TRƯỜNG THCS TT TRÀ XUÂN
MÔN: LỊCH SỬ 6
Giáo viên: Phan Thanh Ửng
KHỞI ĐỘNG
Qua đoạn Video vừa xem: Em hãy kể tên những phong tục cổ truyền ở Việt Nam. Hãy kể tên các truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam mà em biết?
* Các phong tục cổ truyền ở Việt Nam:
- Tết Táo Quân.
- Gói bánh chưng.
- Chưng mâm ngũ quả.
- Đón giao thừa.
- Lì xì.
- Đi chùa hái lộc…
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
Yêu cầu học sinh cần đạt:
- Trình bày được những nét chính của cuộc đấu tranh về văn hoá và bảo vệ bản sắc văn hoá của nhân dân Việt Nam trong thời Bắc thuộc.
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
Hình ảnh bàn thờ ngày tết
Quan sát H17.1,H17.2 (SGK) và hình ảnh sưu tầm: Hình ảnh gợi cho em suy nghĩ gì về văn hóa người Việt?
Hình ảnh gói bánh Chưng ngày tết
Hình ảnh ăn trầu cau
Trải qua hàng nghìn năm bị đô hộ nhưng: người Việt vẫn giữ được phong tục, tập quán: thờ cúng tổ tiên, nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình, làm bánh chưng, bánh giầy. Sống ở làng quê trong ngôi nhà giản dị…
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
Giáo viên: Trần Thị kim Chi
Phiếu học tập
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
Phiếu học tập số 1: Nhóm 1,2
1.Những biểu hiện nào cho thấy chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta bị thất bại?
Phiếu học tập số 2: Nhóm 3
2. Ghi chép của Lê Quý Đôn (tư liệu H17.3 - SGK) có từ thời kì nào trong LSVN? Hiện nay phong tục này còn không?(Ảnh)
Phiếu học tập số 3: Nhóm 4
3. Hãy kể tên một vài phong tục truyền thống còn tồn tại đến ngày nay mà em biết?
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
Phiếu học tập số 1: Nhóm 1
1. Người Việt giữ được phong tục tập quán của mình:
+ Sống ở làng quê trong những ngôi nhà giản dị.
+ Người Việt vẫn nghe - nói, truyền lại cho con cháu tiếng mẹ đẻ.
+ Những tín ngưỡng truyền thống như thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên tiếp tục được duy trì.
Nhóm 2: Phong tục, tập quán Việt vẫn được giữ gìn như tục nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình, làm bánh chưng, bánh giầy.
- Những phong tục tập quán trên cho thấy chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta thất bại.
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
Dự kiến sản phẩm
Phiếu học tập số 2: Nhóm 3
2. Phong tục ăn trầu theo ghi chép của Lê Qúy Đôn (tư liệu H17.3) vào năm 304 thuộc thế kỉ thứ IV trong lịch sử Việt Nam. 
- Hiện nay phong tục này còn nhưng không được phổ biến, chỉ các cụ già ở một số vùng còn ăn trầu, thế nhưng trầu cau vẫn được gìn giữ một cách trân trọng. Điều đó đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt như một nét văn hóa tốt đẹp mãi lưu truyền.
Phiếu học tập số 3: Nhóm 4
3. Tục ăn trầu; Làm bánh chưng ngày tết; Thờ cúng tổ tiên; Tết Nguyên Đán.
- Lễ cúng Thổ Công; Tết Thanh minh; Tết Trung Nguyên (Rằm tháng bảy).
- Tết trung thu (Rằm tháng Tám)....
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
- Người Việt giữ được phong tục tập quán của mình:
+ Người Việt vẫn nghe – nói tiếng mẹ đẻ.
+ Thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên.
+ Nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình,
+ Làm bánh chưng, bánh giầy.
- Chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta thất bại.
- Ăn trầu: là phong tục tương truyền có từ thời Hùng Vương. Trải qua hàng nghìn năm Bắc thuộc, đến nay phong tục này vẫn được duy trì và bảo tồn. Trong văn hoá giao tiếp truyền thống của người Việt, miếng trầu như một thông điệp về lòng hiếu khách, diễn tả tình cảm của con người dành cho nhau. Miếng trầu vì vậy đã đi vào tâm thức người dân Việt với ý nghĩa rất quan trọng như: miếng trầu là đầu câu chuyện.
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
- Người Việt giữ được phong tục tập quán của mình:
+ Người Việt vẫn nghe – nói tiếng mẹ đẻ.
+ Thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên.
+ Nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình,
+ Làm bánh chưng, bánh giầy.
- Chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta thất bại.

Người Việt rất tự hào với cái váy mang đậm yếu tố văn hoá bản địa của mình trong so sánh với văn hoá Trung Quốc: “Cái trống mà thủng hai đầu. Bên ta thời có, bên Tàu thì không”.
