Tiết 22
Thường thức mĩ thuật
MỘT SỐ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA MĨ THUẬT VIỆT NAM TỪ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẾN 1954
Tìm hiểu vài nét về tiểu sử một số họa sĩ:

Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh (1892 - 1984).
Họa sĩ Tô Ngọc Vân (1906 - 1954).
Họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung (1912 - 1977).
Nhà điêu khắc - họa sĩ Diệp Minh Châu (1919 - 2002).
Tìm hiểu một vài bức tranh tiêu biểu:

- Bức tranh lụa "Chơi ô ăn quan" của Nguyễn Phan Chánh.
- Bức tranh sơn mài "Nghỉ chân bên đồi" của Tô Ngọc Vân.
- Bức tranh màu bột "Du kích tập bắn" của Nguyễn Đỗ Cung.
- Bức tranh lụa "Bác Hồ với thiếu nhi ba miền Trung, Nam, Bắc" của Diệp Minh Châu.
Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh
Họa sĩ Tô Ngọc Vân
Họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung
Họa sĩ – Nhà điêu khắc Diệp Minh Châu
Tiết 22
Thường thức mĩ thuật
MỘT SỐ TÁC GIẢ, TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA MĨ THUẬT VIỆT NAM TỪ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẾN 1954
Thứ hai, ngày 20 tháng 1 năm 2015
I. Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh
Em hãy cho biết năm sinh, năm mất và quê quán của họa sĩ?
I. Họa sĩ Nguyễn Phan Chánh
Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh sinh ngày 21/7/1892 tại làng Tiền Bạt, xã Trung Tiết-Thạch Hà-HàTĩnh. ễng m?t nam 1984.
Em hãy đọc đôi nét về tiểu sử của họa sĩ?
1-Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh(1892-1984)
-Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh sinh ngày 21/7/1892 tại làng Tiền Bạt, xã Trung Tiết-Thạch Hà-HàTĩnh. Là sinh viên khoá đầu tiên của Trường CĐMT Đông Dương(1925-1930)
1-Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh(1892-1984)
+ Sau khi tiếp xúc với tranh lụa Trung Quốc ông bắt đầu nghiên cứu cách vẽ trên lụa, những năm 30 của thế kỷ XX hoạ sĩ nổi tiếng không những ở trong nước mà còn ở nước ngoài. Ông là ngưuời mở đầu và có công lớn đối với tranh lụa Việt Nam. Hoạ sĩ mất ngày 22/11/1984 tại Hà Nội.
- Ông là người chuyên vẽ tranh lụa. Lối vẽ của ông dựa vào kĩ thuật dựng hình châu Âu nhưng vẫn giữ đưuợc bố cục, hoà sắc Phương Đông truyền thống. Tranh ông rung động lòng người bởi tình cảm chân thật, giản dị, trữ tình mang đậm tâm hồn Việt Nam
- Một số tác phẩm tiêu biểu: Chơi ô ăn quan, Rửa rau cầu ao, Lên đồng, Em cho chim ăn .

- Năm 1996 nhà nuước truy tặng ông giải thuưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Rửa rau cầu ao
Lên đồng
Em bé cho chim ăn
* Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh :
Chơi ô ăn quan
Thiếu nữ bên hoa huệ
2. Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân(1906-1954)
- Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân sinh ngày 15/12/1906 tại Hà Nội, quê ông ở làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, Văn Giang Hưng Yên. Ông tốt nghiệp truường CĐMT Đông Dưuơng năm 1931, sớm trở thành hoạ sĩ nổi tiếng và là hiệu truưởng Truường Mĩ thuật kháng chiến. Ông chịu khó thâm nhập thực tế nông thôn và tham gia chiến dịch. Hoạ sĩ đã hi sinh trên đưuờng đi công tác trong chiến dịch Điện Biên Phủ 1954.
- Năm 1996 nhà nuước truy tặng ông giải thưuởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

