Tiết 1: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
Chủ đề: CÁC BỨC XẠ KHÔNG NHÌN THẤY
Pin nhiệt điện và nguyên tắc hoạt động.
Mối hàn1
Mối hàn2
nd
THÍ NGHIỆM CHỨNG MINH SỰ TỒN TẠI CỦA TIA HỒNG NGOẠI VÀ TỬ NGOẠI

Phiếu học tập số 1
Câu 1: Bản chất của tia hồng ngoại và tử ngoại ?
Câu 2: Tuân theo quy luật nào?
Câu 3: Xác định vùng hồng ngoại và tử ngoại?
II. BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA TIA
HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
Chúng có cùng bản chất là sóng điện từ
* Tuân theo các định luật truyền thẳng , phản xạ , khúc xạ và cũng gây được hiện tượng nhiễu xạ , giao thoa như ánh sáng thông thường.
2. TÍNH CHẤT

* Miền hồng ngoại trải từ bước sóng 760 nm đến khoảng vài milimét
* Miền tử ngoại trải từ bước sóng 380 nm đến vài nanômét
1.BẢN CHẤT
Không nhìn thấy được
Phiếu học tập số 2:
Câu 1: Tia hồng ngoại là gì?
Câu 2: Nêu những nguồn phát tia hồng ngoại? Từ đó đưa ra điều kiện để có tia hồng ngoại?
Câu 3: Nêu các tính chất và công dụng của tia hồng ngoại. Tác dụng nổi bật nhất của tia hồng ngoại là gì?
III. TIA HỒNG NGOẠI
1. CÁCH TẠO RA
* Vật có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường phát ra tia hồng ngoại vào môi trường.
* Mọi vật có nhiệt độ cao hơn 0 K đều phát ra tia hồng ngoại
* Nguồn hồng ngoại:
Mặt trời, bếp ga , bếp than, đèn điện dây tóc, thân nhiệt ……
Mặt trời
Bếp lửa
Đèn dây tóc cháy sáng
Các nguồn phát giàu tia hồng ngoại


2.TÍNH CHẤT VÀ CÔNG DỤNG
a . Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt dùng để sấy khô,
sưởi ấm
b . Tia hồng ngoại có thể gây ra một số phản ứng hoá học ứng dụng tạo ra
phim có thể chụp được tia hồng ngoại (chụp ảnh ban đêm)
c . Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần ,
ứng dụng để chế tạo bộ điều khiển từ xa
d . Trong quân sự tia hồng ngoại có nhiều ứng dụng như tạo ra ống nhòm
hồng ngoại để quan sát ban đêm , camera hồng ngoại để chụp ảnh
quay phim ban đêm
III. TIA HỒNG NGOẠI
Phiếu học tập số 3:
Câu 1: Tia tử ngoại là gì?
Câu 2: Nêu những nguồn phát tia tử ngoại? Từ đó đưa ra điều kiện để có tia tử ngoại?
Câu 3: Nêu các tính chất và công dụng của tia tử ngoại?
Câu 4: Tại sao người thợ hàn hồ quang phải cần “mặt nạ” che mặt, mỗi khi cho phóng hồ quang?
IV. TIA TỬ NGOẠI
Nguồn tia tử ngoại
* Những vật có nhiệt độ cao (từ 2000o C trở lên ). Nhiệt độ càng cao phổ tử ngoại của vật càng kéo dài về phía sóng ngắn
* Nguồn tử ngoại:
Hồ quang điện, bề mặt mặt trời, đèn hơi thuỷ ngân…

Mặt trời
Hồ quang điện
Các nguồn phát giàu tia tử ngọai
* Bị nước và thuỷ tinh hấp thụ mạnh nhưng lại truyền qua được thạnh anh
IV. TIA TỬ NGOẠI
Nguồn tia tử ngoại
2 . Tính chất
* Tác dụng lên phim ảnh
* Kích thích sự phát quang của nhiều chất (Áp dụng trong đèn huỳnh quang)
* Kích thích nhiều phản ứng hoá học
* Tia tử ngoại làm ion hoá không khí và nhiều chất khí khác và gây ra tác dụng quang điện
* Tia tử ngoại có tác dụng sinh học ( huỷ diệt tế bào , diệt khuẩn...)
IV. TIA TỬ NGOẠI
3. Sự hấp thụ tia tử ngoại :
* Thuỷ tinh hấp thụ mạnh tia tử ngoại
* Tầng ôzôn hấp thụ hầu hết các tia có bước sóng dưới 300 nm nên hấp thụ mạnh tia tử ngoại của mặt trời
4. Công dụng :
tia tử ngoại được dùng để tiệt trùng các dụng cụ , để chữa bệnh còi xương
* Trong y học:
* Trong công nghiệp thực phẩm: dùng để tiệt trùng
*Trong công nghiệp:
được sử dụng để tìm vết nứt trên bề mặt các vật bằng kim loại
Máy xử lý nước bằng tia tử ngọai
Dùng tia tử ngoại để phát hiện tiền giả
CỦNG CỐ
Câu 1: Bản chất tia hồng ngoại
A. sóng điện từ.
B. có bước sóng ngắn hơn tia tử ngoại.
D. giống sóng cơ học .
C. nhìn thấy được.
CỦNG CỐ
Câu 2: Các bức xạ có bước sóng trong khoảng từ 3.10-9m đến 3.10-7m là
A. tia hồng ngoại.
B. ánh sáng. nhìn thấy.
D. tia Rơnghen.
C. tia tử ngoại.
CỦNG CỐ
Câu 3: Phát biểu nào sau đây về tia tử ngoại là không đúng?
A. Có thể dùng để chữa bệnh ung thư nông.
B. Tác dụng lên kính ảnh.
D. Có khả năng làm ion hóa không khí và làm phát quang một số chất.
C. Có tác dụng sinh học,diệt khuẩn, hủy diệt tế bào.
Máy sấy bằng tia hồng ngoại
Đèn hồng ngoại
Ứng dụng của tia hồng ngoại :
* S?y khô - sưởi ấm.
Bức xạ tử ngoại được chia thành 3 loại:
- Tử ngoại A: bước sóng 380 - 320nm.
- Tử ngoại B: bước sóng 320 - 280nm.
- Tử ngoại C: bước sóng 280 - 10nm.
Tử ngoại B: có tác dụng kích thích sự quang hợp của cây xanh, kích thích quá trình chuyển hóa từ tiền vitamin D dưới da thành vitamin D từ đó có tác dụng lên quá trình chuyển hóa Calci và xương.