Chào các em
Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
SGK/151 TGDK:30’
Thứ sáu ngày 21 tháng 1 năm 2022
Luyện từ và câu Tiết 25

I. Yêu cầu cần đạt:
1.Năng lực đặc thù:
Nắm được phép lịch sự khi hỏi chuyện người khác: biết thưa gửi, xưng hô phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi; tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền lòng người khác (ND Ghi nhớ).
- Nhận biết được quan hệ giữa các nhân vật, tính cách của nhân vật qua lời đối đáp (BT1, BT2 mục III).
2. Năng lực chung: HS có năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề,
năng lực giao tiếp và hợp tác.
3. Phẩm chất: GDHS tính nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm.
II. Đồ dụng dạy - học: Giáo án powerpoint, SGK,VBT
III.Các hoạt động dạy học:
KHỞI ĐỘNG
KHÁM PHÁ
NHẬN XÉT:
1) Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?
– Mẹ ơi? Con tuổi gì ?
– Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
XUÂN QUỲNH
+ Câu hỏi:
+ Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép:
Mẹ ơi
Mẹ ơi? con tuổi gì?
2. Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
b) Với bạn em:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em:
- Lan ơi, bạn thích mặc áo màu gì?
- Cô ơi, cô thích mặc áo màu gì ạ?

* Sở thích ăn mặc
* Sở thích vui chơi, giải trí.

- Cô ơi, cô có thích xem bóng đá không ạ?
- Dũng ơi, cậu có thích xem bóng đá không?
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em:
b)Với bạn em:
*Em nhận xét gì về các câu hỏi sau:
– Tại sao bạn viết chữ xấu vậy?
– Sao bạn mặc cái áo xấu thế?
– Lan ơi, sao nhà bạn nghèo thế?
3. Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào?
Để giữ lịch sự, cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác hoặc gây cho người khác sự buồn chán.
Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể là:
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa
mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.
II. GHI NHỚ
LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG
a) Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi ?
– Thưa thầy con muốn đi học ạ. Theo ĐỨC HOÀI

b) Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít. Theo VĂN 4 (1984)
1. Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a) Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi ?
– Thưa thầy, con muốn đi học ạ.

- Quan hệ giữa hai nhân vật:
- Tính cách mỗi nhân vật:
+ Thầy Rơ-nê:
+ Lu-i Pa-xtơ :
quan hệ thầy - trò.
ân cần, trìu mến và thầy rất yêu học trò của mình.
ngoan, lễ phép, biết kính trọng thầy giáo.
b) Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì ?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả ?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng ?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Quan hệ giữa hai nhân vật:
- Tính cách của mỗi nhân vật:
+Tên sĩ quan phát xít:
+ Cậu bé:
Quan hệ thù địch giữa tên sĩ quan phát xít cướp nước và cậu bé yêu nước.
Rất ngang ngược, không xem ai ra gì.
Yêu nước, căm ghét tên xâm lược.
Bài 2. So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu hỏi nào các bạn nhỏ hỏi cụ già thích hợp nhất? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm?
– Hay cụ đánh mất cái gì?
– Chúng mình thử hỏi xem đi!
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi:
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
Hãy thêm từ ngữ vào chỗ chấm để thể hiện phép lịch sự.
…………, chỉ giúp cháu đường đến nhà bạn Hùng ………….?
……….. cho mình mượn cái thước ……..?
…......... , đưa cho anh cái mũ …………?
VẬN DỤNG-LIÊN HỆ
DẶN DÒ
Ôn lại bài đã học.
Chuẩn bị bài: Mở rộng vốn từ: Đồ chơi- Trò chơi ( tiếp theo).
IV. Điều chỉnh sau tiết dạy:
....................................................................................................................................................................................................................................
CHÚC CÁC EM LUÔN
CHĂM NGOAN, HỌC GIỎI!