LỊCH SỬ
NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN
NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN
MỤC TIÊU
- Các biểu hiện suy thoái của nhà Trần giữa thế kỉ XIV.
- Vì sao nhà Hồ thay thế nhà Trần.
CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
HOẠT ĐỘNG 1:
Tình hình nước ta giữa thế kỉ XIV
HOẠT ĐỘNG 2 :
Nhà Hồ thay thế nhà Trần
Đọc SGK “từ đầu đến ... xin từ quan” và trả lời các câu hỏi sau:
Tình hình nước ta cuối thời Trần như thế nào?
Trước tình hình đó nhân dân và quan lại đã có phản ứng gì?
Ai là người đã dâng sớ xin chém 7 tên quan đã lấn át quyền vua, coi thường phép nước?
HOẠT ĐỘNG 1:TÌNH HÌNH NƯỚC GIỮA THẾ KỈ XIV
1. Tình hình nước ta cuối thời Trần như thế nào?
2. Trước tình hình đó nhân dân và quan lại đã có phản ứng gì?
3. Ai là người đã dâng sớ xin chém 7 tên quan đã lấn át quyền vua, coi thường phép nước?
- Vua quan nhà Trần chỉ mãi ăn chơi, bốc lột của dân để làm giàu không còn quan tâm đến tình hình đất nước.
- Cuộc sống của nhân dân càng them cơ cực.
Nhân dân nổi dậy đấu tranh, một số quan lại bất bình và xin từ chức.
Chu Văn An dâng sớ xin chém 7 tên quan lấn át quyền vua, coi thường phép nước.
Chu Văn An là một thầy giáo có tài nhưng cương nghị, thẳng thắn, sửa mình trong sạch, không cầu lợi và là một đại quan nhà Trần. Ông được mời vào dạy cho các thái tử ở Văn Miếu Quốc Tử Giám. Nhiều lần ông khuyên can nhà vua và dâng sớ xin chém 7 tên quan coi thường phép nước nhưng vua không nghe ,ông xin từ quan về ở núi Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, Hải Dương và mở trường dạy học. Khi ông mất, nhà vua sai quan đến tế và ban tặng tên thụy là Văn Trình, thời gian sau lệnh cho ông được thờ trong Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Chu Văn An (1292-1370)
Đền thờ Chu Văn An
Tượng thờ Chu Văn An
Từ giữa thế kỉ XIV, nhà Trần bước vào thời kì suy yếu.Vua quan không quan tâm tới dân. Dân oán hận, nổi dậy khởi nghĩa.
KẾT LUẬN
Theo em, nhà Trần có đủ sức để gánh vác công việc trị vì nước ta nữa hay không?
Nhà Trần suy tàn, không còn đủ sức để gánh vác công việc trị vì đất nước, cần có một triều đại khác để thay thế. Đó là triều đại nào chúng ta cùng tìm hoạt động 2.
HOẠT ĐỘNG 2: NHÀ HỒ THAY THẾ NHÀ TRẦN
Đọc phần còn lại trong SGK và trả lời các câu hỏi sau:
1. Hồ Qúy Ly là người như thế nào?
2. Hành động táo bạo của Hồ Qúy Ly là gì?
3. Hành động truất ngôi vua có hợp với lòng dân không? Vì sao?
4. Những chính sách mà Hồ Qúy Ly đưa ra là gì? Có tác dụng ra sao?
HỒ QÚY LY 1336 - 1407
Hồ Quý Ly là một vị quan đại thần có tài trong triều đình nhà Trần, thoát chết sau vụ mưu sát.
Ông sinh năm 1336 và mất năm 1407
Hành động táo bạo của Hồ Qúy Ly là:
+ Năm 1400, Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ, dời thành về Tây Đô (Thanh Hoá), đổi tên nước là Đại Ngu.
Hành động truất quyền vua có hợp với lòng dân không? Vì sao?
Hành động của Hồ Qúy Ly hợp với lòng dân. Vì lúc bấy giờ tình hình đất nước rối ren, các vua Trần ăn chơi sa đọa, nhân dân bị áp bức, đói kém. Khi lên ngôi ông đã có nhiều chính sách cải cách đất nước tiến bộ.
Những chính sách của Hồ Qúy Ly đưa ra là gì? Tác dụng của chính sách đó?
Thay đổi bộ máy quan lại, quân đội, chia lại ruộng đất, cho in và sử dụng tiền giấy…
Năm 1406 sự việc gì đã xảy ra với nước ta?
