ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
GV: ĐỖ THANH TOÀN
Môn: Tập làm văn
Lớp 5A2
CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC 3 KHÁNH HẢI
Năm học: 2021 – 2022
Tập làm văn
Thứ năm ngày 27 tháng 01 năm 2022
BÀI : luyện tập tả người ( tr 122)
-Biết đọc bài văn với giọng kể chậm rãi; bước đầu biết đọc diễn cảm đoạn văn.
-Hiểu ND : Ca ngợi Bạch Thái Bưởi,từ một cậu bé mồ côi cha,nhờ giàu nghị lực và ý chí vươn lên đã trở thành một nhà kinh doanh nổi tiếng.
- Đọc đúng tên riêng nước ngoài(Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi,Vê-rô-ki-ô);bước đầu đọc diễn cảm được lời thầy giáo (nhẹ nhàng, khuyên bảo ân cần).
- Hiểu ND: Nhờ khổ công rèn luyện, Lê- ô-nác-đô đa Vin-xi đã trở thành một họa sĩ thiên tài.
MỤC TIÊU

1. Đọc bài văn sau và ghi lại những đặc điểm ngoại hình của người bà (mái tóc, đôi mắt, khuôn mặt,…)
Bà tôi
Bà tôi ngồi cạnh tôi, chải đầu. Tóc bà đen và dày kì lạ, phủ kín cả hai vai, xõa xuống ngực, xuống đầu gối. Một tay khẽ nâng mớ tóc lên và ướm trên tay, bà đưa một cách khó khăn chiếc lược thưa bằng gỗ vào mớ tóc dày.
Giọng bà trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông. Nó khắc sâu vào trí nhớ tôi dễ dàng, và như những đóa hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống. Khi bà mỉm cười, hai con ngươi đen sẫm nở ra, long lanh, dịu hiền khó tả, đôi mắt ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui. Mặc dù trên đôi má ngăm ngăm đã có nhiều nếp nhăn, khuôn mặt của bà tôi hình như vẫn tươi trẻ.
Theo MÁC-XIM GO-RƠ-KI
- Bài văn tả những đặc điểm ngoại hình nào của người bà ?
+ Tả mái tóc, đôi mắt, khuôn mặt, giọng nói của người bà.
- đen, dày kì lạ, phủ kín hai vai, xõa xuống ngực, xuống đầu gối ; mớ tóc dày khiến bà đưa chiếc lược thưa bằng gỗ một cách khó khăn.
(Khi bà mỉm cười) Hai con ngươi đen sẫm nở ra, long lanh, dịu hiền khó tả, ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui.
- đôi má ngăm ngăm, đã có nhiều nếp nhăn nhưng khuôn mặt bà hình như vẫn tươi trẻ.
trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông ; khắc sâu vào trí nhớ cậu bé ; dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống như những đóa hoa.
- Tác giả ngắm bà rất kĩ và đã chọn lọc những chi tiết tiêu biểu về ngoại hình của bà để miêu tả. Bài văn vì thế ngắn gọn mà sống động, khắc họa rất rõ hình ảnh của người bà trong tâm trí bạn đọc, đồng thời bộc lộ tình yêu của cháu đối với bà qua từng lời tả.
- Em có nhận xét gì về cách miêu tả ngoại hình của tác giả ? (tác giả đã quan sát và chọn lọc các chi tiết như thế nào ?)
Đây là ai ?
Người thợ rèn
2) Đọc và ghi lại những chi tiết tả người thợ rèn đang làm việc trong bài văn sau:
Người thợ rèn
Ngồi xem anh Thận làm việc thật thích: Có cái gì rất khỏe rất say trong công việc của anh, sinh động và hấp dẫn lạ thường. Này đây, anh bắt lấy thỏi thép hồng như bắt lấy một con cá sống. Dưới những nhát búa hăm hở của anh, con cá lửa ấy vùng vẫy, quằn quại, giãy lên đành đạch. Những chiếc vảy của nó bắn ra tung tóe thành những tia lửa sáng rực. Nó nghiến răng ken két, nó cưỡng lại anh, nó không chịu khuất phục. Anh quặp lấy nó trong đôi kìm sắt dài, lại dúi đầu nó vào giữa đống than hồng.
- Thổi nào ! - Anh bảo cậu thợ phụ.
Cậu thanh niên rướn người lên. Đôi ống bễ thở phì phò. Những chiếc lưỡi lửa liếm lên rực rỡ
- Thôi ! - Anh nói.
Cậu thợ phụ trở tay lau mồ hôi đầm đìa trên khuôn mặt ửng hồng vì hơi nóng, trong khi anh Thận lại lôi con cá lửa ra, quật nó lên hòn đe và vừa hằm hằm quai búa choang choang vừa nói rõ to: “ Này... Này...Này...”
