CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN

MÔN: NGỮ VĂN 9

VIẾNG LĂNG BÁC
- Viễn Phương)-
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Viễn Phương là một trong những cây bút tiêu biểu của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền Nam thời chống Mĩ.
- Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình cảm, mơ mộng ngay cả trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt.

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
HCST: Bài thơ sáng tác năm 1976, ngay sau ngày đất nước thống nhất, lăng Chủ tịch HCM cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc vào viếng lăng Bác.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...
Viễn phương (1976)
Viếng lăng Bác
Luận điểm (bố cục)

Khổ 1: Cảm xúc bên ngoài lăng
Khổ 2: Cảm xúc khi đứng trước lăng
Khổ 3: Cảm xúc khi ở trong lăng
Khổ 4: Cảm xúc trước khi ra về
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

1. Cảm xúc bên ngoài lăng
1. Cảm xúc bên ngoài lăng
- Xưng hô: “con” – “Bác” -> gần gũi, kính trọng của người con dành cho người cha.
- “Thăm” -> phép nói giảm nói tránh -> đến gặp gỡ, trò chuyện với Bác - người đang sống -> làm giảm nỗi đau
- “Hàng tre”: bát ngát, xanh xanh, bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
-> Phép ẩn dụ tượng trưng cho con người VN, dân tộc VN có sức sống bền bĩ, dẽo dai, kiên cường, bất khuất, thủy chung, đoàn kết.
=> Nỗi xúc đông nghẹn ngào và lòng thành kính của nhà thơ khi đứng từ xa nhìn vào lăng Bác.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.
2. Cảm xúc khi đứng trước lăng.
- Ẩn dụ ”mặt trời” -> nói lên sự vĩ đại của Bác vừa thể hiện sự tôn kính, ngưỡng mộ của nhân dân, của nhà thơ với Bác.
- Ẩn dụ “tràng hoa” gợi hình ảnh dòng người ngày ngày vào lăng viếng bác như những tràng hoa tuyệt đẹp dâng lên Bác.
- Hoán dụ “bảy mươi chín mùa xuân” cho thấy tấm lòng thành kính, niềm tiếc thương và biết ơn của nhân dân đối với Bác.
=> Nỗi tiếc thương và lòng biết ơn sâu nặng của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác.
2. Cảm xúc khi đứng trước lăng
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

3. Cảm xúc khi ở trong lăng
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
> Bác như đang nằm ngủ dưới ánh sáng dịu dàng của vầng trăng. Đồng thời hình ảnh vầng trăng gợi ta nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, trong sáng, thanh cao và những vần thơ tràn ngập ánh trăng của Bác.
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
-> Khẳng định sự trường tồn, bất tử của Bác; sự xúc động, đau đớn, xót xa trước sự ra đi của Bác.
=> Cảm xúc nhớ thương, đau đớn, xót xa của nhà thơ khi đứng trước thi hài của Bác.
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này...

4. Cảm xúc trước khi ra về
- Nghĩ đến Bác, nhà thơ trực tiếp bày tỏ tình cảm nhớ thương vô hạn.
- Vì thế nhà thơ ước nguyện:
+ Muốn làm con chim...
+ Muốn làm đóa hoa...
+ Muốn làm cây tre...
- Nhịp thơ dồn dập, điệp ngữ “Muốn làm”
-> Tác giả ước nguyện được gần Bác, làm Bác vui, canh giấc ngủ cho Bác.
=> Tâm trạng lưu luyến, ước nguyện chân thành muốn được ở mãi bên Bác của nhà thơ.
4. Cảm xúc trước khi ra về

III. TỔNG KẾT:
1. Nội dung: (ghi nhớ sgk/60)
2. Nghệ thuật:
- Thể thơ tự do, mỗi câu 7,8,9 chữ; nhịp chậm, giọng điệu trang nghiêm thành kính, trầm lắng.
- Hình ảnh chọn lọc, giàu ý nghĩa biểu trưng cho sự vĩ đại, vĩnh hằng của Bác: mặt trời, mùa xuân, trời xanh, vầng trăng…
3. Ý nghĩa: Bài thơ thể hiện tâm trạng xúc động, tấm lòng thành kính, biết ơn sâu sắc của tác giả khi vào lăng viếng Bác.
DẶN DÒ
- Học thuộc bài thơ
- Học thuộc vở ghi, ghi nhớ SGK
- Làm văn: cảm nhận của em về bài thơ Viếng lăng Bác ( bài văn hoàn chỉnh: MB-TB-KB, TB viết theo luận điểm).
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!
XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI!