Trường THCS Quang Hanh
GV: Phạm Thị Chi
MÔN SINH HỌC 7
Vây hậu môn
Vây lưng
Lỗ hậu môn
Cơ quan đường bên
Đầu
Mình
Khúc đuôi
?Cơ thể cá cấu tạo gồm mấy phần? Nêu các cơ quan của từng phần?
?Cơ thể cá cấu tạo gồm mấy phần? Nêu các cơ quan của từng phần?
? Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi với đời sống trong nước?

Tiết 37:
CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
- Nhận dạng được một số nội quan của cá trên mẫu mổ.
- Quan sát bộ xương cá.
- Rèn luyện kỹ năng mổ động vật có xương sống.
- Cá chép: 1 con
- Dụng cụ mổ gồm:
+ Khay mổ: 1 cái
+ Kéo: 1 cái
+ Kim mũi giáo: 1 cái

+ Kẹp: 1 cái
Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
II. Chuẩn bị:

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
1. Cách mổ:
B1: Dùng kéo cắt 1 vết trước lỗ hậu môn của cá
B2: Từ vết cắt trước lỗ hậu môn ta mổ dọc bụng cá về phía vùng vây ngực
B3: Cắt vòng theo nắp mang đi qua cơ quan đường bên
B4: Cắt qua các xương sườn, dưới cột sống đến nắp mang và cắt tiếp xương nắp mang bỏ phần cơ để lộ các nội quan
Nêu các bước mổ cá?
4
Lưu ý:
- Vị trí mổ: Động vật có xương sống mổ mặt bụng
- Đối với cá chép bắt đầu mổ từ hậu môn ( Trước và sát vây hậu môn)
- Khi mổ thì lách và nâng mũi kéo tránh cắt vào nội quan
Thực hành

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
1. Cách mổ: (SGK – 106)
2. Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ
- Quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
- Quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
1. Cách mổ: (SGK – 106)
2. Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ
- Quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
- Quan sát nội quan(vị trí hình dạng )
+ Lá mang
+ Tim
+ Dạ dày, ruột, gan, túi mật.
+ Bóng hơi
+ Thận
+ Tuyến sinh dục ( buồng trứng hoặc tinh hoàn )
? Các cơ quan trên mẫu mổ của cá chép ?
Miệng
Tim
Dạ dày
Mật
gan
Ruột
Hậu môn
Thận
Tuyến sinh dục
Bóng hơi
Mắt
mang
Quan sát cấu tạo trong

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
1. Cách mổ: (SGK – 106)
2. Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ
- Quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
- Quan sát nội quan(vị trí hình dạng )
- Quan sát cột sống và bộ xương sườn cá
Bộ xương của cá chép
Cột sống
Xương đầu
Xương sườn
Tia vây xương
+ Cột sống – Trụ trong chứa tủy sống
+ Xương sườn – Tạo khoang cơ thể bảo vệ nội quan
+ Xương đầu – hộp sọ bảo vệ não

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
1. Cách mổ: (SGK – 106)
2. Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ
- Quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
- Quan sát nội quan(vị trí hình dạng )
- Quan sát cột sống và bộ xương sườn cá
- Quan sát não cá:
+ Hành khứu giác + Tiểu não
+ Não trước + Thuỳ vị giác
+ Não trung gian + Hành tuỷ
+ Não giữa ( thuỳ thị giác )
Cách mổ não
Não cá
Bộ não cá
Não giữa
Não
trung
gian
Não trước
Hành khứu giác
Tiểu não
Thùy vị giác
Hành tủy
Tủy sống

Tiết 37 - CHỦ ĐỀ: CÁC LỚP CÁ( Tiết 2)
I. Yêu cầu:
B. THỰC HÀNH: MỔ CÁ
II. Chuẩn bị:
III. Nội dung:
IV. Thu hoạch:
- Từng nhóm trao đổi, nêu nhận xét về vị trí các cơ quan và vai trò của chúng theo bảng sau:
- Mỗi nhóm báo cáo nhận xét về 1 hệ cơ quan và các nhóm khác bổ sung:
IV. Thu hoạch:
- Nằm dưới xương nắp mang trong phần đấu gồm các lá mang gần các xương cung mang – Có vai trò trao đổi khí.
- Nằm phía trước khoang thân ứng với vây ngực, co bóp để đẩy máu vào động mạch – Giúp cho sự tuần hoàn máu.
- Phân hóa rõ rệt thành thực quản, dạ dày, ruột, có gan tiết ra mật giúp cho sự tiêu hóa thức ăn.
- Trong khoang thân, sát cột sống, giúp cá chìm nổi dễ dàng trong nước.
- Hai dải sát cột sống. Lọc từ máu các chất không cần thiết để thải ra ngoài.
- Trong khoang thân, ở cá đực là hai dải tinh hoàn, ở cá cái là hai buồng trứng phát triển trong mùa sinh sản.
- Não nằm trong hộp sọ, ngoài ra còn có tủy sống nằm trong các cung đốt sống. Điều khiển, điều hòa các hoạt động của cá.
Một số hình ảnh tham khảo
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết học này:
Tiếp tục hoàn thiện bảng “các nội quan của cá”
- Học bài.
* Đối với bài học ở tiết học sau:
Bài 33 “Cấu tạo trong của cá chép” – tự đọc
- Tìm hiểu về sự đa dạng và đặc điểm chung của các lớp cá
Nằm dưới xương nắp mang trong phầm đấu gồm các lá mang gần các xương cung mang – Có vai trò trao đổi khí.
Nằm phía trước khoang thân ứng với vây ngực, co bóp để đẩy máu vào động mạch – Giúp cho sự tuần hoàn máu.
Phân hóa rõ rệt thành thực quản, dạ dày, ruột, có gan tiết ra mật giúp cho sự tiêu hóa thức ăn.
Trong khoang thân, sát cột sống, giúp cá chìm nổi dễ dàng trong nước.
- Hệ hô hấp (mang):
- Hệ tuần hoàn (tim ):
- Hệ tiêu hóa:
- Bóng hơi:
Cấu tạo trong của cá:
Bài 32: THỰC HÀNH: MỔ CÁ
Hai dải sát cột sống. Lọc từ máu các chất không cần thiết để thải ra ngoài.
Trong khoang thân, ở cá đực là hai dải tinh hoàn, ở cá cái là hai buồng trứng phát triển trong mùa sinh sản.
Não nằm trong hộp sọ, ngoài ra còn có tủy sống nằm trong các cung đốt sống. Điều khiển, điều hòa các hoạt động của cá.
- Hệ bài tiết (thận):
- Hệ sinh dục (tuyến sinh dục):
- Hệ thần kinh:
Cấu tạo trong của cá:
Bài 32: THỰC HÀNH: MỔ CÁ