Phần hai:
ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ
(Bình Ngô đại cáo)
- Nguyễn Trãi -
ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ
(Bình Ngô đại cáo)
-Nguyễn Trãi-

I - TIỂU DẪN (T.16)
1. Hoàn cảnh sáng tác: đầu năm 1428, sau khi dẹp xong giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi vua, giao cho Nguyễn Trãi viết bài cáo để tuyên bố kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình cho dân nước.
2. Thể loại
- Thể cáo: thể văn nghị luận cổ của Trung Quốc dùng để trình bày một chủ trương, một sự nghiệp, tuyên ngôn một sự kiện trọng đại.
- Đại cáo bình Ngô được viết bằng chữ Hán, theo thể văn biền ngẫu.
3. Ý nghĩa nhan đề:
Bài cáo lớn tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô
4. Bố cục: 4 phần (T.16)
II - ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Nêu luận đề chính nghĩa
a .Tư tưởng nhân nghĩa
- Nhân nghĩa - yên dân
điếu phạt - trừ bạo
b. Chân lí độc lập
Được thể hiện qua các phương diện:
Cương vực, lãnh thổ, lịch sử, phong tục, văn hiến, truyền thống, anh hùng hào kiệt…
 Câu văn biền ngẫu, so sánh, lập luận chặt chẽ, thuyết phục  khẳng định tư cách độc lập của dân tộc và niềm tự hào của tác giả.
Tư tưởng mới mẻ, xuất phát từ thực tiễn đất nước.
II - ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
2. Tố cáo tội ác của giặc Minh
- Âm mưu xâm lược quỷ quyệt:“Phù Trần diệt Hồ”  Thôn tính nước ta
- Chủ trương, chính sách cai trị thâm độc, tàn nhẫn, vô nhân đạo:
+ Tàn sát người dân vô tội: “nướng dân đen, vùi con đỏ”
+ Bóc lột dã man: “nặng thuế khoá sạch không đầm núi”
+ Vơ vét của cải: người bị ép xuống biển mò ngọc, kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, bắt chim trả, bẫy hươu đen…
+ Hủy hoại môi trường sống: “tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ”…
 NT: Đối lập, phóng đại, câu hỏi tu từ, hình tượng giàu sức biểu cảm; giọng điệu linh hoạt, lập luận logic, chắt chẽ, kết hợp nhuẫn nhuyễn giữa chính luận và văn chương  Bản cáo trạng đanh thép tội ác của kẻ thù.
II - ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
3. Quá trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân
a. Hình tượng chủ tướng Lê Lợi
- Nguồn gốc xuất thân bình thường
- Cách xưng hô khiêm nhường “Ta đây…nương mình”.
- Lòng căm thù giặc sâu sắc “Ngẫm thù lớn…không cùng sống”.
- Lí tưởng, hoài bão lớn “Tấm lòng cứu nước…về đông”.
- Quyết tâm cao độ “Đau lòng….đồ hồi”
 Phẩm chất tốt đẹp, hoài bão lớn lao, cao cả  xứng đáng là linh hồn, lãnh tụ của nghĩa quân.
b. Quá trình chiến đấu và chiến thắng
Các gđ kháng chiến
Giai đoạn đầu
Giai đoạn phản công và chiến thắng
Quân ta - Nghĩa quân Lam Sơn
Giặc Minh
Hùng mạnh, tàn bạo
- Binh lực yếu, thiếu nhân tài, lương thảo khan hiếm
- Khí thế mạnh mẽ, hào hùng. “sấm vang chớp giật”, “trúc chẻ tro bay”; Chiến thắng liên tiếp, dồn dập.
Toàn thắng vẻ vang.
- Bị bao vây, tiêu diệt.
- Bị bắt, phải đầu hàng
 Thất bại thảm hại, nhục nhã
 Đối xử nhân nghĩa với kẻ thù →Tính chất chính nghĩa, nhân đạo sáng ngời của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
II - ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
3. Quá trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân
b. Quá trình chiến đấu và chiến thắng
NT:
- Giọng văn, nhịp điệu thay đổi, linh hoạt. Hình tượng phong phú, đa dạng, đo bằng sự lớn rộng, kì vĩ của thiên nhiên.
- Các động từ mạnh liên kết với nhau thành những chuyển rung dồn dập, dữ dội. Các tính từ chỉ mức độ ở điểm tối đa tạo thành hai mảng trắng đen đối lập  thế, đà chiến thắng của ta và sự thất bại thảm hại của kẻ thù.
II - ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
4. Lời tuyên bố chiến thắng
- Lời tuyên bố trang nghiêm, trịnh trọng về nền độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước đã được lập lại.
Đề cao truyền thống và công lao của tổ tiên
 Khẳng định niềm tin và quyết tâm xây dựng đất nước vững bền.
Phần hai - TÁC PHẨM ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ
III - TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
Bút pháp anh hùng ca đậm chất sử thi với các thủ pháp nghệ thuật so sánh, tương phản, liệt kê; giọng văn biến hóa linh hoạt, hình ảnh sinh động, hoành tráng.
2. Ý nghĩa văn bản.
Bài cáo là bản anh hùng ca tổng kết cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, gian khổ mà hào hùng của quân dân Đại Việt; bản Tuyên ngôn Độc lập sáng ngời tư tưởng yêu nước và khát vọng hòa bình.