-Một số tác phẩm: Thiếu nữ bên hoa huệ, Nghỉ chân bên đồi, hành quân qua suối.
- Truước cách mạng tháng 8 ông vẽ về những thiếu nữ thị thành đài các. Sau cách mạng ông vẽ về những chiến sĩ vệ quốc đoàn, ông già nông thôn chất phác, cô thôn nữ dân tộc xinh đẹp . Cách vẽ chân phưuơng khoáng đạt.
* Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân :
Thiếu nữ bên hoa huệ
Nghỉ chân bên đồi
Bác Hồ làm việc ở Bắc Bộ Phủ
Du kích tập bắn
3. Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung(1912-1977)
-
-Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung sinh năm 1912 quê làng Xuân Tảo -Từ Liêm-Hà Nội. Tốt Nghiệp trường CĐMT Đông Duương năm 1934. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ ông vừa chiến đấu vừa sáng tác và mở lớp đào tạo hoạ sĩ trẻ. Hoà bình lặp lại hoạ sĩ vừa sáng tác vừa làm công tác quản lí. Ông là viện truưởng Viện nghiên cứu Mĩ thuật. Ông mất năm 1977.
- N¨m 1996 nhµ nư­íc truy tÆng «ng gi¶i th­ưëng Hå ChÝ Minh vÒ v¨n häc nghÖ thuËt.
- Một số tác phẩm tiêu biểu: Công nhân cơ khí, Du kích tập bắn, khai hội, Tan ca mời chị em đi họp để thi thợ giỏi.
- Cách mạng tháng 8/1945 thành công ông vẽ phố phưuờng Hà Nội rợp cờ hoa. Vẽ về cuộc kháng chiến hào hùng của nhân dân và lực luượng vũ trang.
Tan ca mời chị em đi họp để thi
thợ giỏi- sơn dầu
Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung
Bác Hồ với thiếu nhi Trung, Nam, Bắc
(Thạch cao)
-


4. Hoạ sĩ nhà điêu khắc Diệp Minh Châu
(1919-2002)
- Hoạ sĩ, nhà điêu khắc Diệp Minh Châu quê tại Nhơn Thạch-Bến Tre, ông tốt nghiệp trưuờng CĐMT Đông Duương năm 1945 và đi theo kháng chiến, hoạ sĩ đi từ Nam lên chiến khu Việt Bắc tham gia hoạt động nghệ thuật. Hoà bình lặp lại ông vừa giảng dạy vừa sáng tác, luôn say mê tìm tòi sáng tác phục vụ cách mạng nhân dân.

-Một số tác phẩm: Bác Hồ với thiếu nhi ba miền Trung Nam Bắc, tuượng Võ Thị Sáu, tưuợng Bác Hồ.
Năm 1996 nhà nưuớc trao tặng ông giải thưuởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Ông dành phần lớn tình cảm của mình để sáng tác về lãnh tụ Hồ Chí Minh trên tranh vẽ và thể loại tưuợng.

Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Diệp Minh Châu.
Tượng Bác - Đồng
(đặt trước trụ sở UBND TP Hồ Chí Minh)
Bác Hồ với thiếu nhi ba miền: Trung, Nam, Bắc- tranh lụa
Nhóm 4
Nhóm 2
Nhóm 1
Nhóm 3
Câu hỏi thảo luận nhóm
Nội dung?
Bố cục?
Đưuờng nét?
Màu sắc?
Cảm nhận?
Bức tranh 1: Chơi ô ăn quan - lụa - Nguyễn Phan Chánh
-Nội dung: miêu tả trò chơi dân gian quen thuộc của trẻ em thời kì truước CM tháng 8, bốn em bé gái trong trang phục áo yếm, tóc vấn, khăn mỏ quạ truyền thống đang chăm chú chơi ô ăn quan.
-Bố cục: thuận mắt cân đối, cách sắp xếp hình ảnh chặt chẽ,bên phải ba em ngồi về một phía tạo thành mảng lớn, bên trái một em đang dải quân tạo thế cân bằng.
-Đường nét: Con mềm mại uyển chuyển trên vạt áo, gấu quần của nhân vật.
- Màu sắc: gam màu chủ đạo là nâu hồng.
Bức tranh 2: Nghỉ chân bên đồi - sơn mài -Tô Ngọc Vân
Nội dung: diễn tả phút nghỉ ngơi thuư thái trên đưuờng đi chiến dịch bên sườn đồi vùng trung du phía Bắc.
Bố cục: tam giác với ba nhân vật anh vệ quốc đoàn, bác nông dân, cô gái thái nh?ưng bức tranh đã miêu tả được không khí kháng chiến với đầy đủ các thành phần.
Đuường nét khoẻ khoắn, các chi tiết nét mặt, nếp quần áo diễn tả kĩ
Màu sắc: đơn giản mang nhiều yếu tố trang trí của chất liệu sơn mài
Cảm nhận: Bức tranh thể hiện tình quân dân thắm thiết