Cuối cùng con cá lửa đành chịu thua. Nó nằm ưỡn dài ngửa bụng ra trên đe mà chịu những nhát búa như trời giáng. Và tới lúc anh trở tay ném nó đánh xèo một tiếng vào cái chậu nước đục ngầu làm cho chậu nước bùng sôi lên sùng sục thì nó đã biến thành một chiếc lưỡi rựa vạm vỡ và duyên dáng. Anh Thận chỉ liếc nhìn nó một cái, như một kẻ chiến thắng. Và anh lại bắt đầu một cuộc chinh phục mới.
Theo Nguyên Ngọc
- Bắt lấy thỏi thép hồng như bắt một con cá sống.
- Quai những nhát búa hăm hở (khiến con cá lửa vùng vẫy, quằn quại, giãy đành đạch, vảy bắn tung tóe thành những tia lửa sáng rực, nghiến răng ken két, cưỡng lại, không chịu khuất phục.)
- Quặp thỏi thép trong đôi kìm sắt dài, dúi đầu nó vào giữa đống than hồng; lệnh cho thợ phụ thổi bễ.
- Lôi con cá lửa ra, quật nó lên đe, vừa hằm hằm quai búa choang choang vừa nói rõ to: ”Này… Này… Này…”
- Trở tay ném thỏi sắt đánh xèo một tiếng vào chậu nước đục ngầu.
- Liếc nhìn lưỡi rựa như một kẻ chiến thắng, lại bắt đầu một cuộc chinh phục mới.
Những chi tiết tả người thợ rèn đang làm việc:
- Tác giả đã quan sát rất kĩ hoạt động của người thợ rèn; miêu tả quá trình thỏi thép hồng qua bàn tay anh đã biến thành một lưỡi rựa vạm vỡ, duyên dáng. Thỏi thép hồng được ví như một con cá sống bướng bỉnh, hung dữ; anh thợ rèn như một người chinh phục mạnh mẽ, quyết liệt. Người đọc bị cuốn hút vì cách tả , tò mò về một hoạt động mà mình chưa biết, say mê theo dõi quá trình người thợ khuất phục con cá lửa. Bài văn hấp dẫn , sinh động, mới lạ cả với người đã biết nghề rèn.
- Em có nhận xét gì về cách miêu tả anh thợ rèn đang làm việc của tác giả ? (tác giả đã quan sát và chọn lọc các chi tiết như thế nào ?)
Kết luận:
* Khi quan sát viết một bài văn tả người, cần lưu ý:
- Xác định mục đích rõ ràng để tập trung quan sát ngoại hình, họat động của nhân vật.
- Tập trung quan sát kĩ đối tượng định tả. Vận dụng nhiều giác quan để quan sát.
- Quan sát, chọn lọc để đưa vào bài những chi tiết tiêu biểu, nổi bật, gây ấn tượng.
- Khi viết cần kết hợp với nhận xét, liên tưởng, ví von… đồng thời kín đáo thể hiện cảm xúc của mình với nhân vật.
- Tìm ra đặc điểm riêng biệt, tiêu biểu khi miêu tả sẽ làm cho đối tượng này không giống đối tượng khác. Bài viết sẽ hấp dẫn, không lan man, dài dòng.
Tập làm văn
Thứ năm ngày 27 tháng 01 năm 2022
KHỞI ĐỘNG:
* Em hãy nêu cấu tạo của bài văn tả người?
LUYỆN TẬP TẢ NGƯỜI
(Tả ngoại hình)
Trang 130
Bài văn tả người thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2. Thân bài:
a.Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, đôi mắt, hàm răng …)
b.Tả tính tình, hoạt động ( lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử với người khác…)
3. Kết bài:
Nêu cảm nghĩ về người được tả.
1.Chọn làm một trong hai bài tập sau:
a. Đọc bài Bà tôi của Mác-xim Go-rơ-ki (SGK-122) và trả lời câu hỏi:
- Đoạn 1: Tả đặc điểm gì về ngoại hình của bà?
+ Tóm tắt các chi tiết được miêu tả ở từng câu.
+ Các chi tiết đó quan hệ với nhau như thế nào ?
- Đoạn 2 còn tả những đặc điểm gì về ngoại hình của bà? Các đặc điểm đó quan hệ với nhau như thế nào? Chúng cho biết điều gì về tính tình của bà?

Tóm tắt các chi tiết được miêu tả ở từng câu.
