìm hiểu chung
Những bài học kinh nghiệm về phẩm chất con người, học tập tu dưỡng và quan hệ ứng xử là nội dung quan trọng của tục ngữ.
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung :
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
* Câu 1 :Một mặt người bằng mười mặt của.
- Hình thức : so sánh,hoán dụ
- Nội dung : Khẳng định , đề cao giá trị con người, con người là thứ của cải quí nhất.
- Ý nghĩa : Người quý hơn của, quý gấp bội phần.
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung :
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
* Câu 2 : Cái răng, cái tóc là góc con người.
- Hình thức : sử dụng từ nhiều nghĩa.
- Nội dung :
+ Khuyên chúng ta hãy hoàn thiện mình từ những điều nhỏ nhất.
+ Thể hiện phần nào nhân cách sống.
- Ý nghĩa :
Răng và tóc, suy rộng ra là hình thức của mỗi người, là sự thể hiện, phản ánh phần nào về con người đó ( sức khỏe, tính tình, tư cách ).

I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung :
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
* Câu 3 : Đói cho sạch , rách cho thơm .
- Hình thức : đối ý.
- Nội dung :
+ Dù vật chất thiếu thốn, khó khăn nhưng vẫn phải giữ gìn phẩm chất trong sạch.
+ Con người phải có lòng tự trọng.
- Ý nghĩa : dù đói, rách, con người vẫn phải ăn, mặc sạch sẽ ; dù nghèo khổ, thiếu thốn, vẫn phải sống trong sạch, không được làm điều xấu xa, tội lỗi.
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :

I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
* Câu 4 : Học ăn, học nói, học gói, học mở.
- Nghệ thuật : bốn vế có quan hệ đẳng lập bổ sung ý nghĩa cho nhau.
- Nội dung : Học cách ăn, cách nói, cách gói, cách mở.
- Ý nghĩa : Mỗi người đều phải học, để mọi hành vi đều chứng tỏ mình là người lịch sự, tế nhị, thành thạo công việc, biết ứng xử có văn hóa.
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
* Câu 5 : Không thầy đố mày làm nên.
- Ý nghĩa :đề cao vai trò của người thầy, nhắc nhở chúng ta về lòng biết ơn, kính trọng thầy cô.
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
* Câu 6 : Học thầy không tày học bạn.
- Nghệ thuật : hình thức so sánh.
- Nội dung : cách tự học theo gương bạn bè sẽ đạt hiệu quả cao.
- Ý nghĩa : đề cao vai trò, ý nghĩa của việc học bạn.
c) Tục ngữ về quan hệ ứng xử :
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
c) Tục ngữ về quan hệ ứng xử :
* Câu 7 : Thương người như thể thương thân.
- Nghệ thuật : so sánh.
- Nội dung :hãy sống bằng lòng vị tha, nhân ái, không ích kỷ.
- Ý nghĩa : thương yêu người khác như chính bản thân mình.
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
c) Tục ngữ về quan hệ ứng xử :
* Câu 8 : Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
- Hình thức : ẩn dụ, từ nhiều nghĩa.
- Nội dung : nhắc nhở con người khi nhận được thành quả nào đó thì phải biết ơn người tạo dựng nên nó.
- Ý nghĩa : khi hưởng thành quả nào đó, phải nhớ đến người có công gây dựng, vun đắp, phải biết ơn người đã giúp đỡ mình.
Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ
Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
a) Tục ngữ về phẩm chất con người :
b) Tục ngữ về học tập tu dưỡng :
c) Tục ngữ về quan hệ ứng xử :
Câu 9 : Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
- Nghệ thuật : ẩn dụ, đối lập.
- Nội dung : đoàn kết sẽ tạo ra sức mạnh.
- Ý nghĩa : một người lẻ loi không thể làm nên việc lớn, khó khăn ; nhiều người hợp sức lại sẽ làm được việc đó, thậm chí làm được việc lớn lao, khó khăn hơn.
Bài giảng đến đây là kết thúc
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Nội dung
2. Đặc điểm hình thức của tục ngữ
- Ngắn gọn, giàu hình ảnh, so sánh, ẩn dụ.
- Hàm súc.
3. Ý nghĩa văn bản :Những câu tục ngữ luôn chú ý tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có.