Với các mạch điện phức tạp như mạch điện trong nhà thì làm sao các thợ điện có thể mắc mạch điện theo đúng yêu cầu?
Họ phải căn cứ vào sơ đồ mạch điện.
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN – CHIỀU DÒNG ĐIỆN
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN
CHIỀU DÒNG ĐIỆN
Tiết 23


1. Kí hiệu của một số bộ phận mạch điện
I. Sơ đồ mạch điện
2. Sơ đồ mạch điện
C1. Sử dụng các ký hiệu trên đây, hãy vẽ sơ đồ mạch điện hình 19.3 (trang 54 SGK ) theo đúng vị trí các bộ phận mạch điện như trên hình này.
Sơ đồ mạch điện hình 19.3
Hình 19.3
Sơ đồ hình 19.3
…………
C2. Từ sơ đồ hình 19.3. Hãy vẽ một sơ đồ khác bằng cách thay đổi vị trí các kí hiệu trong sơ đồ này?
Mặc dù thay đổi vị trí các bộ phận trong mạch thì khi đóng khóa K vẫn đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Kết luận: Mạch điện có thể mô tả bằng…………và từ sơ đồ mạch điện có thể …….mạch điện tương ứng.
sơ đồ
lắp
Nhận xét:
C3. Mắc mạch điện theo đúng sơ đồ đã vẽ ở câu C2, tiến hành kiểm tra và đóng công tắc để đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Quy ước về chiều dòng điện
II. Chiều dòng điện
K
Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
Chiều elêctron
tự do
C 4: Xem hình 20.4 và so sánh chiều quy ước của chiều dòng điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron tự do trong dây dẫn kim loại.
Chiều quy ước của dòng điện với chiều dịch chuyển có hướng của các electron trong dây dẫn kim loại là ngược chiều nhau
Chiều quy ước của dòng điện
-
-
-
-
-
-
-
-
-
+
K
C5: Hãy dùng mũi tên như trong sơ đồ hình 21.1a để biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện hình 21.1 b, c, d.
b)
c)
d)
a)
K
C6: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của chiếc đèn pin thường dùng dạng ống tròn vỏ nhựa (hình 21.2).
a. Nguồn điện gồm mấy chiếc pin ? Kí hiệu nào tương ứng với nguồn điện này ? Cực dương của nguồn được lắp về phía đầu hay cuối của đèn pin ?
- Nguồn điện gồm 2 chiếc pin. Có kí hiệu:
- Cực dương của nguồn điện được lắp về phía đầu của đèn pin.
Pin
Công tắc
Gương lõm
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐÈN PIN
+
+
Hinh 21.2
Bóng đèn dây tóc
III. Vận dụng
C6. b. Vẽ sơ đồ mạch điện của đèn pin và dùng mũi tên kí hiệu chiều dòng điện chạy trong mạch điện này khi công tắc đóng.
Pin
Công tắc
Gương lõm
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐÈN PIN
+
+
Bóng đèn dây tóc
Ghi nhớ
* Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
* Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
1
2
Bài 1: Kẻ đoạn thẳng nối các số 1,2,…ở cột bên phải với các chữ a,b,…ở cột bên trái trong bảng dưới đây để chỉ ra sự tương ứng giữa mỗi bộ phận mạch điện và kí hiệu sơ đồ của nó.
1
2
3
4
5
6
a
b
c
d
e
f
Củng cố
2
Bài 2: Hãy vẽ sơ đồ sau và vẽ mũi tên chỉ chiều dòng điện trong mạch khi đóng công tắc.
Vẽ sơ đồ mạch điện- biểu diễn chiều dòng điện
Củng cố bài học :
* Dòng điện cung cấp bởi pin hay acquy có chiều không đổi gọi là dòng điện một chiều. Dòng điện chạy trong mạch điện gia đình đổi chiều liên tục và được gọi là dòng điện xoay chiều; nếu vô ý để dòng điện này truyền qua cơ thể người sẽ có thể nguy hiểm tới tính mạng!
* Đinamô ở xe đạp là nguồn điện xoay chiều. Dòng điện truyền qua đèn thông qua một đoạn dây dẫn, đường dây còn lại chính là khung xe!

Dây 2
(khung xe)

Dây 1
Đinamô
Đèn
Đinamô
Đường dây 1
Đường dây 2
Mạch điện xe đạp dùng đinamô
Có thể em chưa biết
Hướng dẫn về nhà
Học bài cũ.
Làm bài tập trong SBT
Xem bài 22 “TÁC DỤNG NHIỆT VÀ TÁC DỤNG PHÁT SÁNG CỦA DÒNG ĐIỆN”.
1/ Ký hiệu của một số bộ phận mạch điện
I/ Sơ đồ mạch điện:
2/ Sơ đồ mạch điện
Kết luận: Mạch điện có thể mô tả bằng…………và từ sơ đồ mạch điện có thể …….mạch điện tương ứng.
sơ đồ
lắp
Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
C3. Mắc mạch điện theo đúng sơ đồ đã vẽ ở câu C2, tiến hành kiểm tra và đóng công tắc để đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.

Tru?ng TH &THCS Tr?n H?u D?c
Môn : VẬT LÝ 7

Câu 3:
Vật nào dưới đây là vật dẫn điện?
Thanh thủy tinh

Một mẫu kim loại

Thanh gỗ khô

Một đoạn dây nhựa
A.
B.
C.
D.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1. Chất dẫn điện là gì? Cho 2 ví dụ
Chất cách điện là gì? Cho 2 ví dụ
Câu 1. Chất dẫn điện là chất cho dòng điện đi qua.
VD: đồng, sắt,…
Chất cách điện là chất không cho dòng điện đi qua.
VD: gỗ khô, nhựa,…
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2. Thế nào là dòng điện trong kim loại?
Câu 2. Dòng điện trong kim loại là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hướng.
ĐÁP ÁN