Chào mừng các thầy cô về dự giờ
Lớp 10D1
Giáo viên: Trần Vân
Môn: Lịch sử
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi:

Kể tên các triều đại phong kiến Việt Nam từ TK X-XV? Triều đại nào được đánh giá phát triển thịnh đạt nhất?
Đáp án:
- Các triều đại phong kiến Việt Nam từ TK X-XV là : Ngô- Đinh - Tiền Lê - Lý- Trần - Hồ- Lê sơ.

-Triều đại thịnh đạt nhất là Lê sơ.
BÀI 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỈ XVI- XVIII

KIẾN
THỨC
CẦN
NẮM

Sự sụp đổ của nhà Lê. Nhà Mạc được thành lập .
Chiến tranh phong kiến dẫn đến đất nước bị chia cắt.
Năm 1504, Lê Hiến Tông “vì ham nữ sắc quá nhiều” chết sớm.
-Lê Uy Mục (ở ngôi 1505-1509) , chỉ lo ăn chơi , sa đọa“ đêm đêm cùng cung nhân uống rượu vô độ, ai say thì giết chết”, tính tình hung hãn, giết hại nhiều người vô tội, nổi tiếng là một bạo chúa, người đời gọi là “vua quỷ”.
-Lê Tương Dực (ở ngôi 1509-1516) lên thay cũng không làm được gì ổn định xã hội, chỉ lo sửa sang cung điện, chơi bời, “sống hoang dâm vô độ”, “bắt phụ nữ cởi truồng chèo thuyền cho mình đi chơi trên Hồ Tây”.
Sứ thần Trung Quốc nhận xét: “Vua Lê Tương Dực tính hiếu dâm như tướng lợn, loạn vong không còn lâu nữa”
Bọn quan lại, quý tộc thì kết thành bè cánh, nắm hết quyền hành ,“phàm súc vật, hoa màu của dân gian đều cướp cả, nhà dân ai có đồ lạ, vật quý thì đánh dấu để lấy” (Trích Đại Việt Sử Kí toàn thư của Ngô Sĩ Liên)
Qua đoạn tư liệu sau, em hãy nhận xét tình hình nhà Lê từ đầu TK XVI?
Tại sao đến đầu thế kỉ XVI nhà Lê sơ lại suy yếu ?
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập.
Nhà Mạc được thành lập như thế nào?
Năm 1527 Mạc Đăng Dung phế truất vua Lê lập triều Mạc
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập.

Mạc Đăng Dung ( 1483 – 1541)
Quê ở làng Cổ Trai, Nghi Dương, Hải Phòng
Xuất thân từ nghề chài lưới, cơ thể cường tráng, giỏi võ nghệ.
Ông từng lập được công lớn trong việc dẹp yên xung đột giữa các đại thần nên nhanh chóng được thăng quan tiến chức , ông từng làm đến chức Thái Phó, tiết chế 13 đạo quân thuỷ bộ của triều Lê, có thế lực lớn trong triều đình (thao túng triều đình).
Hiện nay ghi nhận công lao của nhà Mạc, tên của Mạc Thái Thổ được đặt tên cho đường phố ở Hà Nội.
Mạc Đăng Dung ( 1483 - 1541)
Xem phim Mạc Đăng Dung
Chính sách của nhà Mạc
Xây dựng bộ máy nhà nước theo mô hình cũ của nhà Lê.
Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân
Xây dựng đội quân thường trực mạnh.
Thi cử đều đặn để tuyển chọn quan lại.
Góp phần ổn định lại đất nước trong một thời gian.
Tượng nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ trong Văn Miếu Mao Điền (Hải Dương)- bà chúa Sao Sa.
Văn Miếu Mao Điền- Hải Dương
Tượng Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nêu chính sách ngoại giao của nhà Mạc ?
Kinh đô của nhà Mạc
Phía Nam:
Các quan lại cũ của nhà Lê sơ nổi dậy chống lại nhà Mạc
Phía Bắc:
Giặc Minh đem quân tiến sát biên giới, đe dọa xâm lược nước ta. Nhà Mạc cắt đất thuần phục -> không được nhân dân tin tưởng
Nhà Mạc bị cô lập.
Nhóm 1
Nhóm 2
Tìm hiểu nguyên nhân – kết quả của cuộc chiến tranh Nam-Bắc triều
Tìm hiểu nguyên nhân – kết quả của cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn
Hoạt động nhóm:
2. Đất nước bị chia cắt.

