GIÁO ÁN: Ngữ văn
Lớp 9
KÍNH CH�O QU� TH?Y CƠ
Tiết 103 + 104 + 105
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
I/Đọc- Tìm hiểu chung:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Tiết 103 + 104 + 105: MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế
11-1980

MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Tác giả: Thanh Hải (1830-1980).
Tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn. Quê: Thừa Thiên Huế.
- Là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu.
I.Đọc-tìm hiểu chung.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
2. Tác phẩm
- Tháng 11/1980 khi ông đang nằm trên giường bệnh. Đây là sáng tác cuối cùng của nhà thơ Thanh Hải. 
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
1.Tác giả.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
I/ D?c- Tìm hi?u chung:
1. T�c gi?
2. T�c ph?m
3. Đọc – giải nghĩ từ khó : SGK
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
I/Đọc -Tìm hiểu chung:
1. T�c gi?
2. T�c ph?m
3. D?c - gi?i nghia t?
4. Bố cục
C?m xúc tru?c mùa xuânc?a thiên nhiên đ?t tr?i
Kh? tho đầu
Cảm xúc về mùa xuân c?a đ?t nu?c, con ngu?i
Kh? 2 và 3
Suy nghi và u?c nguy?n c?a nhà tho
Kh? 4 và 5

L?i ng?i ca quê hương đ?t nu?c qua điệu dân ca xứ Huế .
Kh? tho cu?i
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi ma vang trời.
Böùc tranh muøa xuaân thieân nhieân ñöôïc phaùc hoïa nhö theá naøo?
I.Đọc- tìm hiểu chung.
THANH H?I
II.Đọc- hiểu văn bản.
Hình ảnh:
Bức tranh mùa xuân
Màu sắc:
Âm thanh:
Dòng sông
Xanh, tím
Tiếng chim hót
1.Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Liệt kê, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi
Đảo ngữ=> gợi sự chuyển đổi cảm giác.
 
bông hoa.
Chim chiền chiện
Mọc
Nhận xét trật tự hai dòng thơ sau?
Nghệ thuật sử dụng của những hình ảnh đó ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời:
"M?c" gi?a dịng sơng xanh
M?t bơng hoa tím bi?c
Ơi con chim chi?n chi?n
Hĩt chi m� vang tr?i
?D?o ng?, hình ?nh ch?n l?c, m�u s?c tuoi th?m, d?c trung, �m thanh r?n r�, vui tuoi.
? M�a xu�n tr�n d?y s?c s?ng.
?Chuy?n d?i c?m gi�c tinh t?
?C?m x�c ng�y ng?t, say sua.


Đọc hai câu thơ tiếp theo
Theo em, giọt long lanh là giọt gì?
THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
Giọt long lanh
giọt âm thanh, cùng tiếng chim.
giọt sương, giọt mưa xuân.
- Chuyển đổi cảm giác thật tinh tế
Cảm xúc của nhà thơ: ngây ngất, say sưa, tha thiết, nồng nàn, tin yêu vào con người và cuộc sống của quê hương đất nước.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Ñoïc- hieåu vaên baûn:
1/ Caûm xuùc tröôùc muøa xuaân thieân nhieân ñaát trôøi:
Moïc giöõa doøng soâng xanh
Moät boâng hoa tím bieác
Ôi con chim chieàn chieän
Hoùt chi maø vang trôøi
 Ñaûo ngöõ, hình aûnh choïn loïc, maøu saéc töôi thaém, ñaëc tröng, aâm thanh roän raõ, vui töôi.
 Muøa xuaân traøn ñaày söùc soáng.
Töøng gioït long lanh rôi.
Toâi ñöa tay toâi höùng.
Chuyển đổi cảm giác tinh tế
Cảm xúc ngây ngất, say sưa.




THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Hãy tìm những hình ảnh
mà tác giả muốn nhắc đến
khi mùa xuân về ở
đoạn thơ 2 ?
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
Tại sao tác giả nhắc
đến hai hình ảnh này khi
mùa xuân về ?
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
+ Lộc
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
Theo em, sức sống của mùa
xuân đất nước còn được cảm
nhận qua nhịp điệu như thế nào ?
tìm dẫn chứng.
hối hả
xôn xao
Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người
Lộc gắn liền với hình ảnh
người chiến sĩ và người nông dân
có ý nghĩa gì? .
- Tất cả như
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
+ (3) Lộc
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ
- Tất cả như
hối hả
xôn xao
Điệp ngữ,
so sánh, từ láy
Khẩn trương, tưng bừng rộn rã.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Khẳng định niềm tin vào tương lai. Vẻ đẹp hung vĩ, tràntrề hi vọng phát triển.
Ý nghĩa: Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người.
So sánh, liên tưởng
3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ:
Trước mùa xuân bao la của đất
trời, nhà thơ đã ước vọng điều gì ?
- Ta làm
con chim hót
một cành hoa
một nốt trầm
- Mùa xuân nho nhỏ
- Lặng lẽ dâng cho đời
Ước nguyện cống hiến cho đời một cách khiêm tốn và thầm lặng, không kể thời gian, tuổi tác.
- Dù là
tuổi hai mươi
khi tóc bạc
Điệp ngữ, ẩn dụ
Nhận xét về nghệ thuật ?
Em có cảm nhận gì về
quan niệm cống hiến của nhà thơ ?
4. Lời ca quê hương đất nước qua điệu dân ca Huế:
? Khổ thơ trở lại tứ thơ nào trong khổ thơ đầu? Tứ thơ nào được phát triển? Tình cảm gì của tác giả gửi gắm trong đó?
“Mùa xuân…
… đất Huế”.
- > Nghệ thuật: Điệp từ: Mùa xuân xứ Huế.
Tiếng hát xứ Huế.
Nỗi niềm yêu nhớ quê hương.
? Theo em, nguyện ước lớn nhất của tác giả là gì?
- Làm mùa xuân nho nhỏ.
? Đó có phải chỉ là nguyện ước của tác giả?
Không. là nguyện ước chung của tất cả mọi người
? Khái quát những nghệ thuật tiêu biểu?
III. Tổng kết – ghi nhớ
1. Nghệ thuật:
III. TỔNG KẾT – GHI NHỚ
1/ Nghệ thuật:
-Viết theo thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca.
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát.
Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sang, giàu hình ảnh,, cảm xúc với các biệp pháp ẩn dụ, điệp từ, điệp ngữ, SD từ xưng hô.
- Có cấu trúc chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn.
2./ Nội dung- Ý nghĩa văn bản
ND: Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc – tìm hiểu văn bản:
III. Ghi nhớ: SGK.



THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
60GIÂY
HỌC SINH THẢO LUẬN


Thay ñoåi töø “toâi” ôû khoå thöù nhaát sang töø “ta” ôû khoå thöù tö coù yù nghóa gì?
H?T TH?I GIAN
Thay đổi cách xưung hô
Tôi
Số ít
Riêng
Tác giả
Ta
Số ít + số nhiều
Riêng + chung
Tác giả + mọi ngưuời
Trang trọng, tự hào
Khát vọng hoà nhập vào cuộc sống chung
MÙA XUÂN NHO NHỎ
BÀI TẬP CỦNG CỐ
(Sử dụng eMindMaps)
2/ Em hiểu ntn về nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ”?
“Mùa xuân nho nhỏ” là 1 sáng tạo độc đáo của Thanh Hải. Người ta dừng nhiều định ngữ gắn với mùa xuân như ‘Mùa xuân chín’, ‘Mùa xuân xanh’, ‘Xuân lòng’ nhưng ‘Mùa xuân nho nhỏ’ là 1 phát hiện mới mẻ và sáng tạo
3/ Hãy nêu chủ đề của bài thơ?
-Chủ đề: Nhà thơ nguyện làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước, của cuộc đời chung
Höôùng daãn hoïc sinh töï hoïc:
- Học thuộc bài thơ.
- Viết m?t văn bản cảm nhận một khổ thơ mà em thích nhất.
- Soạn: Viếng lăng Bác.
Chúc các em có tiết học vui, bổ ích và lý thú.
TẠM BIỆT
HẸN GẶP LẠI CÁC EM VÀO TIẾT SAU.