ĐÁP ÁN
I. Kiểm tra bài cũ
1. Phân biệt tuyến nội tiết và tuyến ngoại tiết? Lấy ví dụ minh họa cho mỗi loại tuyến?

2. Trình bày những tính chất của hoocmôn?
*Giống nhau: Các tế bào tuyến đều tạo ra các sản phẩm tiết.
1. PHÂN BIỆT TUYẾN NỘI TIẾT VỚI TUYẾN NGOẠI TIẾT
Tuyến ngoại tiết
Chất tiết theo ống dẫn tới các cơ quan tác động.
VD: Tuyến nước bọt, tuyến lệ…
*Khác nhau:
Tuyến nội tiết
Chất tiết ngấm thẳng vào máu tới cơ quan đích
VD: Tuyến yên, tuyến giáp…
2. Tính chất của hoócmôn
- Mỗi hoocmon chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định.
- Hoocmon có hoạt tính sinh học rất cao.
- Hoocmon không mang tính đặc trưng cho loài.
I. TUYẾN YÊN
BÀI 56. TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP
*Tuyến yên có vai trò gì?
Các em nghiên cứu bảng 56-1 sgk
- Vị trí: nằm ở nền sọ có liên quan với vùng dưới đồi (thuộc não trung gian)
Cấu tạo của tuyến yên ?
Vị trí của tuyến yên ?
Thuỳ trước
Thuỳ sau
Thuỳ giữa
- Cấu tạo gồm 3 thùy: thùy trước, thùy giữa, thùy sau
Buồng trứng
Tinh hoàn
Gan
Tuyến trên thận
Nữ :Phát triển bao noãn, tiết ơstrôgen,
rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng
Nam: sinh tinh,
tiết testôstêron
Tiết hoocmôn
Tirôxin (TH )
Tiết sữa
(tạo sữa)

Tăng trưởng
cơ thể
Kích tố
tuyến sữa
Kích tố
tuyến giáp
Kích tố
tăng trưởng
Hệ cơ xương
(thông qua gan)

Điều hòa hoạt động
sinh dục, trao đổi
đường, chất khoáng
Kích tố vỏ tuyến
trên thận

Tuyến sữa

Tuyến giáp

Thùy trước tuyến yên
Thùy trước tuyến yên tiết ra các loại hoocmôn nào và tác dụng của chúng ?

Thùy sau tuyến yên tiết ra các loại hoocmôn nào và tác dụng của chúng?
Thận
Dạ con
Tuyến sữa
BÀI 56.
TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP
I. TUYẾN YÊN:
Vị trí: nằm ở nền sọ có liên quan với vùng dưới đồi
( thuộc não trung gian )
- Cấu tạo gồm 3 thùy: Thùy trước, thùy giữa, thùy sau.
Vai trò:
+ Tiết hooc môn kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác.
+ Tiết hooc môn ảnh hưởng một số quá trình sinh lí trong cơ thể: sự tăng trưởng của cơ thể, trao đổi chất đường, chất khoáng, co thắt cơ trơn tử cung, tiết sữa
Vì sao tuyến yên là tuyến nội tiết quan trọng nhất?

Giải thích nguyên nhân các hiện tượng người “khổng lồ” và người “tí hon” ?
Tuyến yên tiết ít hoocmôn
kích tố tăng trưởng (GH)
hơn mức bình thường gây bệnh “tý hon”
(bệnh lùn tuyến yên)
Tuyến yên tiết nhiều hoocmôn
kích tố tăng trưởng (GH)
hơn mức bình thường gây bệnh “khổng lồ”
Sự rối loạn của tuyến yên dẫn đến bệnh lí của cơ thể.
* Một số hình ảnh người bị ưu năng tuyến yên gây tiết nhiều GH
Thức ăn vật nuôi có chứa hoocmon tăng trưởng
Hậu quả của việc ăn thịt động vật nuôi bằng thức ăn chứa nhiều hoocmon tăng trưởng
Dậy thì sớm
Ung thư vú
Ung thư tuyến tiền liệt
II. TUYẾN GIÁP
Vị trí, cấu tạo, vai trò của tuyến giáp?
- Vị trí: Nằm dưới sụn giáp của thanh quản, trên sụn khí quản.
- Cấu tạo: Nặng chừng 20 – 25g , gồm có nang tuyến và tế bào tiết.
- Vai trò:
BÀI 56.
TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP
+ Tiết hoocmôn Canxitônin
cùng với hoocmon tuyến cận giáp điều hòa canxi và phốt pho trong máu

