VỢ NHẶT
KIM LÂN
TRÒ CHƠI Ô CHỮ VĂN HỌC
- 6 Ô HÀNG NGANG (tương ứng với 6 câu hỏi)
- 1 Ô HÀNG DỌC (Ẩn số) 6 CHỮ CÁI
1
2
3
4
5
6
TRÒ CHƠI Ô CHỮ VĂN HỌC
1 (7 chữ cái): Giá trị nội dung tiêu biểu của “Vợ nhặt”
1
2
3
4
5
6
2 (9 chữ cái): Việc Tràng có vợ từ dân xóm ngụ cư đến mẹ Tràng và Tràng đều có tâm trạng như thế nào?
3 (5 chữ cái): Nhân vật nào đã nhặt được vợ một cách dễ dàng bằng câu nói đùa và 4 bát bánh đúc?
4 (6 chữ cái): Từ chỉ tính cách của Thị (người vợ nhặt) khi còn ở chợ Tỉnh
5 (8 chữ cái): Truyện ngắn “Vợ nhặt” của Kim Lân ban đầu có tên là gì?
6 (8 chữ cái). Điền vào chỗ trống từ còn thiếu trong câu“Trong óc Tràng hiện lên hình ảnh đám người đói và lá cờ đỏ bay….”
MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ NẠN ĐÓI NĂM 1945
KIM LÂN
VỢ NHẶT
NGỮ VĂN LỚP 12
Tiết PPCT 58,59,60
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1/ Về kiến thức:
- Hiểu được tình cảm thê thảm của người ND
- Hiểu được niềm khát khao hạnh phúc gia đình niềm tin bất diệt vào cuộc sống và tình thương yêu...
- Nắm nghệ thuật đặc sắc: tình huống truyện, gợi không khí, miêu tả tâm lí, dựng đối thoại.
2/ Về kĩ năng
- Đọc hiểu tác phẩm văn xuôi
- Hợp tác, Phân tích, chứng minh, bình luận
3/ Về thái độ
Trân trọng, cảm thông trước khát vọng hạnh phúc, tình yêu thương, niềm tin vào cuộc sống của con người.
PHƯƠNG PHÁP
* Tích hợp
* PT, CM, bình luận.
* Hình thức tổ chức lớp học: phát vấn, thảo luận nhóm, đóng vai.
PHƯƠNG TIỆN
* SGK, SGV, giáo án

* Máy tính, máy chiếu hỗ trợ

* Tư liệu, hình ảnh về nạn đói năm 1945
NỘI DUNG BÀI HỌC
Tiết 2: 2/ Khát vọng sống và tình người:
a/ Nhân vật Tràng;
b/ Người vợ nhặt
Tiết 3: c/ Nhân vật bà cụ Tứ.
3/ Một số nghệ thuật đặc sắc
III/ TỔNG KẾT
Tiết 1: I/ TÌM HiỂU CHUNG:
1/ Vài nét về tác giả:
2/ Văn bản:
II/ ĐỌC HiỀU CHI TiẾT:
1/ Bức tranh hiện thực về nạn đói năm 1945
VỢ NHẶT (Kim Lân)
1.Tác giả
- Là cây bút chuyên viết truyện ngắn. Đề tài chủ yếu là về nông thôn và người nông dân.
- Có lối viết giản dị, mộc mạc mà hóm hỉnh
- Tác phẩm tiêu biểu:








Nhà văn Kim Lân (1920 – 2007)
I.TÌM HIỂU CHUNG
Tóm tắt những nét chính về nhà văn Kim Lân?
Ông Hồ Quang Lợi-Thành ủy Hà Nội: “Gia tài sáng tác của nhà văn Kim Lân không thật nhiều về số lượng nhưng là tinh hoa quý báu. Hầu hết các tác phẩm của ông đều trụ lại với thời gian."

