Địa lí
Chương III.
Môi trường hoang mạc.
Hoạt động kinh tế của con người ở hoang mạc
Bài 19: Môi trường hoang mạc
Bài 19: Môi trường hoang mạc
Quan sát lược đồ H.19.1/ Tr.61 SGK kết hợp bản đồ các môi trường địa lí, hãy:
- Xác định vị trí các hoang mạc trên thế giới?
- Nhận xét về nơi phân bố của các hoang mạc? (Vị trí các hoang mạc trên thế giới có đặc điểm gì chung?)
Trả lời
1. Đặc điểm của môi trường.
* Vị trí:
- Nằm dọc theo hai đường chí tuyến.

- Nằm sâu trong lục địa

- Nằm ven biển dòng biển lạnh chảy ven bờ
Bài 19: Môi trường hoang mạc
1. Đặc điểm của môi trường.
- Qua các hình 19.2 và 19.3, nêu đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc và so sánh sự khác nhau về chế độ nhiệt của hoang mạc ở đới nóng và đới ôn hòa.
- Đặc điểm chung của khí hậu hoang mạc: lượng mưa rất ít, biên độ nhiệt năm rất lớn.
- So sánh sự khác nhau về chế độ nhiệt của hoang mạc ở đới nóng và đới ôn hòa.
+ Hoang mạc ở đới nóng: biên độ nhiệt năm cao, nhưng có mùa đông ấm áp (nhiệt độ trung bình trên 10oC), mùa hạ rất nóng (trên 36oC).

+ Hoang mạc đới ôn hòa: biên độ nhiệt năm rất cao, nhưng có mùa hạ không quá nóng (khoảng 20oC) và mùa đông rất lạnh (đến -24oC).
Trả lời
Bài 19: Môi trường hoang mạc
1. Đặc điểm của môi trường.
Nêu các đặc điểm của khí hậu hoang mạc.
Trả lời
Khí hậu ở đây hết sức khô hạn, khắc nghiệt

- Tính chất cực kì khô hạn của khí hậu thể hiện ở lượng mưa trong năm rất ít, trong khi lượng bốc hơi lớn hơn. Có nhiều nơi trong nhiều năm liền không mưa, hoặc mưa rơi chưa đến mặt đất đã bốc hơi hết.

- Tính chất khắc nghiệt của khí hậu thể hiện ở sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm, giữa các mùa trong năm rất lớn. 
- Quan sát H.19.4, 19.5/ Tr.62 SGK mô tả cảnh sắc thiên nhiên của 2 hoang mạc?
- Theo em, trong 2 ảnh trên, ảnh nào thuộc hoang mạc đới nóng, ảnh nào thuộc hoang mạc đới ôn hoà? Tại sao?
1. Đặc điểm của môi trường.
Bài 19: Môi trường hoang mạc
- Thực vật và động vật: Động thực vật nghèo nàn do thiếu nước trầm trọng.
Trả lời
Bài 19: Môi trường hoang mạc
1. Đặc điểm của môi trường.
* Vị trí:
- Nằm dọc theo hai đường chí tuyến.
- Nằm sâu trong lục địa
- Nằm ven biển dòng biển lạnh chảy ven bờ

* Khí hậu:
- Rất khô hạn và khắc nghiệt.
- Biên độ nhiệt trong năm và biên độ nhiệt ngày đêm rất lớn.

* Cảnh quan :
- Bề mặt địa hình : cồn cát, sỏi đá…
- Thực vật cằn cỗi, thưa thớt, động vật hiếm hoi.
- Dân cư chủ yếu sống trong các ốc đảo.
Bài 19: Môi trường hoang mạc
2. Sự thích nghi của thực, động vật đối với môi trường.
Thực vật và động vật ở hoang mạc thích nghi với môi trường khắc nghiệt, khô hạn như thế nào?
- Thực vật và động vật thích nghi với môi trường khắc nghiệt, khô hạn của hoang mạc bằng cách tự hạn chế sự mất nước, đồng thời tăng cường dự trữ nước và chất dinh dưỡng trong cơ thể.

- Một số loài cây rút ngắn chu kì sinh trưởng cho phù hợp với thời kì có mưa ngắn ngủi trong năm. Một số khác, lá biến thành gai hay lá bọc sáp để hạn chế sự thoát hơi nước. Một số loài cây dự trữ nước trong thân cây như xương rồng nến khổng lồ ở BẮc Mĩ hay câu có thân hình gai ở Nam Mĩ. Phần lớn các loài cây trong hoang mạc có thân lùn thấp nhưng bộ dễ rất to và dài để có thể hút được nước dưới sâu.

- Bò sát và côn trùng sống vùi mình trong cát hoặc trong các hốc đá. Chúng chỉ ra ngoài kiếm ăn vào ban đêm. Linh dương, lạc đà,…sống được là nhờ khả năng chịu đói khát, và đi xa tìm thức ăn, nước uống.
Trả lời
Kể tên một số loài động – thực vật đặc trưng ở hoang mạc?
Bài 19: Môi trường hoang mạc
2. Sự thích nghi của thực, động vật đối với môi trường.
Trả lời
Lạc đà, rắn…. Xương rồng, chà là…
Bài 19: Môi trường hoang mạc
2. Sự thích nghi của thực, động vật đối với môi trường.
- Các loài thực vật và động vật trong hoang mạc thích nghi với môi trường bằng cách :

+ Tự hạn chế sự mất nước.

+ Tăng cường dự trữ nước và các chất dinh dưỡng trong cơ thể