SO SÁNH VĂN HÓA VIỆT NAM VỚI VĂN HÓA TRUNG QUỐC
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
+ Mặc váy và yếm: là một nét riêng trong trang phục truyền thống của người phụ nữ Việt. Các chính quyền đô hộ phương Bắc dùng mọi cách bắt người Việt phải theo cách ăn mặc như người Hán nhưng không thành. Người Việt rất tự hào với cái váy mang đậm yếu tố văn hoá bản địa của mình.
II. Phát triỂn văn hóa dân tỘc
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
Quan sát H17.4; H17.5 và H17.6, em hãy nói rõ yếu tố văn hóa nào du nhập từ bên ngoài đã được nhân dân tiếp thu có chọn lọc?
Qua hai hình 17.5 và H.17.6, yếu tố văn hóa mà nhân dân ta tiếp thu từ bên ngoài như đúc đồng, chạm khắc, làm gốm…
II. Phát triỂn văn hóa dân tỘc
Văn bản chữ Hán
“bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc”
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
I. SỨc sỐng cỦa nỀn văn hóa bẢn đỊa.
 Nhân dân ta vừa bảo tồn vừa tiếp thu có chọn lọc nền văn hoá bên ngoài để phát triển nền văn hoá dân tộc :
+ Phật giáo, đạo giáo du nhập vào nước ta.
+ Chủ động tiếp thu chữ Hán nhưng vẫn sử dụng tiếng Việt, dùng âm Việt để đọc chữ Hán.
+ Tiếp thu một số kĩ thuật tiến bộ của Trung Quốc như làm giấy, dệt lụa, làm gốm, kĩ thuật bón phân trong trồng trọt.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Theo em, tại sao khoảng thời gian từ năm 179 TCN đến năm 938 được gọi là thời kì Bắc thuộc?
Câu 2: Những phong tục, tập quán nào được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hoá hằng ngày của chúng ta ngày nay?
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
 I. ĐẤU TRANH BẢO TỒN NỀN VĂN HÓA DÂN TỘC
 II. Phát triỂn văn hóa dân tỘc.
- Người Việt giữ được phong tục tập quán của mình:
+ Người Việt vẫn nghe – nói tiếng mẹ đẻ.
+ Thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên.
+ Nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình,
+ Làm bánh chưng, bánh giầy.
- Chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta thất bại.
- Nhân dân ta vừa bảo tồn vừa chủ động tiếp thu có chọn lọc nền văn hoá bên ngoài để phát triển nền văn hoá dân tộc :
+ Phật giáo, đạo giáo du nhập vào nước ta.
+ Chủ động tiếp thu chữ Hán nhưng vẫn sử dụng tiếng Việt, dùng âm Việt để đọc chữ Hán.
+ Tiếp thu một số kĩ thuật tiến bộ của Trung Quốc như làm giấy, dệt lụa, làm gốm, kĩ thuật bón phân trong trồng trọt.
LUYỆN TẬP

Đây là thời kì nước ta liên tiếp bị các triều đại phong kiên phương Bắc đô hộ.
Câu 2: Những phong tục, tập quán nào được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hoá hằng ngày của chúng ta ngày nay?
Những phong tục, tập quán được người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn lưu giữ trong đời sống văn hoá hằng ngày của chúng ta ngày nay: thờ cúng tổ tiên, nhuộm răng, ăn trầu, ăn mắm, làm bánh chưng bánh giày.
BÀI 17: ĐẤU TRANH BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC CỦA NGƯỜI VIỆT
VẬN DỤNG
Theo em, tiếng nói có vai trò như thế nào trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc? Em có suy nghĩ gì về hiện tượng nhiều học sinh “pha” tiếng nước ngoài vào tiếng Việt khi giao tiếp?
- Tiếng nói, chữ viết tiếng Việt có nguồn gốc bản địa, được cha ông ta sáng tạo, gìn giữ, cải tiến trong hành trình tạo dựng cuộc sống, phát triển cộng đồng xã hội. Trải qua các triều đại lịch sử, qua những giai đoạn phát triển, tiếng Việt đã trở thành hồn cốt của dân tộc, có sức sống lâu bền trong tâm hồn, lối sống, tư duy của con người Việt Nam.
- Không đồng tình với hiện tượng các bạn trẻ lạm dụng việc sử dụng tiếng nước ngoài vào tiếng Việt khi giao tiếp. Tuy việc sử dụng tiếng lóng cũng có tác dụng nhất định đối với giới trẻ như: khả năng truyền đạt thông tin nhanh, tiết kiệm thời gian (chủ yếu dùng ký hiệu, viết tắt), có những yếu tố sáng tạo…làm cho hoạt động giao tiếp cũng phong phú hơn nhưng việc lạm dụng sử dụng quá đà sẽ đánh mất đi bản sắc dân tộc, mất đi sự trong sáng của tiếng Việt.
Giờ học kết thúc
Chúc các em chăm ngoan, học giỏi !
Giáo viên: Trần Thị kim Chi