Nhà thơ Hữu Thỉnh: Văn KL luôn mang đậm hồn quê, sự kế tục ngôn ngữ, phong tục của người Việt. Ông là một trong những nhà văn đầu tiên tham gia tổ chức Văn hóa cứu quốc. Trong Hội Nhà văn Việt Nam, Kim Lân đã có công lao xây dựng Hội Nhà văn Việt Nam bằng công việc xây dựng các thế hệ nhà văn tiếp nối."
MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VỀ KIM LÂN
VỢ NHẶT (Kim Lân)
I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả
2. Văn bản
a/ Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ.
- Có tiền thân là tiểu thuyết “ Xóm ngụ cư”, được viết ngay sau CMT8 nhưng bị mất bản thảo, năm 1954, dựa vào cốt truyện cũ, KL viết thành truyện ngắn “Vợ nhặt”.
- In trong tập “Con chó xấu xí”

Hãy cho biết: Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm?
+ Tích hợp kiến thức lịch sử:
Chiếu đoạn phim tư liệu về nạn đói 1945



Bối cảnh nạn đói năm 1945
Buổi chiều
Sáng hôm sau
Người đàn bà
Người dân
Bà cụ Tứ
Anh Tràng
Thời gian
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Văn bản
a/ Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ. b/ Tóm tắt văn bản:
Tràng
nhặt vợ
VỢ NHẶT (Kim Lân)
I. TÌM HIỂU CHUNG 1/ Tác giả
2. Văn bản:
a/ Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ.
b/ Tóm tắt
c/ Ý nghĩa nhan đề và tình huống truyện
*Nhan đề:
Vợ nhặt
Nhặt : Cầm lên vật bị đánh rơi.
Hỏi vợ, cưới vợ, còn ở đây Tràng "nhặt" vợ một cách ngẫn nhiên, dễ dàng
Thân phận con người bị rẻ rúng như cái rơm, cái rác.
- Tạo ấn tượng, kích thích sự chú ý của người đọc.
Gợi tình cảnh thê thảm của người nông dân trong nạn
đói năm 1945.
* Tình huống truyện độc đáo, éo le :
- Vừa bất ngờ, kì quặc, vừa bi thảm, vừa vui mừng.
- Thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc và giá trị nhân đạo của tác phẩm.
II/ ĐỌC HiỂU CHI TiẾT


1 : Bức tranh hiện thực về nạn đói
VỢ NHẶT (Kim Lân)
Cách thức tổ chức
+ HS tìm hiểu đoạn văn bản nói về nạn đói (SGK)
+ Xem một số hình ảnh về nạn đói
+ HS trả lời theo câu hỏi vấn đáp của GV
- GV chốt lại
MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ NẠN ĐÓI NĂM 1945
MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ NẠN ĐÓI NĂM 1945
MỘT VÀI HÌNH ẢNH VỀ NẠN ĐÓI NĂM 1945
II/ ĐỌC HiỂU CHI TiẾT


Thời gian
Không gian
bao trùm
Con người
Nạn đói năm 1945; buổi chiều
Người chết như ngả rạ...
Người sống: Lũ lượt bồng bế, xanh xám như những bóng ma..
1 : Bức tranh hiện thực về nạn đói
Thành mùi : ẩm thối, mùi gây của xác người chết
Bức tranh
nạn đói
- Bức tranh thê thảm, tiêu điều, chết chóc.
- Làm nền câu chuyện nhặt vợ và tạo giá trị hiện thực
VỢ NHẶT (Kim Lân)
Thành tiếng: quạ kêu thê thiết;
Tiếng khóc tỉ tê
Thành màu: “xanh xám
Tiết 2: VỢ NHẶT (Kim Lân)


II. ĐỌC - HIỂU CHI TiẾT
2: Khát vọng sống và tình người qua các nhân vật

Tổ chức hoạt động nhóm
- HS đọc một số đoạn văn bản viết về nhân vật Tràng
- GV hướng dẫn thảo luận (3 bàn 1 nhóm) 5 phút
+ Nhóm 1: Trình bày thân phận Tràng.
+ Nhóm 2: Quá trình “Nhặt” vợ của Tràng.
+ Nhóm 3: Tâm trạng Tràng trên đường dẫn người vợ nhặt về nhà.
+ Nhóm 4: Tâm trạng Tràng trong buổi sáng hôm sau.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV chốt lại
a: Nhân vật Tràng