Tả độ dày của mái tóc qua cách bà chải đầu và từng động tác (nâng mớ tóc lên, ướm trên tay, đưa một cách khó khăn chiếc lược thưa bằng gỗ vào mái tóc dày)
Các chi tiết đó quan hệ với nhau như thế nào?
- Các chi tiết đó quan hệ chặt chẽ với nhau, chi tiết sau làm rõ chi tiết trước.
* Đoạn 1:
Tả mái tóc của người bà ( đoạn gồm 3 câu).
Câu 1 - mở đoạn:
Giới thiệu bà ngồi cạnh cháu, chải đầu.
Câu 2:
Tả khái quát đặc điểm mái tóc của bà : đen, dày kỳ lạ.
Câu 3:
Đoạn 2: Tả những đặc điểm gì về ngoại hình của bà?
* Đoạn 2 tả giọng nói, đôi mắt, khuôn mặt của bà.
* Câu 2: Tả tác động của giọng nói vào tâm hồn cậu bé: khắc sâu vào trí nhớ dễ dàng và như những đoá hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống.
* Câu 4: Tả khuôn mặt của bà: hình như vẫn tươi trẻ, dù trên đôi má đã có nhiều nếp nhăn.
* Câu 1: Tả đặc điểm của giọng nói: trầm bổng, ngân nga.
* Câu 3: Tả sự thay đổi của đôi mắt khi bà mỉm cười: Hai con ngươi đen sẫm nở ra và tình cảm ẩn chứa trong đôi mắt: long lanh, dịu hiền khó tả, ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui
* Các đặc điểm đó quan hệ với nhau như thế nào? Chúng cho biết điều gì về tính tình của bà?
* Các đặc điểm về ngoại hình có quan hệ chặt chẽ với nhau. Chúng không chỉ khắc hoạ rõ nét về hình dáng của bà mà còn nói lên tính tình của bà: bà dịu dàng, dịu hiền, tâm hồn tươi trẻ, yêu đời, lạc quan.
* Đoạn văn gồm 7 câu:
*Câu 1: Giới thiệu chung về Thắng ( con cá vược, có tài bơi lội), trong thời điểm được miêu tả đang làm gì.
Câu 2: tả chiều cao của Thắng–hơn hẳn bạn một cái đầu.
* Câu 3: tả nước da của Thắng – rám đỏ …
* Câu 4: tả thân hình của Thắng ( rắn chắc, nở nang,…)
* Câu 5: tả cặp mắt to và sáng.
* Câu 6: tả cái miệng tươi, hay cười.
* Câu 7: tả cái trán rô bướng bỉnh.
b/ Đoạn văn sau tả những đặc điểm nào về ngoại hình của bạn Thắng ? Những đặc điểm ấy cho biết điều gì về tính tình của Thắng?
* Những đặc điểm ấy cho biết điều gì về tính tình của Thắng?
Tất cả các đặc điểm được miêu tả quan hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau, làm hiện lên rất rõ không chỉ vẻ ngoài của Thắng – một đứa trẻ lớn lên ở biển, bơi lội rất giỏi, có sức khỏe dẻo dai mà cả tính tình Thắng – thông minh, bướng bỉnh và gan dạ.
Khi tả ngoại hình nhân vật cần lưu ý điều gì?
Khi tả ngoại hình nhân vật, cần chọn những chi tiết tiêu biểu để chúng bổ sung cho nhau, giúp khắc hoạ rõ nét hình ảnh nhân vật.
Dàn ý bài văn tả cô giáo:
1.Mở bài: Hàng ngày em đến lớp em luôn nhìn thấy cô - cô giáo dạy em hồi lớp....
2. Thân bài:
+ Cô năm nay khoảng... tuổi.Trông cô...
+ Dáng người cô... (thon thả), trông cô rất hiền.
+ Mái tóc của cô...,
+ Khuôn mặt...,
+ Làn da…
+ Đôi mắt... ,
+ Cô luôn mỉm cười với chúng em, mỗi khi cô cười để lộ hàng răng...
+ Giọng nói của cô...
+ Cô quan tâm đễn từng học sinh...
3.Kết bài: Tình cảm của em….
CỦNG CỐ - DẶN DÒ:
- Về học thuộc phần kết luận
- Về nhà quan sát và ghi lại có chọn lọc kết quả quan sát một người em thường gặp (cô giáo, thầy giáo, người hàng xóm,…) để lập được dàn ý cho bài văn tả người trong tiết tập làm văn tuần 13 - Luyện tập tả người (Tả ngoại hình) (trang 130)
------- Hết -------
TIẾT HỌC KẾT THÚC TẠI ĐÂY !
CÁC EM NHỚ THỰC HỆN TỐT
PHÒNG, CHỐNG COVID-19 NHÉ!
CHÀO CÁC EM!