+ Tiết hoocmôn Tirôxin (thành phần có Iốt) có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và chuyển hóa các chất ở tế bào.
Thiếu iốt
Tirôxin
Tuyến yên tiết TSH thúc đẩy tuyến giáp tăng cường hoạt động
Phì đại tuyến giáp
(Bướu cổ)
. Trẻ chậm lớn, trí não kém phát triển.
. Người lớn hoạt động thần kinh giảm sút, trí nhớ kém.
không tiết ra
Hãy nêu ý nghĩa của cuộc vận động “toàn dân dùng muối iốt”.
Bệnh
nhân
mắc
bệnh
bướu
cổ
THÔNG TIN
Số người mắc bướu cổ do thiếu Iốt trên thế giới hiện nay:

- Châu Á : 750 triệu.

- Châu Phi : 230 triệu.

Châu Mỹ La Tinh :60 triệu.

Công đồng châu Âu rất ít 20-30 triệu.

Việt Nam khoảng 1,7 triệu người.

( Các cụm dân cư miền núi chiếm 35% )
Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần dùng muối iốt bổ sung.
Rau câu biển
Ốc biển
Cá biển
dùng muối iốt ngừa bệnh bướu cổ
Người dân đã nhận thức rõ điều này chưa?
Bản thân em cần có trách nhiệm gì?
Nhu cầu iốt của người là 0,2 mg/ngày
BỆNH BƯỚU CỔ
BỆNH BAZƠĐÔ
QUAN SÁT MỘT SỐ HÌNH ẢNH
Dựa vào thông tin và hình ảnh hãy so sánh Bệnh Bazơđô và Bệnh bướu cổ ?
-Tuyến giáp tiết ít hoocmôn TH
( do thiếu ốt)
- Gây phì đại tuyến.

Trẻ chậm lớn, trí não kém phát triển.

- Người lớn hoạt động thần kinh giảm sút, trí nhớ kém.
Tuyến giáp tiết nhiều hoocmôn TH
(do tuyến hoạt động mạnh)
- Tăng cường trao đổi chất.

- Tăng tiêu dùng oxi, nhịp tim tăng.

- Người bệnh luôn hồi hộp, căng thẳng, mất ngủ, sút cân nhanh, gây lồi mắt.
TIẾT 59.
TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP
II. TUYẾN GIÁP :
Vị trí: Tuyến giáp nằm dưới sụn giáp, trên sụn khí quản.
- Cấu tạo: nặng chừng 20 – 25g , gồm có nang tuyến và tế bào tiết.
- Vai trò: + Tiết hoocmôn Tirôxin (thành phần có Iốt) ảnh hưởng trao đổi và chuyển hóa các chất ở tế bào.
+ Tiết hoocmôn Canxitônin cùng với hoocmôn tuyến cận giáp điều hòa canxi và phốt pho trong máu

Tổng kết:
Tuyến nội tiết nào có kích thước lớn nhất?

a. Tuyến yên. b. Tuyến giáp
c. Tuyến tụy. d. Tuyến trên thận
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
2. Thiếu iot sẽ gây ra căn bệnh nào?

a. Bướu cổ. b. Basedow.
c. Thiếu máu. d. Cao quá khổ.
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
3. Loại hooc môn nào ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cơ thể?

a. FSH. b. LH.
c. TSH. d. GH
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
5. Loại hooc môn nào của tuyến yên có ảnh hưởng đến tuyến giáp?

a. FSH. b. TSH.
c. PRL. d. ADH.
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Hướng dẫn về nhà
-Làm bài tập 1: Kể tên các tuyến nội tiết và xác định vị trí và vai trò của từng tuyến ghi vào bảng 56-2 SGK
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
- Đọc mục em có biết SGK T178
- Đọc trước bài 57
Chào tạm biệt !!!