Năm 1406 nước ta bị giặc Minh xâm lược
Do Hồ Qúy Ly không đoàn kết được toàn dân để tiến hành kháng chiến nên quân ta đã thất bại. Nhà Hồ suy sụp, đất nước rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.
Kết quả của cuộc kháng chiến như thế nào?
GHI NHỚ
Từ giữa thế kỉ XIV, nhà Trần bước vào thời kì suy yếu.Vua quan không quan tâm tới dân. Dân oán hận,nổi dậy khởi nghĩa.

Năm 1400, Hồ Quý Ly nhân cơ hội đó đã truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ. Không chống nổi quân xâm lược, nhà Hồ sụp đổ. Đất nước ta bị nhà Minh đô hộ.
Thành Tây Đô của nhà Hồ (Thanh Hóa)
Bên trong tường thành
Đầu phượng thời Hồ
Gạch lát nền thời Hồ
Rồng đá thời nhà Hồ
Đầu hổ thời nhà Hồ
CHIẾN THẮNG
CHI LĂNG
TRÒ CHƠI
BỨC TRANH BÍ ẨN
4
1
2
3
Vì sao nước ta lại rơi vào ách thống trị của phong kiến phương Bắc?
Ai người khởi nghĩa Lam Sơn,
Nằm gai nếm mật không sờn quyết tâm,
Kiên cường chống giặc mười năm,
Nước nhà thoát ách ngoại xâm hung tàn.
Là ai?
Nêu hiểu biết của em về Lê Lợi.
Thứ tư ngày 8 tháng 12 năm 2021
Lịch sử
Chiến thắng Chi Lăng
Ông đã lập căn cứ nghĩa quân ở đâu?
→ Ông đã lập căn cứ nghĩa quân tại Lam Sơn, Thanh Hóa.
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Lược đồ đường tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn
Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn, cuộc khởi nghĩa lan rộng ra cả nước. Năm 1426, Lê Lợi quyết định tiến quân từ Lam Sơn (Thanh Hoá) ra Bắc.
Lược đồ đường tiến quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn
Nghĩa quân Lam Sơn đánh đâu thắng đó làm cho quân Minh lâm vào thế phòng ngự, rút vào thành Đông Quan cố thủ.
Trước tình hình đó, nhà Minh đã có đối sách gì?
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
PHA LŨY
LÊ HOA
PHA LŨY
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Hình 1. Lược đồ trận Chi Lăng
Hình 1. Lược đồ trận Chi Lăng
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Hình 1. Lược đồ trận Chi Lăng
Thông tin:
SGK – T45,46
Lược đồ trận Chi Lăng
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Quân ta ra nghênh chiến rồi giả vờ bỏ chạy.
Quân địch đuổi theo, sa vào trận địa của ta.
Quân ta từ chỗ mai phục xông ra chiến đấu.
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Quân ta ra nghênh chiến rồi giả vờ bỏ chạy.
Quân địch đuổi theo, sa vào trận địa của ta.
Quân ta từ chỗ mai phục xông ra chiến đấu.
Kết quả của trận chiến Chi Lăng ra sao?
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Quân ta ra nghênh chiến rồi giả vờ bỏ chạy.
Quân địch đuổi theo, sa vào trận địa của ta.
Quân ta từ chỗ mai phục xông ra chiến đấu.
Tướng giặc tử trận, quân Minh rút về nước.
Vì sao quân ta giành thắng lợi ở ải Chi Lăng?
→ Nhờ có sự mưu trí trong đánh giặc và địa thế Chi Lăng có lợi cho ta.
Chiến thắng Chi Lăng có ý nghĩa như thế nào đối với lịch sử dân tộc?
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Quân ta ra nghênh chiến rồi giả vờ bỏ chạy.
Quân địch đuổi theo, sa vào trận địa của ta.
Quân ta từ chỗ mai phục xông ra chiến đấu.
Tướng giặc tử trận, quân Minh rút về nước.
Lê Lợi lên ngôi hoàng đế.
Tượng đài chiến thắng dựng tại Ải Chi Lăng
Ải Chi Lăng ngày nay
Giặc Minh đô hộ nước ta 20 năm.
1426, Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn.
Nhà Minh cử 2 đạo quân sang phá vây Đông Quan.
Núi đá hiểm trở
Đường nhỏ hẹp, khe sâu
Rừng cây um tùm
Quân ta ra nghênh chiến rồi giả vờ bỏ chạy.
Quân địch đuổi theo, sa vào trận địa của ta.
Quân ta từ chỗ mai phục xông ra chiến đấu.
Tướng giặc tử trận, quân Minh rút về nước.
Lê Lợi lên ngôi hoàng đế.