Bức tranh 3: Du kích tập bắn - màu bột - Nguyễn Đỗ Cung
- Nội dung: ghi lại buổi tập bắn của tổ du kích gồm có công nhân, nông dân và những ngưuời khác
- Bố cục: năm nhân vật diễn tả ở
tư thế khác nhau như ngưuời truườn, bò, đứng, ngồi không trùng lặp đem lại sự sinh động cho bức tranh. Khung cảnh bãi tập là một bờ mưuơng đầy nắng, xa xa ẩn hiện những mái nhà, làng mạc, bầu trời.
Đưuờng nét, khoẻ khoắn, lối vẽ khúc chiết lột tả đầy đủ không khí kháng chiến sôi sục của nhân dân
Màu sắc: trong sáng, màu chủ đạo là màu vàng của đất, màu mây trắng, màu xanh của cây cối, con nguười và thiên nhiên hoà trong cái nắng chói trang
Bức tranh 4: Bác Hồ với thiếu nhi ba miền Trung, Nam, Bắc
vẽ bằng máu - Diệp Minh Châu
Nội dung: Tranh diễn tả Bác Hồ và các cháu thiếu nhi đại diện cho ba miền Bắc,Trung, Nam đồng thời là biểu hiện mong ước thống nhất đất nước của Bác, của Đảng.
Bố cục:Chặt chẽ cô đọng diễn tả Bác Hồ với vầng trán cao, rộng, đôI mắt sáng, xung quanh Bác là ba em bé ngộ nghĩnh đáng yêu mỗi em một vẻ nhưng đều biểu lộ tình cảm yeu mến Bác.
Đường nét đơn giản tập trung diễn tả nét mặt.
- Màu sắc: chỉ có một màu, vẽ bằng máu.
- Cảm nhận: Bức tranh có giá trị lớn về tình cảm, là tấm lòng của hoạ sĩ đối với Bác
Trò chơi : Đi tìm hoạ sĩ
-Em hãy trả lời nhanh: Ông là ai ?
1) Quê ông ở Văn Giang-Hưng Yên
Turước cách mạng chuyên vẽ các thiếu nữ thị thành, Tác phẩm nổi tiếng "Thiếu nữ bên hoa huệ"
Ông là hoạ sĩ Tô Ngọc Vân
2) Ông quê ở Từ Liêm-Hà Nội, tốt nghiệp Trường CĐMT Đông Dương năm 1934, bức tranh nổi tiếng "Du kích tập bắn" . Ông là ai ?
-Ông là hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung
3) Ông là sinh viên khoá đầu tiên của trường CĐMT Đông Duương, là hoạ sĩ chuyên vẽ tranh lụa.
Ông là ai ?
- Ông là hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh
4) Ông quê ở Nhơn Thạch- Bến Tre, là hoạ sĩ và nhà điêu khắc. Ông dành phần lớn tình cảm để sáng tác về Hồ Chủ Tịch. Ông là ai ?
-Ông là hoạ sĩ, nhà điêu khắc Diệp Minh Châu
Ngh? chân bên đồi
Chơi ô ăn quan
Nội dung câu hỏi thảo luận
Nội dung
Bố cục
Đường nét
Chất liệu
Màu sắc
Cảm nhận
Du kích t?p b?n
Bác H? v?i thi?u nhi ba
mi?n B?c, Trung, Nam
Nội dung câu hỏi thảo luận
- Nội dung
- Bố cục
- Đường nét
- Chất liệu
- Màu sắc
- Cảm nhận
Bữa cơm mùa vụ thắng lợi- lụa
Tranh của hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh
Tan ca mời chị em đi họp để thi thợ giỏi- sơn dầu
Câu hỏi thảo luận nhóm.
Tiểu sử của các hoạ sĩ?
Phong cách, nội dung sáng tác?
Một số tác phẩm tiêu biểu?
Giải thuưởng nhà nuước phong tặng?
hết giờ
1-Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh(1892-1984)
-Hoạ sĩ Nguyễn Phan Chánh sinh ngày 21/7/1892 tại Trung Tiết-Thạch Hà-HàTĩnh. Là sinh viên khoá đầu tiên của Trường CĐMT Đông Duương.
- Ông là người chuyên vẽ tranh lụa. Tranh ông rung động lòng người bởi tình cảm chân thật, giản dị, trữ tình mang đậm tâm hồn Việt Nam
-Mét sè t¸c phÈm tiªu biÓu: Ch¬i « ¨n quan, Röa rau cÇu ao, Sau giê trùc chiÕn…
-Ông mất năm 1984 , đến năm1996 nhà nước truy tặng ông giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
Thiếu nữ bên hoa huệ
2-Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân(1906-1954)

