SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NAM
Bài giảng E-Learning năm học 2021-2022
Giáo viên: Lê Trung Nhân
Email: letrungnhan06091994@gmail.com
Điện thoại liên lạc: 0988219081
Đơn vị công tác: THCS Hoàng Diệu
Địa chỉ: Xã Tam Thạnh, Huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam
Giấy phép bài dự thi: CC-BY

BÀI 47: QUẦN THỂ SINH VẬT
MÔN: SINH HỌC 9
10/2021
Quần xã sinh vật
Quần thể sinh vật
HỆ SINH THÁI
CHƯƠNG II: HỆ SINH THÁI
CHƯƠNG II: HỆ SINH THÁI
MÔI
TRƯỜNG
Thế nào là một quần thể sinh vật
NỘI DUNG
Những đặc trưng cơ bản của quần thể sinh vật
Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật
I
II
III
I. Thế nào là quần thể sinh vật
1
3
2
ĐÂU LÀ HÌNH ẢNH NHỮNG CÁ THỂ CÙNG LOÀI?
I. Thế nào là quần thể sinh vật
1
3
2
Là tập hợp những cá thể cùng loài
Sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định
Có khả năng sinh sản tạo thành những cá thể mới
VẬY QUẦN THỂ LÀ GÌ?
X
X
X
X
X
Quần thể san hô
Quần thể hoa sen
Quần thể cá ngựa
Quần thể cọ
Không phải là quần thể sinh vật
II. Những đặc trưng cơ bản của quần thể
Thành phần nhóm tuổi
Tỷ lệ giới tính

Mật độ quần thể
*Ví dụ:
- Đàn gà có 3 con trống/7 con mái.
- Một đàn trâu rừng có 6 trâu đực/12 trâu cái.
Tỷ lệ giới tính
VẬY TỶ LỆ GIỚI TÍNH LÀ GÌ?
- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực với cá thể cái.

Người ta xác định tỉ lệ giới tính ở giai đoạn nào?
Tính tỉ lệ giới tính ở 3 giai đoạn: giai đoạn trứng mới được thụ tinh, giai đoạn trứng mới nở hoặc con non, giai đoạn trưởng thành.
Tỉ lệ đực cái trưởng thành cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

Tỉ lệ này cho
ta biết được
điều gì?

1. Tỷ lệ giới tính
- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực với cá thể cái.
- Tỉ lệ giới tính cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể.
Nhóm tuổi
trước sinh sản
Nhóm tuổi
sinh sản
Nhóm tuổi
sau sinh sản
Các cá thể lớn nhanh, do vậy nhóm này có vai trò chủ yếu làm tăng trưởng khối lượng và kích thước của quần thể
Khả năng sinh sản của các cá thể quyết định mức sinh sản của quần thể
Các cá thể không còn khả năng sinh sản nên không ảnh hưởng tới sự phát triển của quần thể
Phát triển
Ổn định
Giảm sút
Đáy rộng đỉnh nhọn, biểu hiện tỉ lệ sinh cao, tỉ lệ tử ít.Số lượng cá thể tăng mạnh.
Đáy và đỉnh gần bằng nhau, biểu thị tỉ lệ sinh và tỉ lệ tử xấp xỉ như nhau. Số lượng cá thể ổn định.
Đáy hẹp đỉnh rộng, biểu thị tỉ lệ tử cao, tỉ lệ sinh ít. Quần thể có nguy cơ bị diệt vong.
Các đặc điểm phân biệt 3 loại biểu đồ.
2. Thành phần nhóm tuổi
- Dùng biểu đồ tháp để biểu diễn thành phần nhóm tuổi.
- Bảng 47.2.
Dạng phát triển
Dạng ổn định
Dạng giảm sút
Mật độ cao su: 500 cây/ha
Mật độ tảo xoắn : 0,5 gam /m3 nước
Mật độ chim sẻ: 10 con/ha đồng lúa
MẬT ĐỘ QUẦN THỂ
Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích
Mật độ quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Mật độ quần thể phụ thuộc vào:
Chu kì sống của sinh vật
Nguồn thức ăn của quần thể
Yếu tố thời tiết: hạn hán, lụt lội, cháy rừng, dịch bệnh
3. Mật độ quần thể
- Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích.
VD : Mật độ chim sẻ : 10 con/ ha đồng lúa
Mật độ cây bạch đàn : 625 cây/ ha đồi
- Mật độ quần thể không cố định mà thay đổi theo mùa, theo năm và phụ thuộc vào chu kì sống của sinh vật.
Câu hỏi kiểm tra
Chọn đối tượng này và nhấp vào
nút "Chèn bài tập" để chỉnh sửa đối tượng này
III. Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật
Khi tiết trời ấm áp và độ ẩm không khí cao (ví dụ, vào các tháng mùa mưa trong năm) số lượng muỗi nhiều hay ít?
- Muỗi sinh sản mạnh,số lượng muỗi tăng cao.
Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô?
- Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa
Điều kiện môi trường
Quần thể (Số lượng cá thể cân bằng)
Giảm
Số lượng cá thể trong quần thể có thể bị biến động lớn do nguyên nhân nào?
XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI
BẤM VÀO ĐÂY ĐỂ QUA NỘI DUNG TIẾP THEO
A
D
C
B
PHÁT TRIỂN`
ỔN ĐỊNH
SUY THOÁI
ỔN ĐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN
HẾT GIỜ
Là một dạng tháp tuổi có nhóm tuổi
truước sinh sản cao nhất.
QUAY LẠI
D
A
C
B
NHÓM TUỔI
SINH SẢN
MẬT ĐỘ
GIỚI TÍNH
Đặc trưng nào giúp ta đánh giá được tiềm năng sinh sản của
quần thể?
HẾT GIỜ
QUAY LẠI
B
D
C
A
GIỚI TÍNH
MẬT ĐỘ CÁ THỂ
SINH SẢN
THÀNH PHẦN NHÓM TUỔI
Đặc trưng nào cho biết số lượng sinh vật trên một đơn vị diện tích hay
thể tích?
HẾT GIỜ
QUAY LẠI
C
D
B
A
Ổn định
Phát triển
Giảm sút
Phát triển và ổn định
Là dạng tháp tuổi mà nhóm tuổi trước
sinh sản chiếm tỷ lệ thấp hơn nhóm tuổi
sinh sản
HẾT GIỜ
QUAY LẠI
D
A
C
B
Nhiều loài
Sinh sản
Khác loài
Cùng loài
Quần thể là tập hợp các cá thể nào?
HẾT GIỜ
QUAY LẠI
D
A
C
B
Không cân bằng
Phát triển
Ổn định
Cân bằng
HẾT GIỜ
Mật độ cá thể trong quần thể
được điều chỉnh như thế nào?
QUAY LẠI
MỞ RỘNG
Giữa các cá thể trong quần thể có mối quan hệ gì?
QUAN HỆ HỖ TRỢ
QUAN HỆ CẠNH TRANH