NGỮ VĂN 7
GV thực hiện: Nguyễn Thị Lý
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG
THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
*Ví dụ/sgk 57:
CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
I.Câu chủ động và câu bị động
1.Ví dụ/sgk 57
-> CN là “mọi người”, thực hiện 1 hành động “yêu mến” hướng vào “em”
-CN là”em”:nhận hành động “yêu mến” từ “mọi người”.
=>Câu chủ động
=>Câu bị động
3.Ghi nhớ/sgk 57
Em hiểu thế nào là câu chủ động, câu bị động?
2.Nhận xét
Xác định CN vd a, cho biết CN câu a là ai? Thực hiện hoạt động gì? Hướng về ai?
C
V
Xác định CN Vdb, cho biết CN câu b là ai?
Nhận hành động gì? Từ đâu?
Câu có chủ ngữ thực hiện hoạt động hướng vào người khác gọi là câu chủ động
C
V
Câu có CN được hoạt động của
người khác hướng vào gọi là câu bị động
b, Em/được mọi người yêu mến.
C V
a, Mọi người yêu mến em.
b, Em được mọi người yêu mến
a. Mọi người yêu mến em.
Ghi nhớ/sgk 57
 Câu chủ động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động).
 Câu bị động là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động).

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG
II.Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
* Tìm hiểu ví dụ sgk/64:
1/ Hai câu sau có gì giống và khác nhau ?
a. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được hạ xuống từ hôm “ hóa vàng”.
b. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm “ hóa vàng”.
( Vũ Bằng )
2/ Em hãy xác định: đối tượng, chủ thể, hoạt động trong các câu sau:
c. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm


“ hóa vàng”.
a. Người ta đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ


hôm “ hóa vàng”.
b. Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã được (người ta ) hạ


xuống từ hôm “ hóa vàng”.

Chủ thể
Đối tượng
HĐ
HĐ
HĐ
Đối tượng
Đối tượng
Câu chủ động
Câu bị động
Câu bị động
H: Hãy trình bày quy tắc chuyển đổi câu chủ động thành mỗi kiểu câu bị động?
Ghi nhớ :
+ Có hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:
Chuyển từ ( hoặc cụm từ ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu và thêm các từ bị hay được vào sau từ, cụm từ ấy.
Chuyển từ ( hoặc cụm từ ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu , dồng thời lược bỏ hoặc biến từ ( cụm từ ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.
+ Không phải câu nào có các từ bị, được cũng là câu bị động.
Bài tập làm nhanh
Câu 1: Trong các câu sau, câu nào là câu chủ động?
A. Nhà vua truyền ngôi cho cậu bé.
B. Lan được mẹ tặng chiếc cặp sách mới nhân ngày khai trường.
C. Thuyền bị gió làm lật.
D. Ngôi nhà đã bị ai đó phá.
Câu 2: Trong các câu sau, câu nào là câu bị động?
A. Mẹ đang nấu cơm.
B. Lan được thầy giáo khen
C. Trời mưa to.
D. Trăng tròn.
X
X
X
X
X
X
-Ông lão đang bắt cá.
=>CCĐ
-Cá vàng bị ông lão bắt.
=>CBĐ
XEM HÌNH, ĐẶT CÂU BỊ ĐỘNG
-Mẹ dắt em tới trường.
=>CCĐ
-Em được mẹ dắt tới trường.
=>CBĐ
-Hai anh em chia đồ chơi.
=>CCĐ
-Đồ chơi được hai anh em chia
=>CBĐ
-Con mèo vồ con chuột.
=>CCĐ
-Con chuột bị con mèo vồ.
=>CBĐ
-Bà đang soi quả trứng.
=>CCĐ
-Qủa trứng được bà soi.
=>CBĐ

III. Luyện tập : SGK/ 65

1/ Chuyển đổi mỗi câu chủ động sau dây thành câu bị động theo hai kiểu khác nhau:
a. Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII.
b. Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim
c. Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.
d. Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.

2/ Chuyển mỗi câu chủ động cho dưới đậy thành hai câu bị động ( một câu dùng từ “ bị”, một câu dùng từ “ được”. Cho biết sắc thái ý nghĩa của hai câu có gì khác nhau?
a. Thầy giáo phê bình em..
b. Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.
c. Trào lưu đô thị hóa đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn.
Bài 1 SGK /65: Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.
a. Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XVIII.
- Ngôi chùa ấy đã được một nhà sư vô danh xây từ thế kỉ XVIII.
- Ngôi chùa ấy xây từ thế kỉ XIII .
b. Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.
- Tất cả cánh cửa chùa được người ta làm bằng gỗ lim.
- Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim.
Bài 1 SGK/65: Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo hai kiểu khác nhau.
c. Chàng kị sĩ buộc con ngựa bạch bên gốc đào.
- Con ngựa bạch được chàng kị sĩ buộc bên gốc đào.
- Con ngựa bạch buộc bên gốc đào .
d. Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân.
- Một lá cờ đại được người ta dựng ở giữa sân.
- Một lá cờ đại dựng ở giữa sân.
Bài 2 SGK /65: Chuyển đổi mỗi câu chủ động cho dưới đây thành hai câu bị động - một câu dùng từ được, một câu dùng từ bị. Cho biết sắc thái ý nghĩa của câu dùng từ được và câu dùng từ bị có gì khác nhau?
a. Thầy giáo phê bình em.
- Em được thầy giáo phê bình.
(tích cực)
- Em bị thầy giáo phê bình.
(tiêu cực)
b. Người ta đã phá ngôi nhà ấy đi.
- Ngôi nhà ấy đã được người ta phá đi.
(tích cực)
- Ngôi nhà ấy đã bị người ta phá đi.
(tiêu cực)
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ :
Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động.
Lưu ý việc chuyển đổi phải đúng và phù hợp.
Viết một đoạn văn 4 – 6 câu nói về tình cảm của em đối với văn học có sử dụng câu bị động.

- Ôn tập văn nghị ( Trả lời câu hỏi bài “Ôn tập văn nghị luận” trang 66, 67).
+ Học thuộc nội dung:
+ Soạn bài mới :

HẾT