1. Các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình
BÀI 8: GIẢI BÀI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
* Bước 1:
- Chọn ẩn (một ẩn), đơn vị của ẩn (nếu có), điều kiện của ẩn (nếu có)
- Biểu thị các đại lượng chưa biết theo ẩn và theo các đại lượng đã biết
- Tìm mối liên quan giữa các đại lượng để lập phương trình
* Bước 2: Giải phương trình vừa lập được ở bước 1 tìm giá trị của ẩn
* Bước 3: Đối chiếu giá trị tìm được của ẩn ở bước 2 với điều kiện của ẩn ở bước 1 và trả lời.
2. Ví dụ 1: Một xưởng may phải may xong 3000 áo trong một thời gian quy định. Để hoàn thành sớm kế hoạch, mỗi ngày xưởng đã may được nhiều hơn 6 áo so với số áo phải may trong một ngày theo kế hoạch.
Vì thế 5 ngày trước khi hết thời hạn, xưởng đã may được 2650 áo.
Hỏi theo kế hoạch, mỗi ngày xưởng phải may xong bao nhiêu áo?
* Phân tích
Ví dụ 1: Một xưởng may phải may xong 3000 áo trong một thời gian quy định. Để hoàn thành sớm kế hoạch, mỗi ngày xưởng đã may được nhiều hơn 6 áo so với số áo phải may trong một ngày theo kế hoạch. Vì thế 5 ngày trước khi hết thời hạn, xưởng đã may được 2650 áo. Hỏi theo kế hoạch, mỗi ngày xưởng phải may xong bao nhiêu áo?
 
 
 
 
 
 

Phương trình:

 
 
 
 
 
Điều kiện: x > 0, x nguyên
* Bài giải
+ Bước 1: Gọi số áo phải may trong một ngày theo kế hoạch là...... (áo), (x > 0, x nguyên)
Khi đó: Thời gian quy định may xong 3000 áo là ......... (ngày).
Số áo thực tế may trong 1 ngày là ................ (áo).
Thời gian may xong 2650 áo là ................. (ngày).
Vì xưởng may xong 2650 áo trước khi hết hạn 5 ngày nên ta có phương trình
+ Bước 2: Giải phương trình
+ Bước 3: Đối chiếu điều kiện và trả lời


?1. Sách giáo khoa trang 58:
Một mảnh đất hình chữ nhật có chiều rộng bé hơn chiều dài 4m và diện tích bằng 320m2 .
Tính chiều dài và chiều rộng của mảnh đất.
3. Luyện tập
x
x + 4
x(x + 4)
Phương trình:
x(x + 4)
=
320
Điều kiện: x > 0
* Phân tích
 


4. Vận dụng
Bài 43(sgk/58) Một xuồng du lịch đi từ Cà Mau đến Đất Mũi theo một đường sông dài 120 km. Trên đường đi , xuồng nghỉ lại 1 giờ ở thị trấn Năm Căn. Khi về, xuồng đi theo đường khác dài hơn đường lúc đi 5 km và với vận tốc nhỏ hơn vận tốc lúc đi là 5 km/h. Tính vận tốc của xuồng lúc đi, biết rằng thời gian về bằng thời gian đi.
Bài 43(sgk/58) Một xuồng du lịch đi từ Cà Mau đến Đất Mũi theo một đường sông dài 120 km. Trên đường đi , xuồng nghỉ lại 1 giờ ở thị trấn Năm Căn. Khi về, xuồng đi theo đường khác dài hơn đường lúc đi 5 km và với vận tốc nhỏ hơn vận tốc lúc đi là 5 km/h. Tính vận tốc của xuồng lúc đi, biết rằng thời gian về bằng thời gian đi.
Tóm tắt bài toán:
*Lúc đi
*Lúc về
Cà Mau
Đất Mũi
nghỉ 1 giờ
125 km
120 km
Cà Mau
Đất Mũi
Toán chuyển động:
Tính:
Phân tích
125
120
x - 5
(x > 5)
x
Phương trình:
s = v.t
Năm Căn
* Bài giải
+ Bước 1: Gọi vận tốc của xuồng lúc đi là x (km/h); ĐK: x > 5.
Khi đó: Vận tốc của xuồng lúc về là : x – 5 (km/h)
Thời gian xuồng đi 120 km là (giờ)
Thời gian xuồng về 125 km là (giờ)
Vì thời gian về bằng thời gian đi (kể cả thời gian nghỉ), nên ta có phương trình
Quãng đường lúc về là: 120 + 5 = 125 (km)
+ Bước 2: Giải phương trình
+ Bước 3: Đối chiếu điều kiện và trả lời
- Ôn kiến thức “Giải bài toán bằng cách lập phương trình”.
- Làm các bài tập 41, 42, 47, 48 (SGK/58, 59)
- Tiết sau “Luyện tập”.
Hướng dẫn về nhà