SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ TÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC B PHÚ HƯNG
Giáo viên: Trần Thanh Sang
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Luyện từ và câu
Đơn vị: Trường Tiểu học B Phú Hưng
Giáo viên: Trần Thanh Sang
SGK trang 142
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Biết được một số tác dụng phụ của câu hỏi (ND Ghi nhớ)
Nhận biết được tác dụng của câu hỏi (BT1); bước đầu biết dùng CH để thể hiện thái độ khen, chê, sự khẳng định, phủ định hoặc yêu cầu, mong muốn trong những tình huống cụ thể (BT2, mục III).
HS HTT nêu được một vài tình huống có thể dùng CH vào mục đích khác (BT3, mục III)
KHỞI ĐỘNG
1.Tìm từ nghi vấn trong câu hỏi sau:
a) Có phải chú bé đất trở thành chú Đất Nung không?
b) Chú bé Đất trở thành chú Đất Nung, phải không?

2. Trong các câu dưới đây, câu nào không phải là câu hỏi và không được dùng dấu chấm hỏi?
a. Bạn có thích chơi diều không?
b. Thử xem ai khéo tay hơn nào?
Thử xem ai khéo tay hơn nào.

3. Câu hỏi dùng để làm gì?
- Câu hỏi dùng để hỏi những điều chưa biết.
b
Luyện từ và câu
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
I. Nhận xét:
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa Ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
Tìm câu hỏi trong đoạn hội thoại trên ?
2. Theo em các câu hỏi của Ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết không?
Nếu không, chúng được dùng làm gì?
Câu hỏi này là câu khẳng định: đất có thể nung trong lửa
Chứ sao?
Để chê cu Đất
Câu hỏi này không
được dùng để hỏi điều chưa biết
Sao chú mày nhát thế?
Câu hỏi này không được dùng để hỏi về điều chưa biết, vì ông Hòn Rấm đã biết cu đất nhát.
Có những câu hỏi không dùng để hỏi về điều mình chưa biết mà còn dùng để thể hiện thái độ chê, khen hay khẳng định, phủ định một điều gì đó.
3. Trong Nhà văn hoá, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
- Ngoài tác dụng để hỏi những điều chưa biết. Câu hỏi còn dùng để làm gì?
Ngoài tác dụng để hỏi, câu hỏi còn dùng để thể hiện thái độ khen, chê, khẳng định, phủ định hay yêu cầu, đề nghị một điều gì đó.
Câu hỏi ấy dùng để yêu cầu, đề nghị.
II. Ghi nhớ:
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…
III. Luyện tập:
a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
c. Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không? ”
Câu hỏi của người mẹ được dùng để yêu cầu con nín khóc.
Câu hỏi được bạn dùng để thể hiện chê trách
Câu hỏi của người chị được dùng để thể hiện ý chê em vẽ ngựa không giống
Câu hỏi của bà cụ dùng để thể hiện ý yêu cầu, nhờ cậy giúp đỡ
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
Mỗi câu hỏi đều diễn đạt một ý nghĩa khác nhau. Trong khi nói, viết chúng ta cần sử dụng linh hoạt để cho lời nói, câu văn thêm hay và lôi cuốn người đọc, người nghe hơn.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chỉ nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn
c. Trong gi? ki?m tra, em l�m sai m?t b�i t?p, mói d?n khi v? nh� em m?i nghi ra. Em cú th? t? trỏch mỡnh b?ng cõu h?i nhu th? n�o?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chỉ nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn
Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
c. Trong gi? ki?m tra, em l�m sai m?t b�i t?p, mói d?n khi v? nh� em m?i nghi ra. Em cú th? t? trỏch mỡnh b?ng cõu h?i nhu th? n�o?
Bài toán không khó sao mình lại làm sai vậy nhỉ?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
Choi di?u cung thỳ v? d?y ch??
Bài 3. Hãy nêu một vài tình huống dùng câu hỏi để:
- Tối qua, bé rất nghịch, bôi mực hết sách của em. Em tức quá, kêu lên: “Sao em hư thế nhỉ? Anh không chơi với em nữa”.
Một bạn chỉ thích ăn táo. Em nói với bạn: “Ăn ổi cũng ngon chứ?”
Bạn thấy em nói vậy thì bĩu môi: “Ăn ổi cho hỏng răng à?”
Em trai em nhảy nhót trên giường huỳnh huỵch lúc em đang chăm chú học bài. Em bảo: “Em ra ngoài cho chị học bài được không?”
Trò chơi
AI NHANH - AI ĐÚNG
Trò chơi: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
* Các câu hỏi sau được dùng để làm gì?
Con mèo nhà em hay ăn vụng. Em mắng nó “Sao mày hư thế?”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng
A . Tỏ thái độ chê.
B . Khẳng định, phủ định.
C . Thể hiện yêu cầu, mong nuốn.
* Một bạn thích học tiếng Pháp. Em nói với bạn: “Tiếng Anh cũng hay chứ?”
A . Tỏ thái độ khen, chê
B . Phủ định.
C . Thể hiện yêu cầu, mong muốn.
B
Trò chơi: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng
* Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
Tôi đang học bài, bé Lan đến ôm cổ tôi. Tôi bảo: “Em ra ngoài cho chị học bài được không?”

A. Tỏ thái độ khen, chê.

B . Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

C. Khẳng đinh, phủ định.
Dặn dò:
- Các em xem lại bài, hoàn thành các bài tập đã học.
- Chuẩn bị tiết sau: “Đồ chơi – Trò chơi”
Chúc các em vui khỏe, chăm ngoan
và học giỏi.