Tràng
Hoàn cảnh,
lai lịch
a: Nhân vật Tràng
-Là dân ngụ cư, nghèo khổ, làm nghề kéo xe bò.
-Có ngoại hình thô kệch, xấu xí.
Quá trình
“Nhặt” vợ:
Gặp gỡ; phân vân; quyết định
Sau khi
nhặt vợ
VỢ NHẶT (Kim Lân)
Trên đường về
Sáng hôm sau
Tổ chức hoạt động ĐÓNG VAI
- HS đọc một số đoạn tiêu biểu viết về người vợ nhặt
- GV hướng dẫn nhóm theo dãy bàn (5 phút)
+ Nhóm A: diễn cảnh thị gặp Tràng lần thứ 2 ở chợ huyện.
+ Nhóm B: diễn cảnh thị buổi sáng hôm sau.
(chú ý đến cử chỉ, hành động, lời nói...)
Nhóm khác nhận xét, bổ sung; GV nhận xét
- GV hướng dẫn phân tích theo hệ thống câu hỏi
HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU NGƯỜI VỢ NHẶT (THỊ)



II. ĐỌC – HIỂU CHI TIÊT

Thị
(người
vợ
nhặt)
b/ : Nhân vật thị (người vợ nhặt)
- Là người vô danh, không tên, tuổi.
- Là nạn nhân của cái đói: quần áo rách như tổ đỉa, khuôn mặt hốc hác.
- Gặp Tràng lần 2:
- Gặp Tràng lầu đầu
VỢ NHẶT (Kim Lân)
Buổi tối gặp bà cụ Tứ
Sáng hôm sau
Hoàn cảnh, lai lịch
Khi trở thành người vợ nhặt
Khi ở trên tỉnh
Trên đường về
Tiết 3: VỢ NHẶT (Kim Lân)


II. ĐỌC – HIỂU CHI TiẾT
c/ Bà cụ Tứ

Tổ chức hoạt động
HS đọc một số đoạn viết về bà cụ Tứ (mẹ của Tràng)
Gia cảnh bà cụ Tứ được miêu tả như thế nào?
- GV hướng dẫn thảo luận (2 bàn 1 nhóm) 5 phút
+ Tâm trạng của bà khi thấy người đàn bà lạ chào hỏi (nhóm 1,2)
+ Tâm trạng của bà sau khi hiểu ra cơ sự? (nhóm 3,4)
+ Tâm trạng của bà vào sáng hôm sau? (nhóm 5,6)
Lần lượt từng nhóm báo cáo theo hệ thống câu hỏi
GV chốt lại
VỢ NHẶT (Kim Lân)



Bà cụ Tứ
Gia cảnh
Tâm trạng của bà
khi Tràng đưa
thị về làm vợ
Tâm trạng của bà
sáng hôm sau
Người mẹ già, nghèo khổ, góa bụa
Ngạc nhiên, băn khoăn
Tủi thân, thương con và thị
Vui mừng vì Tràng có vợ, an ủi con
Bà tính toán làm ăn và nói toàn chuyện vui
Lo lắng cho tương lai các con
Bà vui hơn, rạng rỡ hơn
II. ĐỌC – HIỂU CHI TiẾT
c/ Bà cụ Tứ
Là người mẹ già, nghèo khổ giàu tình
thương con và giàu lòng nhân hậu
II. ĐỌC – HIỂU CHI TiẾT
3/ Nghệ thuật đặc sắc
- Xây dựng tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn.
- Cách kể chuyện tự nhiên, lôi cuốn, hấp dẫn:
+ Cách dẫn dắt câu chuyện tự nhiên, giản dị, chặt chẽ
+ Khéo léo làm nổi bật sự đối lập giữa hoàn cảnh và tính cách nhân vật.
- Dựng cảnh chân thật, sinh động, đặc sắc: cảnh chết đói, cảnh bữa cơm ngày đói,…
- Miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, tự nhiên, chân thật.
- Ngôn ngữ nông thôn mộc mạc, giản dị gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày.
SỰ HẤP DẪN
III.TổNG KếT
VỢ
NHẶT
Củng cố, dặn dò
* Hình thức hỏi đáp
1/ Cho biết truyện ngắn thể hiện những giá trị nội dung gì?
2/ Đoạn văn nào, chi tiết nào của tác phẩm gây xúc động và để lại ấn tượng sâu sắc nhất cho em? Vì sao?

* DẶN DÒ
- Nắm nội dung bài học Vợ nhặt. Pt nhân vật tiêu biểu
- Soạn bài mới: “Rừng xà nu” Nguyễn Trung Thành
CẢM ƠNCÁC EM
CHÚC SỨC KHỎE!