a. Chiến tranh Nam – Bắc triều (1545-1592)
Nguyên nhân
Do cựu thần nhà Lê chống đối nhà Mạc
Nam triều
( cựu thần nhà Lê-Nguyễn Kim-Thanh Hóa)
Bắc triều
(nhà Mạc – Thăng Long)
Kết quả
Nhà Mạc bị lật đổ. Đất nước bước đầu thống nhất trở lại.
1545-1592
1545-1592
Chiến tranh Nam - Bắc triều (1545 - 1592)

b. Chiến tranh Trịnh- Nguyễn (1627- 1672)
Nguyên nhân
Từ cuối TK XVI, Nam triều chuyển về Thăng Long, họ Trịnh nắm toàn bộ binh quyền.
Từ Thuận Hóa trở vào: họ Nguyễn cát cứ, xây dựng chính quyền riêng
Cuộc chiến Trịnh – Nguyễn bùng nổ suốt 45 năm nhằm tranh giành quyền lực thống trị .
Kết quả
Hai bên giảng hòa, lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm giới tuyến. Đất nước bị chia cắt thành hai vùng: Đàng Trong và Đàng Ngoài.
Chúa tiên Nguyễn Hoàng
Sông Gianh
Dấu tích Lũy Thầy ở Đồng Hới (Quảng Bình)
“Lũy Thầy ai đắp mà cao
Sông Gianh ai bới, ai đào mà sâu”
(Câu đố dân gian)
Tranh khắc họa hậu quả đau thương, xót xa của dân tộc thời chiến tranh phong kiến TK XVI- XVII: chém giết lẫn nhau, làng xóm xơ xác, nhân dân đói khổ, li tán…rồi đất nước bị chia cắt lâu dài hàng thế kỉ..đến tận cuối TKXVIII mới
thống nhất lại. “Sông Gianh nước chảy đôi dòng
Đèn chong đôi ngọn biết trông ngọn nào”
(ca dao)
Nhà Lê sơ suy yếu
(1428-1527)
Nhà Mạc
(Thăng Long)
Nhà Lê sơ
(Thanh Hóa)
Nhà Mạc
(1527-1592)
Chiến tranh Nam-Bắc triều ( 1545-1592)
Đàng Trong
(Sông Gianh trở vào Nam)
Đàng Ngoài
(sông Gianh trở ra Bắc)
Chiến tranh Trịnh-Nguyễn (1627-1672)
Sơ kết bài học
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
Từ khoá
Hàng ngang số 1: Gồm 11 chữ cái. Người có vai trò lập ra nhà Mạc năm 1527?
Hàng ngang số 2: Gồm 9 chữ cái. Năm 1545, sau khi Nguyễn Kim chết, ai đã nắm quyền?
Hàng ngang số 3: Gồm 9 chữ cái. Giới tuyến phân chia “Đàng Trong – Đàng Ngoài” là:
Hàng ngang số 4: Gồm 8 chữ cái. Sử cũ gọi nhà nước của vua Lê ở Thanh Hoá là:
Hàng ngang số 5: Gồm 9 chữ cái. Năm 1545, người nắm thực quyền của nhà nước Nam Triều bị một hàng tướng nhà Mạc đầu độc, ông là ai?
Hàng ngang số 6: Gồm 5 chữ cái. Các quan lại cũ nhà Lê sơ đóng đô ở đâu?
Hàng ngang số 7: Gồm 9 chữ cái. Sông Gianh giới tuyến chia cắt “Đàng Trong – Đàng Ngoài” thuộc tỉnh nào ngày nay?
Hàng dọc – từ khoá: Gồm 7 chữ cái. Chế độ phong kiến Việt Nam từ thế kỉ XVI đến XVIII đã diễn ra điều gì khác so với các thế kỉ X – XV?
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Bài tập về nhà:
Đánh giá vai trò của nhà Mạc trong lịch sử dân tộc?
2. Sưu tầm các tác phẩm văn học có nội dung phản ánh thực tế lịch sử thời kì chia cắt đất nước TK XVI-XVIII?
3. Đọc trước bài 22: Tình hình kinh tế thế kỉ XVI-XVIII
TIẾT HỌC KẾT THÚC
CẢM ƠN
QUÍ THẦY CÔ
& CÁC EM HỌC SINH