-Truước cách mạng tháng
8/1945 ông vẽ về những
thiếu nữ thị thành. Sau cách
mạng ông vẽ về những con
nguười trong cuộc kháng chiến
-Hoạ sĩ Tô Ngọc Vân sinh ngày 15/12/1906 tại Hà Nội, quê ông ở Văn Giang Hưng Yên. Ông tốt nghiệp trưuờng CĐMT Đông Dương năm 1931
-Ông đã hi sinh trên đường đi công tác trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954). Năm 1996 nhà nưuớc truy tặng ông giải thưuởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

-Một số tác phẩm: Thiếu nữ bên hoa huệ, Nghỉ chân bên đồi, hành quân qua suối.
Du kích tập bắn
3-Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung(1912-1977)
-Cách mạng tháng 8/1945 thành công ông vẽ phố phuường Hà Nội rợp cờ hoa. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ ông vừa chiến đấu vừa sáng tác và mở lớp đào tạo hoạ sĩ trẻ .
-Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung sinh năm 1912 quê làng Xuân Tảo-Từ Liêm-Hà Nội. Tốt Nghiệp truường CĐMT Đông Duương năm 1934.
- Hoà bình lập lại hoạ sĩ vừa sáng tác vừa làm công tác quản lí . Ông mất năm 1977. Năm 1996 nhà nuước truy tặng ông giải thưuởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
-Một số tác phẩm tiêu biểu:Công nhân cơ khí, Du kích tập bắn, khai hội.
Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung
Bác Hồ với thiếu nhi Trung, Nam, Bắc
(Thạch cao)
4- Hoạ sĩ nhà điêu khắc Diệp Minh Châu
(1919-2002)

- Ông dành phần lớn tình cảm của mình để sáng tác về lãnh tụ Hồ Chí Minh trên tranh vẽ và thể loại tuượng.
-Năm 1996 nhà nuước trao tặng ông giải thuưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

- Hoạ sĩ nhà điêu khắc Diệp Minh Châu quê tại Nhơn Thạch-Bến Tre, ông tốt nghiệp truường CĐMT Đông Dương năm 1945 .

-Một số tác phẩm: Bác Hồ với thiếu nhi ba miền Trung Nam Bắc, tưuợng Võ Thị Sáu, tưuợng Bác Hồ.
Một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Diệp Minh Châu.
Tượng Bác - Đồng
(đặt trước trụ sở UBND TP Hồ Chí Minh)
Thảo luận nhóm
Nhóm 1
"Chơi ô
ăn quan"
Nhóm 2
"Nghỉ chân
bên đồi"
Nhóm 3
"Du kích
tập bắn"
Nhóm 4
"Bác Hồ với
thiếu nhi 3 miền
Trung, Nam, Bắc"
Câu hỏi thảo luận:
Em hãy nêu nội dung của bức tranh?
Tác giả đã sử dụng chất liệu gì để vẽ tranh?
Cảm nhận của em về bức tranh?

Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
Bức tranh 1: Chơi ô ăn quan - lụa - Nguyễn Phan Chánh
-Nội dung: miêu tả trò chơi dân gian quen thuộc của trẻ em thời kì trước CM tháng 8
-Bố cục: thuận mắt cân đối,đường nét, cách sắp xếp hình ảnh chặt chẽ.
- Màu sắc: gam màu chủ đạo là nâu hồng.
Bức tranh 2: Nghỉ chân bên đồi - sơn mài Tô Ngọc Vân
Nội dung: diễn tả phút nghỉ ngơi thư thái trên đường đi chiến dịch bên sườn đồi vùng trung du phía Bắc.
Bố cục: tam giác,
đường nét, khoẻ khoắn, mạnh mẽ.
Màu sắc: đơn giản của chất liệu sơn mài
Bức tranh 3: Du kích tập bắn - màu bột
Nguyễn Đỗ Cung
Nội dung: ghi lại buổi tập bắn của tổ du kích
Bố cục: năm nhân vật diễn tả ở
tư thế khác nhau đuường nét, khoẻ khoắn, lối vẽ khúc chiết.
Màu sắc: trong sáng
Bức tranh 4: Bác Hồ với thiếu nhi ba miền
Trung, Nam, Bắc
vẽ bằng máu - Diệp Minh Châu
Nội dung: Thể hiện tình cảm yêu thưuơng của thiếu nhi cả nuước đối với Bác Hồ.
Bố cục: hài hoà đường nét đơn giản, tập trung diễn tả nét mặt.
Màu sắc: chỉ có một màu, vẽ bằng máu.